[Mystic@L]

FİRMALARDA KARİYER PLANLAMA

Öncelikle kariyer planlamasının organizasyonun bir bölümünde yapılıp, diğer bölümlerinde yapılmaması gibi bir şey söz konusu olamaz. Organizasyonu bir bütün olarak düşünmek lazım. Çünkü kariyer haritalarında sadece bölüm içi değil, bölümlerarası geçişler de yer alır. Hatta bir çok örgütte üst düzey yönetime gelebilmek için personelin örgütün farklı bölümlerinde çalışması aranır ki yönetime geldiğinde her bölümün işlevi hakkında bilgi sahibi olabilsin. Sözgelimi "talent pool" uygulamalarında üst yönetime gelebilecek adaylar bilinçli bir şekilde rotasyona tabi tutulur... Kuşkusuz bu programa tabi tutulanların hepsi üst yönetime gelemez.
Bir örgütte çalışanlar için bir kariyer planı yapılabilmesi için, ana hatları ile de belirlenmiş olsa genel bir kariyer haritasının olması gerekir. Genel kariyer haritasının çıkarılabilmesi için ise, iş analizleri sonucunda ortaya konan, görev/iş tanımlarının ve niteliklerinin açıkça ortaya konması gerekir ki görevler arasındaki ilişkiler ve bunlar arasındaki geçişler için gerekli olan özellikler belirlenebilsin.

Dolayısı ile bir örgütte ciddi bir kariyer planlamasından sözedebilmek için şu aşamalardan geçilmesi gerekir :
1. İş analizlerinin yapılması
2. İş tanımları ve iş niteliklerinin belirlenmesi
3. Örgüt organizasyon şemasının oluşturulması (ilk iki çalışmanın sonunda)
4. Örgütün genel kariyer haritasının çıkarılması
5. Örgüt kariyer yönetimi politikasının (kullanılacak araç ve uygulamalar ile bunların önem dereceleri) belirlenmesi
6. Çalışanların yetkinliklerinin (niteliklerinin) ve eğilimlerinin (isteklerinin ) belirlenmesi (Bunun için de yine bunları ortaya çıkarabilecek bir performans yönetimi sisteminin önceden kurulmuş olması gerekir.)
7. Çalışanların kariyer haritalarının ortaya çıkarılması ve örgüt içi kariyer danışmanlık sisteminin kurulması.
Görüldüğü üzere kariyer planı yapmak için bir çok çalışmanın yapılması gerekiyor. Kariyer planlaması öyle bir uygulamadır ki, onun öncesinde bir çok İK sürecinin işletiliyor olması gerekir. (Kitabımın 7. Bölümünde kurumsal kariyer yönetiminin diğer insan kaynakları süreçleri ile ilişkilerini genel hatları ile bulabilirsiniz...) Yani kariyer planlaması bir binanın çatısı gibidir. Onun öncesinde sağlam bir temel, kolon, kirişler, duvarlar olacak ki, tavan çökmesin!...
Yukarıda belirttiğim aşamalardan ilk üçünü bir binanın temeline, sonraki üçünü kolon kiriş ve duvarlara, son aşamasını da çatıya benzetebiliriz. (nihai amaç çalışanların kariyer planlarını yapmak olduğuna göre...)
Şimdi bu verdiğim ön bilgiler doğrultusunda çektiğim fotoğrafın siz hangi karesinde yer alıyorsunuz ? Öncelikle örgütünüzün mevcut durumunu saptamanız gerekiyor... Ancak ondan sonra neler yapılması gerektiği ortaya konabilir.

[Hi-LaL]

AB’ye Doğru

Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik sürecinde, gerek kamu sektörü ve gerekse özel sektör nitelikli insan gücüne ihtiyaç duymaktadır. Yeni iş alanları ortaya çıkmakta ve çok sayıda mesleğin önemi artmaktadır.


- Uzmanlara Göre Öne Çıkacak İş Alanları
- AB Neleri önemsiyor?
- AB İş Gücü Dinamikliği Yılı
- Gözde Meslekler

Uzmanlara Göre Öne Çıkacak İş Alanları

• Uluslararası ilişkileri ile özellikle AB ve DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) mevzuatını iyi bilen yöneticilere talep artacak
• Pazarların genişlemesi perakende sektörünü harekete geçirecek ve pazarlama ile ilgili meslekler önem kazanacak
• Eğitim, turizm ve sağlık yine özelliğini koruyan alanlar olarak kalacak
• Gıda sektörü, modern hayvancılık ve organik tarım nedeniyle ziraat dalındaki meslekler öne çıkacak
• Çevre ile ilgili konular gündemi daha fazla işgal edecek
• Sivil Toplum Kuruluşları (STK) önem kazanacak. STK yöneticiliği profesyonelleşecek ve uluslararası işbirlikleri doğacak
• İnsan yapısını inceleyen bilim dalları da yine geleceğe yönelik meslekler arasında yer alacak
• Bütün iş alanlarında bilgi teknolojilerinin rolü fark yaratacak
• Diğer yandan, “AB’ye uyum sağlama, uzlaşma, uyumlu çalışma, şeffaflık, etik” önem verilmesi gereken çalışma disiplinleri olacak
• Havacılık sektörü parlayan bir iş alanı durumuna girecek
• Lojistik, bilgi teknolojilerini kullanarak e-ticaretin ayrılmaz bir parçası haline gelecek

***İyi eğitim ve sürekli öğrenmeyi sürdürenlerin iş bulma şansı artacak
Bireyler arasındaki farkı kariyerleri belirleyecek

AB Neleri önemsiyor?

• Çok iyi derecede İngilizce yazmayı ve konuşmayı bilmek, uluslararası alanda bilinen üniversitelerden alınmış en az yüksek lisans derecesi sahibi olmak
• Az bilinen Avrupa dillerini bilmek
• Özel sektör ve kamuda (uluslararası deneyim dahil) en az 5-7 yıl görev yapmış olmak
• Akademik ve mesleki dergilerde araştırma ve çalışmalarını yayımlatmak
• AB; ABD ve Japonya ile rekabet etmeye çalışırken, “Innovation”un önemi artıyor
• Güçlü sosyal ilişkiler kurabilmek, geniş bir dostluk/mesleki ağ oluşturmak
• Pes etmeyip ısrarla önceden belirlediği hedef doğrultusunda çalışmaya devam etmek (uluslararası düzeyde bir projenin gerçekleşmesi en az bir yıllık yoğun bir mekik diplomasisi ve sabır gerektirir)
• Değişik alanların çalışma programlarını iyi inceleyip gelecek fırsatların hangi alanlarda olacağını kestirebilmek
• Görüşmelerde, karşı taraf ile kolay ilişki kurabilen, yumuşak ama kararlı bir tavır sergileyebilmek
• Kültür çeşitliliğine uyabilmek
• Adaptasyon yeteneği, disiplinli çalışma, bütünü görebilme yetkinliğini geliştirmek

AB İş Gücü Dinamikliği Yılı


AB Komisyonu 2006 yılını Avrupa İşgücü Dinamikliği Yılı ilan ettiğini açıkladı.

Hedef, kendi ülkesi dışında başka bir AB ülkesinde çalışan AB vatandaşı sayısının artırılması. Avrupa İşgücü Dinamikliği Yılı projesinin AB istihdam pazarını geliştirmesi bekleniyor. Avrupa İşgücü Dinamikliği Yılı projesinin başarılı olması için AB Komisyonu bir web sitesi oluşturarak AB ülkelerinde mevcut iş fırsatlarının ilan edilmesini sağladı. Yaklaşık bir milyon iş ilanının yer aldığı web sitesine,

EUROPA - EURES - the European Job Mobility Portal adresinden ulaşılabilirsiniz.

AB ülkelerinde çalışabilmek ve serbest dolaşım hakkı için eğitim denkliği gerekiyor. Bu nedenle ülkemizin birçok kurumu Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi (UMYS) üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. TBMM’nde bu konuda yasa tasarısı hazırlanıyor.

Gözde Meslekler

Çevre Mühendisliği: Sanayi kuruluşları, ISO 14000 uygulamaları için çevre mühendislerine ihtiyaç duyacak.

Enerji Uzmanlığı: Enerji tüm dünyanın çok yönlü sorunu. Bu nedenle alternatif enerji yeni bir alan olarak karşımıza çıkacak.

Endüstri Mühendisliği: Ürün tasarımı, ürün geliştirme, üretimin optimizasyonu, şirketlerde endüstri mühendislerine olan ihtiyacı daha da artıracak.

Gıda Mühendisliği ve Veteriner Hekimlik: Tarım ve hayvancılık, gıda alanlarında da gündeme gelecek. AB standartlarına uyum zorunluluğu, bu sektörde de ek istihdama yol açacak.

Şehir Planlaması: Kentsel dönüşüm projeleri, bölge planlamaları, ulaşım çözümleri, deprem gibi afetlere hazırlık bu alanda yeni ihtiyaçları gündeme getirecek.

Bilgisayar Programcılığı: Gerek kamuda gerekse özel şirketlerde AB ile ilgili yapılacak düzenlemeler, özellikle uluslararası geçerliliği olan ser tifikaya sahip bilgisayar programcılarına yeni fırsatlar getirecek.

[Mystic@L]

Kariyer Planlama, ilk olarak lise çağlarında belirlemeye başladığımız, tüm yaşamımız boyunca devam eden bir süreçtir. Lise yıllarında bireyler yavaş yavaş gelecekte yapmak istedikleri meslekler ile bağlantılı üniversite bölümlerini kazanmayı hedeflerler. Üniversitede okudukları bölüm eğer kendi kişisel tercihleriyse, bitirdikleri bölümle ilgili mesleklere yönelmek isterler.

Türkiye'de ne yazık ki çoğu birey kazandığı ve mezun olduğu bölümü ile ilgili mesleklere yönelmekte zorluk çekmektedir. Bu zorluklar, bireylerin bilgi ve becerilerini etkin bir biçimde kullanamamasına sebep olmaktadır. Gün geçtikçe üniversite mezunlarının artması, bununla birlikle şirketlerin üniversite mezunlarına yönelik taleplerinin de artmasıyla, bireylerin kendi gelişim planlarını, hedeflerini belirleyerek kariyerlerini yönlendirmeleri gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Günümüzde artık kariyer planlama büyük önem taşımakta ve hatta vazgeçilmez bir araç haline gelmiş durumdadır.

1. Bireysel Kariyer Planı
Öncelikle ne yapmak istiyorum? Kariyer hedeflerime ulaşabilmek için ne tür bir eğitim, gelişim sürecini takip etmem gerekiyor? Hedeflerim için ne tür becerilere ihtiyacım var? Tüm bunları göz önünde bulundurarak daha önce belirleyip gerçekleştirdiğiniz bir hedefinizi ele alın. O hedefe ulaşmak için neler yapmıştınız, nasıl bir yol izlemiştiniz?

1. Kendini tanıma
   Kişisel özelliklerim (ayırt edici kişisel özelliklerim nelerdir?)
   Değerlerim (benim için önemli olan şeyler neler?)
   İlgilendiklerim (nelerden keyif alırım?)
   Yeterlilik, yatkınlık ve becerilerim (neler yapabilirim ve neleri yapabilmeyi öğrenebilirim?)
2. Kariyer bilgisini ölçme
   İş olanaklarından, değişen ekonomiden ve çalışma ortamlarından, yeni becerilerden ve eğitim olanaklarından haberdar olmak. Mesleki bilgilerinizi nasıl zenginleştiriyorsunuz?
   Her gün okuduklarınız nelerdir? (Haftalık, aylık, üç aylık yayınlar, günlük ve yerel gazeteler...)
   Online hizmetlerden yararlanıyor musunuz? (e-ticaret, internet...)
   Mesleki bağlantılarız var mı? (tanıdıklar, eğitimler, seminerler, workshoplar, konferanslar...)

Ne İş Yapmalı?



Türkiye'de ve dünyada her gün birçok yeni fikir yeni oluşumlara ve yeni şirketlere dönüşmektedir. Yeni bir iş fikri oluşturup onu karlı bir işe dönüştürmek kişilerin ve firmaların başarılarının bir göstergesidir.

İş fikirlerinin uygulamaya geçirilmesi sırasında ortaya çıkabilecek sıkıntıları aşabilmek ve mevcut kaynaklardan en etkili şekilde yararlanmak için araştırmaya zaman ayırmak gerekir.Başarı potansiyeli olabilecek bir iş fikri hayata geçirilirken, uygulamada bu fikrin önündeki engel ve güçlüklerin bilinmesi gerekir.

Bir ön değerlendirme sonunda elenen fikirler aşağıda listelenen benzer soruları da yanıtlamalıdır:

• Sunulmak istenen ürün/hizmet yeterince berrak bir şekilde tanımlanabiliyor mu?
• İş fikrinin gerektirdiği temel yetenekler nelerdir?
• Bu ürün/hizmeti kim neden talep edebilir? Talep nasıl yaratılabilir?
• Pazarın potansiyel büyüklüğü ne kadardır?
• İşin gerektirdiği çaba ve deneyim, işletmenin özelliklerine uygun mudur?
• Kurum olarak tek başına bir girişim mi, ortak bir girişim mi tercih edilmelidir?
• Mevcut bir işletöeyi devralmak mı yoksa yeni bir işletme kurmak mı daha avantajlıdır?
• İş kurmak için uygun zaman ve uygun yer tanımlanmış mıdır?

İş fikrine ulaşıldıktan sonra, bir yandan "iş fikrinin yapılabilirliliğini araştırmak" bir yandan da paralel olarak bir "iş planı" hazırlamak zaman kazandıracaktır.

[Hi-LaL]

Üniversite sınavlarına girmiş ve tercihlerini yapmak için gün sayanlara yardımcı olabilir umuduyla Avrupa Birliği (AB) uzmanlarından Tulû Gümüştekin’den geleceğin meslekleri konusunda bazı öneriler almaya çalıştım. Brüksel, İstanbul ve Washington’da ofisleri olan CPS (Corporate & Public Strategy) adlı danışmanlık şirketinin kurucusu ve genel müdürü olan Tulû Gümüştekin’in kendi kariyer öyküsü, aslında iyi bir örnek. Tulû Gümüştekin, henüz AB üyesi olmadığı için Avrupa’da "moda" olan mesleklerin bugün için doğrudan Türk gençlerini etkilemeyeceğini, ancak uzun vadede yapılacak tercihlerin aynı paralelde olmasının faydalı olacağını söylüyor.

Türkiye’nin AB’ye girme olasılığını da gözönünde bulundurarak, Avrupa’da yükselen mesleklerin hangileri olduğunu bilmek isteyenlere verilebilecek önerileri şöyle sıralıyor: Çevre, endüstri, gıda mühendisliği, genetik bilimi, bilişim teknolojisi, uluslararası ilişkiler, hukuk, çeviri bilimi, ulaştırma-lojistik, kalite uzmanlığı.

Ayrıca kültür ve sanatın Avrupa’da giderek önem kazandığını, kendi kültürünü ve sanatını iyi bilen ve anlatabilecek insanlara ihtiyaç olacağını önemle vurguluyor.

Üniversitede bitirilen bölüm ne olursa olsun, mutlaka yabancı dil bilinmesi gerekiyor. Hatta son yıllarda sadece İngilizce bilmek de yetmiyor. Özellikle uluslararası şirketlerde çalışıp kariyer yapmak isteyenler mutlaka ikinci bir dil bilmeli. İngilizce’nin yanı sıra Fransızca, İspanyolca, Almanca veya Portekizce bilmek, çalışılan şirketin faaliyet gösterdiği bölgeye göre değişerek önem kazanıyor.
AB İLE İLGİLİ KONULARDA NASIL DANIŞMAN OLDU

Tulû Gümüştekin, yurtdışında kariyer yapmayı düşünenlere mutlaka bir uluslararası kuruluş veya şirkette staj yapmalarını öneriyor. Stajı asla küçümsememek gerektiğini vurgulayan Gümüştekin "isterse fotokopi çekmek veya boŞ bardakları toplamak olsun. Orada edinilecek deneyim ve kurulacak ilişkiler çok önemli" diyor.

Aslında üniversitede alınacak eğitimden sonra çizilecek mesleki yol, kişinin kendi yetenekleri, zekası ve girişkenliğiyle yönlendirilebilir. Bunun çarpıcı bir örneği Tulû Hanım’ın kendisi. Bu başarı hikayesinden herkese çıkarabileceği epey ders var bence.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdikten sonra 1991’de AB Hukuku konusunda staj yapmak üzere AB Komisyonu’na kabul ediliyor. Staj sonrası yaşamına öyle isabetli kararlarla yön veriyor ki, bugün çok önemli projelerde imzası bulunuyor.

Gümüştekin hikayesini şöyle anlatıyor:

"AB Komisyonu’ndaki stajımdan sonra iki ayrı ABD’li hukuk firmasında AB hukuku ve rekabet hukuku alanlarında uzman avukat olarak çalıştım. 1999’da Türkiye için kritik öneme sahip Helsinki Zirvesi sırasında bir boşluğu fark ettim. Türk şirketleri ABD’li ve Avrupalı hukuk firmalarından danışmanlık hizmeti alıyordu. Oysa bir ABD’li mutlaka bir ABD’li Şirketi tercih eder. Bir Alman Şirketi hiç bir zaman gidip bir Fransız Şirketi için çalışmaz. Türk şirketlerinin sorununu, dilini, kültürünü anlayacak ve danışmanlık verecek bir şirkete ihtiyaç olduğunu fark ettim ve 2000 yılında Brüksel’de CPS’i kurdum." Türkiye'ye yatırım yapan yabancı şirketlere danışmanlık yapıyor
Tulû Gümüştekin kendisinin kurduğu CPS (Corporate & Public Strategy) adlı danışmanlık şirketinin Genel Müdürü. Brüksel, İstanbul ve Washinton'da ofisleri var. CPS, AB ülkelerinde yatırım yapmak isteyen büyük Türk şirketlerine, sektörel gruplar veya baskı gruplarına ve Türkiye'ye yatırım yapan yabancı şirketlere danışmanlık hizmeti veriyor. Türkiye için AB'de lobicilik faaliyeti yapıyor. Türkiye'yle müzakerelere başlanması yönünde karar verildiği 17 Aralık'ta gönüllü olarak lobicilik yaptıklarını anlatıyor. .
HUKUK EĞİTİMİMDE HİÇBİR EKSİK YOKTU

İstanbul Üniversitesi mezunu avukat Tulû Gümüştekin Türkiye’de verilen eğitimle ilgili iddialı konuşuyor: "ABD’li hukuk bürosunda çalışırken işim gereği Harvard’lı, Stanford’lu avukatlarla mesaim oldu. Hukuk eğitimimle ilgili hiç bir zaman sorun yaşamadım, bir eksik görmedim. Türkiye’deki eğitimin çok iyi olduğunu düşünüyorum. Beni iyi yetiştirdiler."

İşi gereği farklı ülkelerden insanlarla çalıştığını söyleyen Gümüştekin, aradaki eğitim farkını bu nedenle rahatlıkla görebildiğini belirtiyor. "Türkiye’de gençlere sunulan fırsatlar sınırlı. Yoksa eğitim iyi" diyor.

Türkiye’de gençlerin yaşadığı en önemli sorunun eğitimini aldıkları alanlardan farklı işlerde çalışmalarını gösteriyor. Örneğin mühendislik eğitimi alan birisinin bankacılık yapması, kişiyi başarısız ve mutsuz edebiliyor. Gümüştekin’e göre, eğitimini aldığı işi yapmayanlar öncelikle bir kaç yıllarını yeni yaptıkları işi öğrenerek ve keşfederek geçiriyor, dolayısıyla uzmanlaşmaları ve başarılı olma şansları zorlaşıyor.

Türkiye’de eğitimin kötü olmadığını, ancak işverenlere de mesleki eğitim konusunda önemli görevler düştüğünü söylüyor. İşyerlerinde düzenli eğitimin başarıda büyük katkısı var. "Sağlıklı çalışma ortamı yaratılmazsa, çalışanlar işe gelmek için 2 saatini yollarda geçiriyorsa ve üstüne üstlük gerekli eğitimi de alamıyorsa, çalışanların işini sevmesi mümkün değil" diyor.

Genel Müdürü olduğu CPS’de gençlerle sürekli iletişim içinde olduğunu, meslekte daha eski olanların tecrübelerinden yararlanmaları ve görüşlerini söylemeleri için teşvik ettiğini belirtiyor. "Ben de yanlış yapıyor olabilirim. Söylesinler, tartışalım" diyor.

İşin özü: Nerede hangi eğitimin alındığından çok, alınan eğitimle neler yapıldığı, nasıl değerlendirildiği önemli. İşini seven, hayatta karşısına çıkan fırsatları iyi değerlendiren, çalışkan insanların ne okumuş olursa olsunlar, başarı şansları yüksek.
acakir@hurriyetim.com.tr

[Hi-LaL]

Çalışan sayısının 300 bin civarında olduğu perakende sektörü, 70 milyar dolarlık iş hacmine ulaştı. Türk ekonomisinin beşte birini teşkil eden sektörde hızlı büyümeye paralel olarak eleman bulmada büyük sıkıntı yaşanıyor. Özellikle alışveriş merkezlerinin istihdamdaki payı oldukça fazla. Türkiye’deki 113 alışveriş merkezinin herbiri 1000-4000 kişilik istihdam yaratıyor. Yeni açılacak olanlarla 100 bin kişiye daha iş fırsatı doğacak. Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Nuşin Oral, sektörün sunduğu iş fırsatlarını ve dernekle Yenibiriş’in bu konudaki işbirliğini anlattı.

Alışveriş merkezleri şu an kaç kişiyi istihdam ediyor?

- Her alışveriş merkezi (AVM) bin ile 4 bin arasında değişen bir istihdam yaratıyor, ortalama olarak bin 500. Şu anda Türkiye’de 113 alışveriş merkezi var. Toplamda yaklaşık 170 bin kişilik istihdam demek. Önümüzdeki 5 senede açılacak AVM’lerle birlikte 100 bin kişilik bir istihdam daha olacak. Cadde mağazacılığı da buna ekleniyor tabii ki. Sektörde mevcut ihtiyacı bile karşılayacak eleman yokken, 5 sene içinde beklediğimiz büyük istihdam talebi sorun yaratıyor. O nedenle istihdamı artırmaya yönelik her türlü işbirliğini yapmaya çalışıyoruz. Özellikle nitelikli iş gücüne ulaşmak çok önemli. Derneğimizle Yenibiriş bu konuda işbirliği yapma kararı aldı. Dernek üyesi firmaların eleman ilanları Yenibiris.com’da yayınlanacak. Adaylar da buradan bu ilanlara başvuru yapabilecek. Sektörde eleman ihtiyacı çok hızlı ortaya çıktığı ve karşılanması gerektiği için interneti kullanmak bizim için çok önemli. Son yıllarda internet üzerinden yapılan başvurularda ciddi artış var. Derneğimizde 200 firma var. Büyük oyuncular da dahil. Bu işbirliği sayesinde başta üye firmalarımıza olmak üzere, sektöre büyük fayda sağlayacağımızı düşünüyoruz. Bir başka işbirliğini de Milli Eğitim Bakanlığı ile, ticaret liselerinde ilgili bölümler açılması konusunda yaptık. Bu sene ticaret meslek liselerinde perakende bölümü açılıyor. Orada henüz birkaç yüz kişi eğitim görecek. Ama diğer okullar da katıldıkça sayı artacaktır. En büyük amaç perakendenin cazibesini iyi anlatabilmek.

Nedir perakendenin cazibesi?

- Birincisi, hakikaten önü çok açık bir sektör. Çok hızlı büyüyor. İşgücü açısından da, çok değişik becerilerdeki elemanları sektörde kullanabiliyorsunuz. Muhasebecilik gibi tek tip beceri gerektirmiyor. Perakendenin satış, kasa, satış danışmanlığı gibi bir ön yüzü var ama bunun dışında yönetim kademeleri bulunuyor. Reyon şefleri, mağaza müdürleri gibi çok değişik çalışan profilleri var. Stok denetimi, lojistik yönetimi gibi başka bir ayağı da var. Çok değişik meslekleri içine alıyor.

SİRKÜLASYON FAZLA

Şu andaki sıkıntı nitelikli eleman azlığı. Satış danışmanlığının bugüne kadar meslek olarak görülmemesi önemli bir sorun. Kişi, mesleği işin içindeyken öğreniyor. Elemanı siz yetiştiriyorsunuz. Ama çok sık iş değiştiriliyor şu anda. Bin beşyüz kişilik AVM açılacak ama elemanı nereden bulacaksınız? En yakındaki başka bir alışveriş merkezinden. Böyle olduğu zaman da, sektöre kazandırmak yerine birbiri içinde hareket eden bir yapı oluşuyor. Bu sirkülasyon yüzde 50’lerden bugün yüzde 30’a düştü ama yine de çok yüksek bir oran. Yönetici seviyesinde çok daha az, ama satış danışmanlığında çok daha yüksek.

Mağazacılık çalışanını iş veya şirket değiştirmeye yönelten düşük ücret mi?

- Mağazacılık, uzun saatler çalışmayı gerektiriyor. Yarı zamanlı ve vardiya modeliyle çalışıyorsunuz. Ayakta durmayı, yoğun çalışmayı gerektiriyor. Vasıfsız olarak başlandığında ücretler daha düşük oluyor. Ama yetiştikten sonra çok daha fazla ücretler kazanılmaya başlanıyor. Sektörde ağırlıklı olarak ortaokul ve lise mezunları olduğu için genç bir çalışan profili var. Çalışanlar önemsiz nedenlerle de işi bırakabiliyorlardı. İzin vermeyince ya da istediği dönemde izin alamayınca ayrılıyorlardı. Çünkü kişi “yarın başka bir yerde işe girerim” diye düşünüyor. Nitelikli elemanlar arttıkça bu durum değişmeye başladı.
Başvurular Yenibiriş üzerinden
Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği ile Yenibiriş, sektörün eleman ihtiyacının karşılanması amacıyla işbirliği yapacak. Derneğe üye firmalar, eleman ilanlarını Yenibiris.com’da yayınlayacak, sektörde çalışmak isteyenler de başvurularını buradan yapacak. Derneğin Yönetim Kurulu Başkanı Nuşin Oral, “sektörde böyle işbirliklerinin çok önemi var” diyor.

BAKIŞ AÇISI DEĞİŞİYOR

Çalışanın bakış açısını değiştirmeye yönelik neler yapıyorsunuz?

- Bu açıdan okulların çok faydası oldu. Tanıtım toplantıları yaptık. Perakende sektörünü hem ailelere hem öğrencilere anlattık. Perakendede 6 ayda veya bir senede hızlı bir şekilde ilerlemeye başlama imkanı var. Hangi alana yatkın olduklarını keşfettikten sonra geniş bir yelpazede çalışabilirler.

Profilde ne gibi değişiklikler var? Firmalar nasıl bir çalışan arıyor?

- 10 yıl önce ilkokul ve ortaokul mezunu almak zorundaydık. Şimdi organize perakende sektöründe lise mezunu olmak, olmazsa olmaz bir şart haline geldi. Mağaza müdürlüğü için de üniversite mezunu olmak tercih nedeni oluyor. Tabi şirket içinden yetişmemişse. Mağaza müdürlerinde şirket içinden yetişmek önem taşıyor. Ve bu süreç çok kısa olabiliyor. 6 ay veya bir senede mağaza müdürü olabiliyorlar. İşimiz masa başı değil. Kişinin hevesi olmalı. İnsan ilişkilerini sevmeli. Konuşma ve iletişim becerilerine sahip olmalı. Ayrıca ürünü sevmek lazım. En başarılı elemanlara baktığımızda ürünü tanıyan ve hemen benimseyenler olduklarını ve müşteriyle ilişkilerinde farklı bir boyut yakaladıklarını görüyoruz. Satın alma kararını müşteriye eleman verdiriyor.

Kişi hangi basamaklardan geçiyor?

Mağazaların büyüklüğüne ve yapısına göre değişiyor. Öncelikle reyon sorumlusu veya reyon şefi olabiliyorlar. Çok katlı bir mağaza ise birkaç departmana bakan kat sorumlusu olabiliyorlar. Mağaza müdür yardımcısı, mağaza müdürü, mağaza halkla ilişkiler sorumlusu olabiliyorlar. Terfi için bazı testlere tabi tutuluyorlar. Örneğin kasiyerlik için bu test matematik ağırlıklı. Yükselmek için önemli olan mağaza içinde gösterilen performans. Yaptıkları satışla da alakalı. Hemen hemen tüm mağazalarda prim modeli vardır. En başarılı satış danışmanları o reyonda kolaylıkla reyon sorumlusu olabiliyor. Ekip çalışmasına ve ekibi yönlendirme becerisine de bakılıyor.

İyi elemanları tutmak için neler yapıyor firmalar?

- Prim kriterlerinde farklılıklar yaratıyorsunuz. Terfi ettiriyorsunuz. Çünkü bir sonraki adıma geçince motivasyonları da ciddi ölçüde artıyor. Perakende, çalışanın emeğinin karşılığını en hızlı alabileceği sektörlerden biri. Bunun yanında çok ciddi paralar da kazanabiliyorlar. Mağaza müdürleri veya satış elemanları, diğer şirketlerdeki müdür seviyesindeki çalışanlardan çok daha fazla para kazanıyorlar.

editor@yenibiris.com