Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

Noktalama İşaretleri - Kesme İşareti

Gösterim: 12472 | Cevap: 1
  • kesme isareti
  • kesme isareti ile ilgili cumleler
3
  • 2 Gönderen ThinkerBeLL
  • 1 Gönderen _Yağmur_
21 Şubat 2010 04:15   |   Mesaj #1   |   
ThinkerBeLL - avatarı
VIP Özel Üye-VIP
Istanbul TR

61415
11.460 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 18-02-2009

Noktalama İşaretleri - Kesme İşareti

Kesme işareti ( ' )
TDK, Türk Dil Kurumu

1. Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır:
Fatih Sultan Mehmet'e, Atatürk'üm, Türkiye'm, İnönü'den, Yurdakul'dan, Kâzım Karabekir'i, Yunus Emre'yi, Ziya Gökalp'tan; Türk'e, Alman'ı; Jüpiter'den, Venüs'ü; Türkiye'de, Van Gölü'ne, Ağrı Dağı'nın; Ziya Gökalp Bulvarı'nda, Çankaya Köşkü'ne, Sait Halimpaşa Yalısı'ndan; Kiralık Konak'ta, Sinekli Bakkal'ı.
Ancak aşağıda belirtilen özel adlardan sonra kesme işareti kullanılmaz:
a. Kurum ve kuruluş adları:
Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığına.
b. Akım, çağ ve dönem adları:
Eski Çağın, Yükselme Döneminin, Klâsik Türk Edebiyatına, Millî Edebiyat Akımının, Edebiyat-ı Cedide Topluluğunun.
c. Kişi adlarından sonra kullanılan unvanlar:
Mustafa Kemal Paşaya, Nasrettin Hocada, Enver Paşanın, Zeynep Hanıma, Ayhan Beyden, Ahmet Mithat Efendinin, Enver Paşayı.
ç. Ay ve gün adları:
29 Ekime..., 30 Ağustos Çarşambadan sonra
d. Deyimlerde geçen özel adlar:
Allahtan hayırlısı, Allaha emanet; Alinin külâhını Veliye, Velinin külâhını Aliye.
UYARI: Sonunda p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunan Ahmet, Çelik, Çiçek, Halit, Mehmet, Mesut, Murat, Özbek, Recep, Yiğit, Bosna-Hersek, Gaziantep, Kerkük, Sinop, Tokat, Zonguldak gibi özel adlara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde kesme işaretine rağmen Ahmedi, Çeliği, Çiçeği, Halidi, Mehmedi, Mesudu, Muradı, Özbeği, Recebi, Yiğidi, Bosna-Herseği, Gaziantebi, Kerküğü, Sinobu, Tokadı, Zonguldağı biçiminde son ses yumuşatılarak söylenir.

UYARI : Özel adlar yerine kullanılan"o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve kendisinden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

2. Yabancı özel adlardan sonra getirilen çokluk ve yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılır:
Nice'ler, Lille'li, Bordeaux'lu, Honolulu'lu.
UYARI: Yabancı özel adlar dışındaki özel adlara getirilen yapım ekleri ve çokluk eki kesmeyle ayrılmaz:
Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Konyalı, Bursalı; Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Ereğliler.

Bu eklerden sonra da kesme işareti kullanılmaz:
Türklüğün, Türkleşmekte, Türkçenin, Müslümanlıkta, Hristiyanlıktan, Aydınlıdan.
3. Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur: TBMM'nin, TDK'nin, BM'de, ABD'de, TV'ye.

UYARI: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu; büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır:
kg'dan, cm'yi, mm'den; BDT'ye, THY'de, TRT'den.

Ancak kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde bu okunuş esas alınır:
ASELSAN'da, BOTAŞ'ın, NATO'dan, UNESCO'ya.
UYARI: Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek noktadan ve üs işaretinden sonra, kelimenin ve üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır:
vb.leri, mad.si, Alm.dan, İng.yi, Nu.dan; cm³e (santimetre küpe), m²ye (metre kareye), 64ten (altı üssü dörtten)
4. Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur:
“1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım.” 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65’lik, 9,65’lik.
UYARI: Sıra sayıları ekle gösterildiği zaman rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır; ayrıca nokta konmaz:
8.'inci değil 8'inci, 2.'nci değil 2'nci.
UYARI: Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla gösterilir:
6'şar değil altışar, 10'ar değil onar.
5. Dilimizde kolmak, netmek, neylemek, napmak gibi fiiller yoktur. Ancak konuşmada ve vezin dolayısıyla şiirde bu tür kullanılışlar ortaya çıkabilmektedir. Seslerin vezin dolayısıyla şiirde veya konuşma sırasında düştüğünü göstermek için kesme kullanılır:
K'oldu, N'oldu? N'etsin? N'eylesin? N'apalım?

Bir ok attım karlı dağın ardına
Düştü m'ola sevdiğimin yurduna
İl yanmazken ben yanarım derdine
Engel aramızı açtı n'eyleyim
(Karacaoğlan)
6. Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur:
A'dan Z'ye kadar, b'nin m'ye dönüşmesi, Türkçede -daş'la yapılmış birçok söz vardır.
7. Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığı takdirde kesme işareti yay ayraçtan sonra konur:
Yunus Emre (1240?-1320)'nin, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)'nin.
Ancak, cins isimler için yapılan açıklamalarda yay ayraçtan sonra doğal olarak kesme işaretine gerek yoktur:
İmek fiili (ek fiil)nin geniş zamanı şahıs ekleriyle çekilir.
istekli ve GüNeSss bu mesajı beğendi.
6 Mayıs 2010 15:52   |   Mesaj #2   |   
_Yağmur_ - avatarı
SMD MsXTeam
Ankara

19023
19.365 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 16-04-2010
Kesme işareti
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Kesme işareti ya da apostrof (Yunanca απόστροφος, apóstrophos), bir noktalama işareti.

Kullanım

  • İnsan, hayvan, yer adlarına gelen çekim ekleri kesme işareti ile ayrılır.
  • Gereksinme duyulduğunda bütün özel adlardan sonra kesme işareti kullanılabilir. (Örnek: Tuncer'e, Ağrı Dağı'nda.)
  • Ekinden ayrı olarak gösterilmek istenen harf ya da sözcükten sonra kesme işareti konur. (Örnek: K'nin ğ'ye dönüşmesi. Renk'te yalnız bir ünlü vardır.)
  • Rakamlardan sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır. (Örnek: saat 15'te...)
  • Özel adlardan türetilmiş sözcüklerde ekler kesme işareti ile ayrılmaz. (Örnek: Konyalı, Atatürkçü.) Ancak kendi özgün yazımı ile yazılıp da -li yapım eki getirilmiş yabancı sözcüklerin kökünden sonra konur. (Örnek: Bordeaux'lu.)
  • Özel adlara eklenip aile, gil anlamı veren "-ler" ekleri kesme ile ayrılmaz. (Örnek: Ahmetler.) Ancak benzerleri anlamı veren "-ler" ayrılır. (Örnek: Fatih'ler, Atatürk'ler.)
  • Özel adlara getirilen ekler satır sonuna rastlıyorsa, özel ad sonuna yalnız kesme işareti konur, kısa çizgi konmaz. (Örnek: ...Anadolu'da...)
  • Birincinin sonunda ikincinin başında ünlü bulunan iki sözcük birlikte söylenirken, kimileyin birinci sözcüğün sonundaki ünlü düşer. O zaman yerine kesme işareti konur. (Örnek: Karac'oğlan, n'eyleyim.)
  • Sözcük içinde kesme işareti kullanılmaz. (Örnek: san'at değil sanat, meb'us değil mebustur.)
Not: Kesme işareti ait olduğu kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme işaretinden sonra harf boşluğu arası verilmez. Oysa diğer noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işareti ve ayraç'tan sonra bir harf boşluğu ara verilir.

Örnekler

1. Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır:
a. Kişi adları, soyadları ve takma adlar:
ThinkerBeLL bu mesajı beğendi.
Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu

Noktalama İşaretleri - Kesme İşareti Konusuna Benzer Konular

Etiketler:
  • kesme isareti
  • kesme isareti ile ilgili cumleler
Noktalama İşaretleri - İnceltme İşareti
Gönderen: ThinkerBeLL Forum: Türkçe Dil Bilgisi
Cevap: 0
Son Mesaj: 21 Şubat 2010 04:17
Noktalama İşaretleri - Denden İşareti
Gönderen: ThinkerBeLL Forum: Türkçe Dil Bilgisi
Cevap: 0
Son Mesaj: 21 Şubat 2010 04:09
Noktalama İşaretleri - Tırnak İşareti
Gönderen: ThinkerBeLL Forum: Türkçe Dil Bilgisi
Cevap: 0
Son Mesaj: 21 Şubat 2010 04:03
Noktalama İşaretleri - Ünlem İşareti
Gönderen: ThinkerBeLL Forum: Türkçe Dil Bilgisi
Cevap: 0
Son Mesaj: 21 Şubat 2010 03:52
Noktalama İşaretleri - Soru İşareti
Gönderen: ThinkerBeLL Forum: Türkçe Dil Bilgisi
Cevap: 0
Son Mesaj: 21 Şubat 2010 03:50
Sayfa 0.240 saniyede 9 sorgu ile oluşturuldu