[karayel]

Osmanlı'da Astroloji

“Yıldızların hareket ve durumlarından sonuç çıkarma bilimi diye tanımlanan astroloji, Osmanlıca’da “ilm-i tencim” ya da “ilm-i ahkam-ı nücum” diye anılır. Yıldızların belirli zamanlarda durum ve yere göre konumlarını gösteren cetvel, zeyc ya da zic; yıldızların durum, hareket, hız ve yönlerini saptama bilimi de ilm-i zic ya da ilm-i zayiçe adını taşır.

Kişilere özel yıldız cetvel ya da haritalarının adı da zayiçedir. Bu cetveller batıda ve günümüzde ülkemizde horoskop diye anılır. Gökyüzüyle ilgili gözlemler, yıldız hareketleriyle ilgili saptamalar, astrolojinin, astronomiye kaynaklık etmesini sağlamıştır. Rasathane diye adlandırılan gözlemevleri, hem gökbilime, hem de yıldız fallarına , savaş, barış vb. toplumsal olaylar için eşref saati saptanmasına yarıyordu.

Gökyüzü olaylarıyla bilimsel ve simgesel yorumlar yapan müneccimler uzun süre doğu ve batıda saray görevlisi olarak çalıştılar. Osmanlı sarayındaki müneccimbaşılık kurumu cumhuriyet dönemine kadar sürdü.

Yıldız hareketlerini bölgesel olarak gözleyip, çizelgeyi (zic) çıkarmak yaklaşık otuz yıllık bir süreyi kapsar. Bu konuda en ünlü rasathanelerden biri Meraga Rasathanesi, ünlü çizelge çıkaranlardan biri de Zic-i Uluğ Bey’dir.

[karayel]

BURÇLAR

Yıldızları ilk gözlemleyenler, onları daha iyi adlandırmak için dünyada gördükleri varlıklara benzettiler, hayvan ve söylence kişileriyle adlandırıp simgelediler.
Osmanlı yıldız fallarında, burç sistemi günümüzden farklı değildir :



21 Mart - 21 Nisan HAMEL (Koç)

21 Nisan - 21 Mayıs SEVR (Boğa)

22 Mayıs - 21 Haziran CEVZA (İkizler)

22 Haziran - 23 Temmuz SERETAN (Yengeç)

24 Temmuz - 23 Ağustos ESED (Aslan)

24 Ağustos - 23 Eylül SÜMBÜLE (Başak)

24 Eylül - 23 Ekim MİZAN (Terazi)

24 Ekim - 22 Kasım AKREB (Akrep)

23 Kasım - 22 Aralık KAVS (Yay)

23 Aralık - 20 Ocak CEDY (Oğlak)

21 Ocak - 19 Şubat DELV (Kova)

20 Şubat - 20 Mart HUT (Balık)

[karayel]

Bu burçlar kendi aralarında mevsime göre;

İlkbahar noktası burçları (burc-u rebii) : Koç, Boğa, İkizler
Yaz noktası burçları (burc-u sayfi) : Yengeç, Aslan, Başak
Sonbahar noktası burçları (burc-ı harifi) : Terazi, Akrep, Yay
Kış noktası burçları (burc-ı şefvi) : Oğlak, Kova, Balık
biçiminde bölünür.

Özelliklerine göre

Ateş burçları (burc-ateşi ya da azeri) : Koç, Aslan, Yay
Toprak burçları (burc-ı haki) : Boğa, Oğlak, Başak
Su burçları (burc-ı abı) : Yengeç, Akrep, Balık
Hava burçları (burc-ı badi) : Terazi, İkizler, Kova

Yönlerine göre

Kuzey burçları (burc-ı şimali) : Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak
Güney burçları (burc-ı cenubi) : Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık
olarak da sınıflandırılır.

Osmanlı yıldız falı anlayışına göre , burçlar, yıldızlar ve burçların doğa özellikleri arasında dostluklar ve düşmanlıklar vardır. Arkadaş ve eş seçerken bu dostluk/düşmanlık göz önüne alınmalıdır.
Dünyayı oluşturan öğelerden ;
Ateşin dostu hava, düşmanı su,
Toprağın dostu su, düşmanı hava,
Havanın dostu ateş, düşmanı toprak,
Suyun dostu toprak, düşmanı ateştir.

[peaceful]

Cevap: Osmanlıda Burçlar

Toruk(21-31 Mart): İdare sahibi, lider.
Hımmıy (1-10 Nisan): İdealist, romantik.
Huttus (11-20 Nisan): Adaletli, kıskanç.
Hunta (21-30 Nisan): İnatçı, yaratıcı,
Çolpancı (1-10 Mayıs): Duygu tutsağı, önsezileri güçlü, çocuk ruhlu, sadık.
Kölköl (11-21 Mayıs): Enerji dolu, aşkta şahane, önder, kahraman.
Çamay (22-31 Mayıs): Fantezisi zengin, fikir önderi.
Küylü (1-10 Haziran): Gururlu, kaderci, ihaneti kabul etmez.
Kuşmuş (11-21 Haziran): Gösterişçi, eleştirel, mistisizme meraklı.
Sezgek (22-30 Haziran): Mızmız, içine kapanık, intikamcı.
Kuşdüger (1-11 Temmuz): Çocuk ruhlu, dengesiz, kararsız.
Gondaray (12-22 Temmuz): Geçmişe özlem duyan, siyaseti seven.
Ötgür (23-31 Temmuz): Zeki, çekici.
Küsümmü (1-12 Ağustos): İyi arkadaş, önderliği seven.
Künlü (13-23 Ağustos): Hassas, gururlu.
Sınçıma (24 Ağustos-1 Eylül): Sanat ve edebiyata yetenekli.
Atçak (2-13 Eylül): Depresyona yatkın, iradeli, gururlu, hassas, gelenekçi.
Kıllı (14-23 Eylül): Otoriter, sabit fikirli, zeki, aşkta utangaç, yazarlığa yatkın.
Canakkı (24 Eylül-3 Ekim): Nazik, hassas, sorumluluk sahibi, kompleksli, gösterişçi.
Ban (4-12 Ekim): Enerjiktir, hümanisttir, acımaz banlar.
Cemiş (13-23 Ekim): Ahlaklı, filozof.
Batık (24 Ekim-1 Kasım): Özgürlüğüne düşkün, diktatör, gaddar.
Hırtlı (2-12 Kasım): Savaşçı, spora düşkün.
Tutamış (13-22 Kasım): Çapkın, fedakâr.
Uslu (23 Kasım-2 Aralık): Objektif, ilme meraklı.
Kutas (3-12 Aralık): Yetenekli, dengesiz, mistik, anlaşılmaz.
Tusanak (13-21 Aralık): Güçlü, şanslı, emir vermeyi seven.
Tutar (22 Aralık-1 Ocak): Arkadaşı az olur.
Beçel (2-12 Ocak): Kızgın, intikamcı.
Pırsıuay (13-20 Ocak): Tartışmayı seven, sadık, özgür düşünceli. Uzun yaşar.
Balauz (21 Ocak-1 Şubat): Gaddar, deha, önder, müzik ve dansa yetenekli.
Cantay (2-10 Şubat): Estetiğe meraklı, titiz
Ergür (11-18 Şubat): Önder, ufku açık.
Sönegey (18-28 (29) Şubat): Şair, sanatçı, aşk hayatı hareketli.
Cannan (1-9 Mart): Zarif, hüzünlü.
Şatık (10-20 Mart): Huzursuz, sanatçı, depresyona yatkın.