PC Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
Soru-Cevap > Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ünsüz benzeşmesi nedir?
1 2
«Önceki KonuSonraki Konu»
Yakın Misafir13:22, 6 Aralık 2009 
Ya ben lise1 e gidiyorum ama ama Dil ve anlatım dersi zor geliyor size bi kaç sorum olcak daralma küçük ünlü uyumu sert ünsüz benzeşmesi bana bunları açıklarmısınz
En iyi cevap fadedliver tarafından gönderildi

Ünsüz Benzeşmesi (Ünsüz Sertleşmesi) [değiştir]

P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
Örnek [değiştir]

  • Kebap-cı...kebapçı,
  • Yavaş-ca...yavaşça,
  • Ayak-cak...ayakçak,
  • ayak-da...ayakta,
  • yurt-dan...yurttan,
  • ses-deş...sesteş,
  • yap-dı...yaptı,
  • aç-dır...açtır,
  • at-gı...atkı,
  • seç-gin...seçkin,
  • çalış-gan...çalışkan,
  • kıs-gaç...kıskaç...
  • kitap-da kitapta...
NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın
Benzer Konular:
Etiketler:
  • kucuk unsuz uyumu
  • sert unsuzlerin benzesmesi nedir
  • unsuz sertlesmesi
Cevap
fadedliver14:20, 6 Aralık 2009 
Yakın Misafir adlı kullanıcıdan alıntı:
Ya ben lise1 e gidiyorum ama ama Dil ve anlatım dersi zor geliyor size bi kaç sorum olcak daralma küçük ünlü uyumu sert ünsüz benzeşmesi bana bunları açıklarmısınz
Küçük Ünlü Uyumu

Küçük ünlü uyumu kuralı iki yönlüdür:

1. Bir kelimenin ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa son­raki hecelerde de düz ünlü bulunur:
  • anlaşmak
  • yanaşmak
  • kayıkçı, ısırmak
  • ılıklaşmak
  • seslenmek, yelek
  • bilek
  • çilek
2. Bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geniş düz (a, e) ünlü bulunur:
  • boyunduruk
  • çocuk
  • odun
  • yorgunluk
  • yoklamak
  • vurmak
  • yumurta
  • özlemek
  • güreşmek
  • sürmek
mesajın devamı için Küçük Ünlü Uyumu



Ünlü Daralması

Sözcüklerin sonlarında bulunan geniş ünlüler (a, e) özellikle “-yor” ekinin darlaştırıcı özelliğinden dolayı daralarak ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşür. Buna ünlü daralması denir.
Örnek:
  • bekl-e-yor > bekl-i-yor
  • kalm-a-yor > kalm-ı-yor
  • özl-e-yor > özl-ü-yor
  • soll-a-yor > soll-u-yor
Örneklerinde bu daralma görülmektedir.

“-yor” ekinden başka bir ekin ya da sesin darlaştırma özelliği yoktur. Ancak tek heceli olan “de- , ye-” fiilleri, kendinden sonra gelen “y” sesinden dolayı darlaşabilir.
Örnek:
  • de - yor > di - yor
  • de - yerek > di - yerek
  • de - yen > di - yen
Ancak bazen darlaşma olmayabilir.
Örnek:
  • de - y - ince > de - y - ince
devamı için Ünlü Daralması
Cevap
fadedliver14:21, 6 Aralık 2009 
Ünsüz Benzeşmesi (Ünsüz Sertleşmesi) [değiştir]

P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
Örnek [değiştir]

  • Kebap-cı...kebapçı,
  • Yavaş-ca...yavaşça,
  • Ayak-cak...ayakçak,
  • ayak-da...ayakta,
  • yurt-dan...yurttan,
  • ses-deş...sesteş,
  • yap-dı...yaptı,
  • aç-dır...açtır,
  • at-gı...atkı,
  • seç-gin...seçkin,
  • çalış-gan...çalışkan,
  • kıs-gaç...kıskaç...
  • kitap-da kitapta...
NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın
Cevap
Misafir09:11, 4 Kasım 2010 
sert ünsüzlerin beşleşmesi yardım edin bu konuyu annamadım
Cevap
ener09:24, 4 Kasım 2010 
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı:
sert ünsüzlerin beşleşmesi yardım edin bu konuyu annamadım
fadedliver adlı kullanıcıdan alıntı:
Ünsüz Benzeşmesi (Ünsüz Sertleşmesi) [değiştir]

P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
Örnek [değiştir]

  • Kebap-cı...kebapçı,
  • Yavaş-ca...yavaşça,
  • Ayak-cak...ayakçak,
  • ayak-da...ayakta,
  • yurt-dan...yurttan,
  • ses-deş...sesteş,
  • yap-dı...yaptı,
  • aç-dır...açtır,
  • at-gı...atkı,
  • seç-gin...seçkin,
  • çalış-gan...çalışkan,
  • kıs-gaç...kıskaç...
  • kitap-da kitapta...
NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın
.
Cevap
Misafir19:27, 1 Kasım 2011 
ya ünsüz daralması nedir
Cevap
Misafir20:01, 2 Kasım 2011 
P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
Örnek [değiştir]

Kebap-cı...kebapçı,
Yavaş-ca...yavaşça,
Ayak-cak...ayakçak,
ayak-da...ayakta,
yurt-dan...yurttan,
ses-deş...sesteş,
yap-dı...yaptı,
aç-dır...açtır,
at-gı...atkı,
seç-gin...seçkin,
çalış-gan...çalışkan,
kıs-gaç...kıskaç...
kitap-da kitapta...
NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın

Kaynak: Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ünsüz benzeşmesi nedir?
Cevap
Misafir19:56, 28 Kasım 2011 
P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
Örnek [değiştir]

Kebap-cı...kebapçı,
Yavaş-ca...yavaşça,
Ayak-cak...ayakçak,
ayak-da...ayakta,
yurt-dan...yurttan,
ses-deş...sesteş,
yap-dı...yaptı,
aç-dır...açtır,
at-gı...atkı,
seç-gin...seçkin,
çalış-gan...çalışkan,
kıs-gaç...kıskaç...
kitap-da kitapta...
NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın

Kaynak: Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ünsüz benzeşmesi nedir?


Kaynak: Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ünsüz benzeşmesi nedir?
Cevap
Misafir19:23, 5 Aralık 2011 
P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
Örnek [değiştir]

Kebap-cı...kebapçı,
Yavaş-ca...yavaşça,
Ayak-cak...ayakçak,
ayak-da...ayakta,
yurt-dan...yurttan,
ses-deş...sesteş,
yap-dı...yaptı,
aç-dır...açtır,
at-gı...atkı,
seç-gin...seçkin,
çalış-gan...çalışkan,
kıs-gaç...kıskaç...
kitap-da kitapta...
NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın

Kaynak: Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ünsüz benzeşmesi nedir?


Kaynak: Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ü


Kaynak: Daralma, küçük ünlü uyumu, sert ünsüz benzeşmesi nedir?
Cevap
Misafir20:43, 25 Aralık 2011 
arkadaşlar hemen daralma lazım verirmisiniz
Cevap
1 2
«Önceki KonuSonraki Konu»
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adınız:
Doğrulama
Mesaj:
Tüm Soru-Cevap Konuları
Benzer Konular
Büyük-küçük ünlü uyumu ve ünsüz yumuşamasına örnek verir misiniz?
Küçük ünlü uyumu nedir?
Ünsüz Benzeşmesi (Ünsüz Sertleşmesi)
Küçük Ünlü Uyumu
Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'ndeki küçük ünlü uyumu örnekleri nelerdir?