[ThinkerBeLL]

Rakungiller (Procyonidae)
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bayağı rakun (Procyon lotor)

260px-Procyon_lotor_7_-_**_Wasser.jpg

Bilimsel sınıflandırma

• Alem: Animalia (Hayvanlar)
  • Şube: Chordata (Kordalılar)
    • Sınıf: Mammalia (Memeliler)
      • Takım: Carnivora (Etçiller)
        • Alt takım: Caniformia (Köpeğimsiler)
          • Familya: Procyonidae (Gray, 1825)
            • Alt familyalar
              • Potosinae
              • Procyoninae

Rakungiller (Procyonidae), Küçük ayılar olarak da bilinir, etçiller (Carnivora) takımına ait bir familyadır. Familyaya ait olan 19 tür, Amerika'nın ılıman ve tropik bölgelerinde yaşar. Asya'da yaşayan ve Ailuridae adında ayrı bir familyaya ayrılan küçük pandanın bu familyaya mensup olup olmadığı hala tartışılmaktadır.

Özellikleri
Rakungillerin dış görünümleri ayıgiller ile sansargiller familyaları arasındaki bağlantıyı oluşturduklarını gösterir. 30-67 cm uzunluğa ve 1-12 kg ağırlığa ulaşan küçük ve orta boylu memelilerdir. Familyanın bütün üyelerinin kuyruğu uzun ve halkalıdır. Renkleri gri ile kahverengi arası değişir. Bazı türlerin suratlarında maske gibi işaretler vardır. Suratları kısa ve geniş, kulakları küçük ve dik olur. Kulaklarının uçları sivri ya da yuvarlağımsı olabilir. Ön ve arka ayaklarında daima beş parmakları vardır. Sarmaşık ayı türü ayrıca kuyruğu ile tutunabilme yeteneğine sahiptir.

Yayılım ve Yaşam Alanları
Doğal olarak yayılım gösterdikleri coğrafya sadece Amerika kıtasında bulunur ve Kanada'nın güneyinden Arjantin'in kuzeyine kadar uzanır. Ancak bayağı rakun son 50 yıl içerisinde insanların yardımı ile Avrupa'ya da gelmiş ve Avrupa'da günümüze kadar hala hızla yayılmaktadır. Rakungiller en sık ormanlarda görülür, ama bunun haricinde çok farklı diğer yaşam alanlarıda vardır.

Yaşam Şekilleri

Beyaz burunlu burunayısı (Nasua narica)

Burun ayılarının haricinde tüm rakungiller akşam ve gece aktif olan hayvanlardır. Genelde ağaç kovuklarında veya kaya aralıklarında uyurlar. Yürüyüş şekilleri aynı ayıgillerde olduğu gibidir ve onlar gibi tabanları üzerinde yürürler. Çoğu tür iyi tırmanıcı ve yüzücüdür. Bazıları yalnız, bazıları da küçük bir grup halinde yaşar.
Rakungiller genelde her şey yiyicilerdir, ama meyve ve fındık gibi şeylerden oluşan bir bitkisel beslenmeye ağırlık verirler. Sarmaşık ayı ve maki ayısı neredeyse sırf bitkisel beslenirken, diğerleri farklı derecede böcek, küçük omurgalı ve yumurta gibi hayvansal besinleride ararlar.

Evrim tarihi
Ayigiller ile rakungillerin ortak bir atadan var olduğu tahmin edilir. Rakungillerin bulunan en eski fosil kalıntıları Oligozän devrinden kalmadır: Bavarictis adı verilen bu fosil cins zamanında Avrupa'da yaşamış, daha geç zamanlarda Asya üzerinden Amerika'ya yayılmıştır. Avrasya'da daha başarılı olan ve rakungiller ile aynı ekolojik alandan faydalanan yer kedileri rakungillerin burada tükenmesine sebep olmuşlardır. Böylece rakungiller sadece Amerika'da gelişmeye devam etmişlerdir.

Cinsler
Rakungiller iki alt familyaya bölünür ve altı cinse dağılan 19 türden oluşur:

• Alt familya Procyoninae (4 cins 9 tür)
  • Rakun (Procyon)
    • Yengeç yiyen rakun, (Procyon cancrivorus)
    • Tres Marias rakunu (Procyon insularis)
    • Bayağı rakun (Procyon lotor)
  • Koati (Nasua)
    • Koatimundi veya halkalıkuyruk koati (Nasua nasua)
    • Ak burunlu koati (Nasua narica)
    • Cozumel Adası koatisi (Nasua nelsoni)
  • Nasuella
    • Dağ koatisi (Nasuella olivacea)
  • Bassariscus
    • Halkalı kuyruk (Bassariscus astutus)
    • Kakomistle (Bassariscus sumichrasti)
• Alt familya Potosinae (2 cins 6 tür)
  • Potos
    • Kinkaju (Potos flavus)
  • Olingo (Bassaricyon)
    • Çalı kuyruklu olingo (Bassaricyon gabbii)
    • Allen olingosu (Bassaricyon alleni)
    • Beddard olingosu (Bassaricyon beddardi)
    • Harris olingosu (Bassaricyon lasius)
    • Chiriqui olingosu (Bassaricyon pauli)

Yukarıda da belirtiğimiz gibi küçük pandanın bu familyaya dahil olup olmadığı hakkında farklı fikirler vardır. Dış görünümü ve birçok diğer ortak özellikleri rakungillere yakınlığını işaret etsede, modern genetik araştırmalar rakungillere akrabalığının yeterince yakın olmadığını göstermişdir. Bu yüzden küçük panda Ailuridae adında ayrı bir familyaya ya da bazı sınıflandırmalarda ayıgiller familyasına konulur.