[Daisy-BT]

Hayati Tabanlıoğlu

Hayati Tabanlıoğlu; Doğumu: 1927, Ankara, Ölümü: 1994, İstanbul

Çağdaş Türk Mimarlığı’nın önde gelen büyük isimlerinden Hayati Tabanlıoğlu 1927 yılında Ankara’da doğdu. İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde, Emin Onat, Paul Bonatz, Clemenz Holzmeister gibi büyük mimarların 25-30 kişilik sınıflarda eğitim verdiği yıllarda eğitim gördü, 1950 yılında mezun oldu.
1955 yılına kadar Almanya ve İsviçre’de çalıştı, Zürih E.T.H da asistanlık yaptı. 1954 yılında Hannover Teknik Üniversitesi’nde o yılların ünlü Alman mimarı Prof. Graubner’in yanında opera ve tiyatro konularında doktora yaptıktan sonra yurda döndü.
İlk mesleki başarısını 1957 yılında E. Tokay, A. Tayman ve B. Çinici ile birlikte 1.cilik ödülü aldığı Erzurum Üniversitesi Uluslararası Mimarlık Projesi'yle kazandı.
1946 yılında temeli atılan ancak Bayındırlık Bakanlığı tarafından sorunlarıyla baş edilemeyen İstanbul Opera Binası projesi için Hayati Tabanlıoğlu göreve getirildi; 1956 yılında üçüncü kez değiştirilen proje ile Atatürk Kültür Merkezi, 1969 yılında tamamlanabildi. Bina yapımından 1,5 yıl sonra Kasım 1970’te yandı ve yapının yeniden yapımı gündeme geldi. Aynı göreve bir kez daha davet edildi ve yapısını yeniden yapması istendi ve Cumhuriyet Mimarlığı’nın en önemli yapılarından Atatürk Kültür Merkezi’nin ikinci açılışı 1977’de gerçekleşti.
Bunu Türkiye’nin ilk modern çağdaş terminal binasını olan Yeşilköy Havalimanı düzenlemesi ve dış hatlar terminal binası projesi izledi.
Devletten emekli olduktan sonra Barbaros Ticaret Merkezi, Galleria Alışveriş Merkezi, Yat Limanı, Regatta Çarşısı, Holliday Inn Crowne Plaza gibi projelerini kapsayan Ataköy Turizm Kompleksi projelerini yaptı. 1989 yılında “Galleria” ile ICSC (Alışveriş Merkezleri Uluslararası Konseyi) en iyi mimari tasarım ödülünü kazandı.
1990 yılında oğlu Dipl. Ing. Murat Tabanlıoğlu’nun ortaklığı ile şirketleşen Tabanlıoğlu Mimarlık ve Danışmanlık Limited Şirketi bünyesinde Doğan Medya Center İstanbul projesini gerçekleştirdi. Son olarak Bakırköy’de Carousel Alışveriş Merkezi ve Çocuk ve Kadın Doğum Hastanesi projesinde avan proje safhasında bir süreden beri mücadele ettiği hastalığa yenik düştü ve 1994’te vefat etti.

Projeler ve Ödüller:

1950 İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden mezun oldu.
1950-56 Almanya ve İsviçre’de yardımcı mimar olarak çeşitli çalışmalar: Stadttheater Bremerhaven, Stadttheater Bochum, National Theater München, Verwaltungsgebaeude Preussag, Kraftwerk, Schaffhausen binaları mimari projeleri, Technische Hochschule, Hannover ve E.T.H., Zürih'te asistanlık.
1954 Technische Hochschule, Hannover, Dr. Ing. Ünvanı
1957 Erzurum, Atatürk Üniversitesi Kampüsü Uluslararası mimari proje yarışması 1.’lik ödülü (E. Tokay, A. Tayman, B. Çinici ile)
1958- 1970 Erzurum Atatürk Üniversitesi, çeşitli fakülte binaları, kitaplık, öğrenci yurtları ve lokali, öğretim üyeleri konutları mimari projeleri
1964 Antalya Arkeoloji Müzesi mimari proje yarışması 3.’lük ödülü (Y. Ergüleç’le)
1967 Koç Holding Genel Yönetim Binası mimari projesi, İstanbul
1972 İTÜ’den Doçentlik ünvanı
1973 Sofya Opera Uluslararası Mimari Proje Yarışması 4.’lük Ödülü (A. Boysan’la)
1956-1977 Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul
1956-1981 Bayındırlık Bakanlığı Büyük Yapılar Projeleri İstanbul Bölge Müdürü
1983 Sedat Simavi Vakfı Mimarlık ve Kent Düzenlemesi Büyük Ödülü
1969-1984 İstanbul Atatürk Hava Limanı, (Genel Yerleşme Planı, Teknik Blok ve Kontrol Kulesi, Elektrik, Enerji Santralları, İdare Binası, Yeni Terminal Binası, 1. Ünitesi)
1971-1984 İTÜ, MSÜ, YÜ öğretim görevliliği
1984 Türk Eğitim Vakfı, İşhanı Binası, Ankara
1985 Barbaros Ticaret Merkezi Binası, İstanbul
1986 Türk Eğitim Vakfı, Kocabaş İşhanı Binası, İstanbul
1986 Ataköy Turizm Kompleksi - Genel Yerleşme Planı
1988 Ataköy Turizm Kompleksi - Galleria Alışveriş Merkezi ve Katlı Otoparkı
1989 Ataköy Turizm Kompleksi - Yat Limanı
1990 Ataköy Turizm Kompleksi - Yat Otelleri (Holiday Inn)
1991 Ataköy Turizm Kompleksi - Sağlık Kulübü, Kulüp Binası
1993 Ataköy Turizm Kompleksi - Holiday Inn, Crowne Plaza Oteli
1987 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fahri Doktorluk Ünvanı
1989 Alışveriş Merkezleri Uluslararası Konseyi, En İyi Tasarım Ödülü, Viyana (Galleria ile)
1992 T.M.M.O.B Mimarlar Odası En İyi Yapı Ödülü Doğuş İstinye Turizm ve Ticaret Merkezi (Murat Tabanlıoğlu ile)
1993 Doğan Medya Center İstanbul (Murat Tabanlıoğlu ile) Intes Şile Evleri Projesi (Murat Tabanlıoğlu ile) Semerkant Uluslararası Şehircilik Projesi (Murat Tabanlıoğlu ile) Juffali Brother’s Otel ve Alışveriş Merkezi Projesi (Murat Tabanlıoğlu ile) Carousel Alışveriş Merkezi ve Çocuk ve Kadın Doğum Hastahanesi Projesi (Murat Tabanlıoğlu ile) USO. Finance Center Projesi (Murat Tabanlıoğlu ile) O.H.T. Otoyol Hizmet Tesisleri İhalesi (Murat Tabanlıoğlu ile)
1994 İstanbul’da vefat etti.

Kaynak: Vikipedi

[Daisy-BT]

Hayati Tabanlıoğlu hakkında bir yorum :

Hem Hayati Tabanlıoğlu'nun hem de oğlu Murat'ın mimarlık çabalarını nesil olarak köprülemiş olmam, bana bu Mimarlık Bürosunun kırk yılı aşkın katkılarını doğrudan izleme olanağı verdi. Takdir ettiğim Hayati Bey ile kendisini sevip mimarlığını beğendiğim Murat hakkında elekronik ortamın aceleciğinden alınan cesaret ile bir şeyler karalama olanağı verdi. Öncelikle söylemek gerekir ki her ikisi de apayrı mimarlık değerlerinin ve bambaşka mimarlık dünyalarını adamları.

Hayati Bey Türk mimarlık ortamına Devlet içinde, O'nun işleyiş unsurları olan Devlet Bürokrasisi ile "iyi mimarlık" yapılacağına inanmış ve yaşamının en etkin kesimini devlet kurumlarının erişebileceği mimarlık düzeyini daha ileri götürmeye adamış bir kişi. Üslendiği Atatürk Kültür Merkezi ve Yeşilköy Havaalanı gibi önemli prestij yapılarının belirgin bir mimarlık düzeyinde yürürlükteki ihale, inşaat ve dekorasyon sınırlamaları içinde gerçekleştirmiş bir mimar. Tutumu, temelinde iyi bir tasarım fikrini başında belirleyip o düşünceden ödün vermeden yapıyı olanaklar elverdiğince incelikle bitirmeyi amaçlamış biri. Murat ise özel anamal sermayesi ve saneyileşmiş Türkiye'nin çağdaş mimarlığını tanımlamaya soyunmuş bir eylem adamı.

Hayati Bey'in Atatürk Kültür Merkezi'ini Taksim Meydanı'na bir kentsel üst kültürün varlığını ve sürekliliğini meydanı tanımlayıcı simgesel bir cephe olarak tasarlamış. Yapıyı içe dönük işlevsel bir çözümden çok İstanbul'un anıtsal bir kent ortamını betimleyen bir kentsel tasarım ögesi olarak düşünmesi önemli. Bugün İstanbulun kültürel odağı olan bu yapının meydanla ilişkisi enaz yapının kendi işlevsel bütünlüğü kadar önemlidir. Yeşilköy Havaalanı'nda ise havayolu ulaşımın geleceğini iyi saptamış ve daha büyük sayılara hizmet vermek üzere çoğalabilecek bir moduler dizgesel yapı kümeleri önermesi onun geleceğe yönelik ilerici düşüncelerinin saptamasıdır. Oradaki yapının büyümeye yönelik biçimlenmesi mimari ayrıntılarından çok daha önemlidir. Yine de tüm ayrıntılarda yoğun bir birikimin ülke gerçekleri ile temellendirildiği çözümler gizlidir. Sürekli olarak Türkiye'deki yapı sanayisini kollamış ve tüm ayrıntılarını kendi yaratıcılığını kullanarak kalıcı, ucuz ama iyi ayrıntılanmış bileşimlerle bir araya getirmiştir. Yirmi yıla yakın bir zamandır bu yapının ilginçliğini yitirmeden asil bir biçimde yaşlanmasını temelinde özümlenmiş tasarım ve yapı teknolojisi kaygıları ile geliştirilmiş olmasından kaynaklanır.

Hayati Tabanlıoğlu oğlu Murat için de kendi yeteneğini biçimlendiren disiplinli Alman okulunu önermiş ve Viyana'da okuyan Murat'la birlikte gerçekleştirdikleri Doğan Media Center bir bakıma iki neslin birlikteliğinin bilgi ve sevgi aktarımının yeraldığı yoğun bir mimarlık ortamı olmuştur.
Bu yapı ile birlikte Hayati Bey Türkiye'deki yapısal ve ekonomik değişimi özümserken yeteneğini bu değişimi biçimlendirmek üzere oğlu ile bütünleştirmiştir. Az da olsa birlikte çalıştkları Ataköy'deki otelden söz etmiyorum. Çünkü o yapı daha çok Hayati Bey'in kamu sektöründen çıkıp özel sektörle yaptığı bir ısınma hareketidir. Bu nedenle DMC hem değişimin hem de sürekliliğin habercisidir.
Ben mimarlıkta tasarım dili ve tutumu olarak iki nesil arasında bir sürekliliiğin olabileceğine inanmıyorum. Çünkü tasarım her neslin kendi zamanı ve değerleri ile ancak bir kişinin sonuçlandırıcı kararları sonucu edinilen bir dışavurum bütünü. Ama bu süreci belirleyen değerler önem kazanmaktadır. Kısacası Murat'ın mimarlığında Babası'ndan aldığı değerler ve disiplin Babası'nı tasarım anlayışından daha önemlidir. Yoksa Hayati Tabanlıoğlu yapıları ile Murat Tabanlıoğlu yapıları arasında süreklilik aramak yanıltıcı olur.

Önce, Baba 1956-90 Oğul ise 1990 sonrası etkinlik gösteren kişiler ve tasarımın toplumsal, ekonomik ve yerel koşulları tümüyle farklı. Ama aralarında meslek disiplini ve ahlakı konusunda kesin bir süreklilik var. Bence bu çok önemli. Öncelikle mesleğe ve mesleğin varolduğu ülke ortamına saygı çabalarının ana itici güçü olarak belirmekte. Hayati Bey, tam anlamı ile "Devlet Mimarı" mertebesine çıkmış bir bakıma Mimar Kemalettin Bey , Vedad Bey, Seyfi Arkan kendisinden sonra Behruz Çinici düzeyinde bir sorumluluğu taşımış bir kişi. Onun getirdiği disiplin Devlet ortamını mimarlık değerleri ile yüceltmek. Bu yüceltmenin ise çağdaş tasarım, çağcıl teknoloji, ilericilik (modernism) ve kaynakların iyi ve anlamlı kullanımı ile olabileceğine olan inanç.


Süha Özkan, Mimar - ODTÜ

Kaynak: Arkitera.com
Ayrıca, Süha Özkan hakkında Bakınız: Süha Özkan (Süha Özkan Kimdir? - Süha Özkan Hakkında)