SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU
BEŞİNCİ KISIM - Çeşitli ve Geçici Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Kadrolar ve kadro cetvelleri
MADDE 20.- A) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun:
1) 36 ncı maddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A/11) numaralı bendine "Gümrük Uzman Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigorta Uzman Yardımcıları,", "Gümrük Uzmanlığına" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigorta Uzmanlığına," ve "Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettiş Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettiş Yardımcıları ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları,",
2) "Zam ve Tazminatlar" başlıklı 152 nci maddesinin, "II-Tazminatlar" bölümünün "A-Özel Hizmet Tazminatı" bendinin (g) alt bendine "Sosyal Sigortalar Kurumu" ibaresinden sonra gelmek üzere "Başkanlık Başmüfettişi, Müfettişi ve Müfettiş Yardımcıları,", (i) alt bendine "Gümrük Uzmanları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigorta Uzmanları,",
3) (I) sayılı ek gösterge cetvelinin 1- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı Bölümünün (c) bendine "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanı", (g) bendine "Sosyal Sigortalar Kurumu" ibaresinden sonra gelmek üzere "Başkanlık Müfettişleri,", (h) bendine "Gümrük Uzmanları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigorta Uzmanları,",
4) (II) sayılı ek gösterge cetvelinin (2) numaralı bendine "Genel Müdür Yardımcısı" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanına bağlı Daire Başkanları,", (5) numaralı bendine "İl Müdürü" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta İl Müdürü, Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müdürü, Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık İşleri İl Müdürü, Sosyal Sigortalar Kurumu Hastane Müdürü,",
5) (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin (8/a) bendine "Bankalar Yeminli Murakıpları" ibaresinden sonra gelmek üzere, "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettişleri ile Sigorta Müfettişleri",
İbareleri eklenmiştir.
B) Kadro cetvelleri: Bu Kanuna ekli (I) sayılı listelerde gösterilen kadrolar ihdas edilerek, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (III) sayılı cetvele Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir.
Bu Kanuna ekli (II) sayılı listede gösterilen kadrolar iptal edilerek, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (III) sayılı cetvelin Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümünden çıkarılmıştır.
Çeşitli hükümler
MADDE 21. - Kurumun ticaret ve işlem bağıtlarından dolayı iflas hükümleri yürümez. Kurumun alacakları Devlet alacağı derecesinde imtiyazlıdır. Kurumun malları 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu bakımından Devlet malı sayılır. Taşınır ve taşınmaz malları, bankalardaki mevduatları ile her türlü hak ve alacakları haczedilemez. Kurum her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmak mükellefiyetinden muaftır. Kurumun malları, paraları ve para hükmündeki evrak ve senetleri ile diğer mevcutlarına karşı işlenen suçlar Devlet mallarına karşı veya Devlete ait kâğıt ve belgeler üzerinde işlenen suçlardan sayılır.
Kurum ile Kuruma bağlı müessese ve işletmeler 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu hükümleri ve 832 sayılı Sayıştay Kanununa tabi değildir. Kurum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olup, 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan işlerde ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir. Bu işlerin yapılması ile ilgili usul ve esaslar yönetmeliklerle düzenlenir.
Yönetim Kurulu, Başkan, genel müdürler ve diğer yöneticiler gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak yetki devri devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.
Kurumun her türlü dava, icra ve diğer işleri, ilgili mahkeme ve makamlarda ivedilikle sonuçlandırılır.
Kurum, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir.
Kurumun hekimleri veya sağlık kurulları tarafından ilgili sigorta kanunlarının tatbiki dolayısıyla sigortalılara verilen raporlar resmi rapor mahiyetindedir.
Kurumca belirlenecek iletişim araçları esas olmak üzere, Kurumun prim tahsilatı, tescil, tahsis ve sağlık hizmetleri uygulamaları dahil bütün işlemleri internet ve her türlü elektronik bilgi iletişim, araç ve ortamı ve benzeri araçlar üzerinden yapılır ve arşivlenir. Elektronik ortamda bilgi ve belge istenebilir veya bilgi ve belge verilir.
Kurum, faaliyetleri ile ilgili belgelerin asıllarını veya mümkün olmadığı hallerde sıhhatlerinden şüpheyi davet etmeyecek kopyalarını ve yazıların makine ile alınmış suretlerini saklamak zorundadır. Bu belgeler mikrofilm, mikrofiş şeklinde veya elektronik, manyetik veya benzeri ortamlarda saklanır.
Elektronik veya bilgi işlem ortamında yapılanlar dahil her türlü işlemlerin ve arşivlenen bilgilerin tespit ve tevsikinde Kurumun kayıtları esas alınır. Bu bilgi ve belgeler adlî ve idarî merciler nezdinde geçerlidir.
İnternet, elektronik ve benzeri ortamda bilgi ve belge alınıp verilmesi ve arşivleme konularına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu ve diğer kanunlarda geçen "Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü" ibaresi "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.
Gayrimenkullerin satışı
MADDE 22.- Kurumun mülkiyetinde bulunan sosyal tesisler ve konutlar dahil gayrimenkulleri aşağıdaki usul ve esaslara göre satılarak değerlendirilebilir:
a) Yukarıda belirtilen kapsam dahilinde, nitelikleri itibariyle satışa uygun gayrimenkuller Yönetim Kurulunca tespit edilir.
b) Nitelikleri itibariyle satışına karar verilen gayrimenkuller rayiç bedelden daha düşük fiyatla satılamaz. Yönetim Kurulu bu gayrimenkullere ait rayiç değer tespitini uzman kuruluşlara yaptırabilir.
c) Gayrimenkullerin satışının açık artırma usulü ile yapılması esastır.
d) Satışların peşin veya taksitle yapılması hususu Yönetim Kurulunca ihaleden önce karara bağlanır.
e) Bu Kanuna göre satılacak gayrimenkullerle ilgili olarak ifraz ve imar plânı tadil işlemleri ile kat mülkiyetine geçiş işlemleri, bu gayrimenkullerin sonradan Kurum lehine yapılacak değişiklikler hariç olmak üzere, Kurumca iktisap tarihindeki imar durumuna uygun olarak, Kurumun talebi üzerine ilgili daire ve belediyelerce ivedilikle sonuçlandırılır. Kat mülkiyetine geçiş için, kadastro müdürlüğünce zemindeki fiili durumu tespit eden plân, vaziyet plânı sayılır ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yazılı fotoğrafın Kurum temsilcisince tasdik edilerek, tapu müdürlüğüne talepte bulunulması halinde, başkaca bilgi, belgeye gerek bulunmaksızın taşınmaz üzerinde kat mülkiyeti tesis edilir.
Gayrimenkullerin satışına ilişkin işlemlere ait usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Muafiyetler
MADDE 23.- Kurum, diğer kanunlarda yer alan bütün muafiyet ve istisnalar saklı kalmak kaydıyla, aşağıda belirtilen:
a) Kurumun taşınır, taşınmaz malları ile bunların alım ve satım işlemleri ve bunlardan elde edilen hak ve gelirler.
b) Sigorta üniteleri ile sağlık tesislerinde hizmetin gerektirdiği ve Türkiye'de temini mümkün olmayan her cins makine, araç, alet ve cihazlar ile çeşitli ilaç ve hammaddelerin Kurumca ithali ve kiralanması.
c) Kurum tarafından açılan ve Kurumun taraf olduğu davalar ve icra kovuşturmaları ile ilamları.
d) Bu Kanunun 7 nci maddesinin (7) numaralı bendi uyarınca Kurumca kurulan müessese, işletme, ortaklık ve iştiraklerden ve Kurum İlaç ve Tıbbi Malzeme Sanayii Müessesesinden elde edilen her türlü hak ve gelirler.
e) Satışı yapılan veya satın alınan gayrimenkullerle ilgili tüm tapu işlemleri.
f) Kurumca yapılan bütün işlemler ve bu işlemler için ilgililere verilmesi veya bunlardan alınması gereken yazı ve belgeler ve bunların suretleri.
İlgili kanunlarda Kurumun adı ve kuruluş kanununda yazılı olmasa dahi her türlü vergi, resim, pul ve harç ile belediyelerde yürütülecek her türlü hizmet karşılığı alımdan alınan ücretler, her türlü katılma payları, Kurumun doğrudan doğruya hizmetlerinden yararlanmadığı fon ve kuruluşlara katkı paylarından muaftır.
Sosyal Sigortalar Kurumu hastanelerine yapılacak bağış ve yardımlar, yıllık beyanname ile bildirilecek gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilir.
Yönetmelikler
MADDE 24.- Başkanlığa doğrudan bağlı birimler ile genel müdürlüklere bağlı ana ve yardımcı hizmet birimlerinin görev ve yetkileriyle ilgili çalışma usul ve esasları, çalışma yönetmelikleri ile belirlenir.Yönetmelikler bir yıl içerisinde hazırlanarak yürürlüğe girer.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1.- A - Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce Yönetim Kuruluna seçimle gelen üyeler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk olağan ya da olağanüstü genel kurul toplantısına kadar görevlerine devam ederler. Yönetim Kuruluna atama ile gelen Başkan ve üyelerinin görevleri ise bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sona erer. Ancak bu üyeler yerlerine yeni atama yapılıncaya kadar görevlerine devam ederler.
Mülga 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen şahsa bağlı kadrolarda bulunanlar ile bu Kanunla kadro ve görev unvanları değişenler ve Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı kurum memurlarından Kurum Başkanı, Sigorta İşleri Genel Müdürü, atama ile gelen yönetim kurulu üyeleri, genel müdür yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı, Sigorta Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri ve daire başkanı kadro unvanlı görevlerde bulunanların görevleri bu Kanunun yayımı tarihinde sona erer. Bunlar en geç bir yıl içerisinde durumlarına uygun boş kadrolara atanırlar. Atama işlemi yapılıncaya kadar Bakanlık veya Kurum bünyesinde ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilirler. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer malî haklarını almaya devam ederler. Söz konusu personelin, atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer malî hakları toplamının net tutarı, eski kadrolarına bağlı olarak en son ayda almakta oldukları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî hakları toplamı net tutarından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. Yukarıda sayılanlar dışında kalan Kurum personelinden, kadro ve görev unvanları değişmeyenler yeni kadrolarına atanmış sayılırlar.
Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü taşra teşkilâtına ait kadrolar, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığına devredilmiş sayılır.
B - Bu Kanunda belirtilen esaslara göre yeniden düzenleme yapılıncaya kadar Sosyal Sigortalar Kurumuna ait hizmetler, Kanunun yayımı tarihinden önce bu görevleri yürüten merkez ve taşra teşkilâtı tarafından yürütülmeye devam olunur. Bu düzenlemeler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tamamlanır.
C - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar mevcut tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu Kanunun 19 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasında belirtilen yönetmelik çıkarılıncaya kadar Kurum gelirlerinin değerlendirilmesi konusunda mevcut uygulamaya devam edilir. Mülga 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkarılan ve bu Kanuna aykırı olmayan yönetmelikler, yapılan düzenleme ve diğer işlemlerin uygulanmasına devam olunur.
D - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, başka bir işleme gerek kalmaksızın Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne ait, taşınır ve taşınmaz mallar ve haklar Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığına devredilmiş sayılır, bu işlemler her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
E – Sosyal Sigortalar Kurumunda halen sözleşmeli olarak çalışan personelden Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde memurluğa geçmek için yazılı olarak başvuranlar, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddesi hükümleri, 8.6.1984 tarihli, 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kuruluşlarda geçen hizmet süreleri de dikkate alınarak, derece ve kademeleri tespit edilmek suretiyle boş memur kadrolarına atanırlar.
F - 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 59 uncu maddesine göre Kurum atayacağı sağlık personelinin yer değiştirme ile atama esaslarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlayacağı bir yönetmelikle belirler. Bu yönetmeliğin yürürlüğe konulmasına kadar sağlık ve yardımcı sağlık personelinin atanmaları hakkında mevcut hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
G - 1.12.1993 tarihli ve 3917 sayılı Kanunla 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa eklenen Geçici 7 nci madde hükümleri çerçevesinde ilgili banka genel müdürlüğünce devralınan gayrimenkullerden satılamayanlar, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünce ilgili bankaya devredildikleri bedeller üzerinden geri alınır. Devralınan gayrimenkuller ayrıca bir ferağ işlemine gerek olmaksızın tapu sicilinde Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı adına tescil edilir.
Sosyal Sigortalar Kurumu bu gayrimenkullerin devir bedellerinin tamamını 1.12.1993 tarihli ve 3917 sayılı Kanun uyarınca açılan ikraz hesabına bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yatırır.
İlgili banka ve Sosyal Sigortalar Kurumu bu gayrimenkuller ile ilgili yapılacak ferağ, devir, alım, satım vesaire tüm işlemler nedeniyle doğacak her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır.
H - Kurumca devir alınan veya devir alınacak kamu kurum ve kuruşlarına ait sağlık tesislerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre istihdam edilen sözleşmeli personel, istekleri halinde, devire esas sözleşme tarihinden itibaren altı ay içinde yazılı olarak müracaat etmeleri halinde Kurum kadrolarına atamaları yapılır. 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre istihdam edilen sözleşmeli personelden ataması yapılanların sözleşmeli statüde geçen hizmet süreleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelerine göre, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri dikkate alınmak suretiyle öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunların atandıkları tarihteki kadro ve pozisyonlarına ait aylık, ek gösterge, ikramiye, her türlü zam ve tazminat haklarının veya sözleşme ücretlerinin net tutarının, nakledildiği Kurumda hakedeceği aylık, ek gösterge, ikramiye, her türlü zam ve tazminat hakları ile ek ödeme tutarından fazla olması halinde aradaki fark giderilinceye kadar herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.
I - Eğitim durumları itibariyle Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Teftiş Kurulu müfettişliğine atanma şartlarını taşıyan sigorta başmüfettişleri, sigorta müfettişleri ve sigorta müfettiş yardımcıları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde esas ve usulleri Kurum Başkanlığınca belirlenerek yapılacak sınava müracaat etmeleri ve sınavda başarılı olmaları halinde, kadro durumları göz önünde bulundurularak Başkanlık Teftiş Kurulu başmüfettiş, müfettiş ve müfettiş yardımcılıklarına atanırlar.
Aynı hüküm Teftiş Kurulu Başkanlığından, Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığına geçmek isteyen başmüfettiş, müfettiş ve müfettiş yardımcıları hakkında da uygulanır.
J - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kurum Yönetim Kurulu kararı ile yoklama memuru olarak görevlendirilenler, sigorta yoklama memuru kadrosuna atanmak için aranılan diğer şartlara bakılmaksızın Kurumca yapılacak ilk sınava girmeye hak kazanmış sayılırlar.
K - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre; sigorta primi, idarî para cezası, sosyal yardım zammı ve bunlara bağlı gecikme zammı ve faiz borcu ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamına giren işsizlik sigortası primi ve buna bağlı gecikme zammı ve faiz borcu bulunan işverenlerin, 30.6.2003 tarihine kadar tahakkuk etmiş olan borçları, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen otuz gün içinde, Kuruma yazılı müracaat edilmesi halinde aşağıdaki şartlar dahilinde yeniden yapılandırılır.
Yeniden yapılandırılan borçların ödeme süresi içinde her ay için bir önceki aya ait Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanır.
Yeniden yapılandırılan borçların ödenmesinde; iş yeri, kurum ve kuruluşlar itibariyle ve borçluların ödeme kapasiteleri dikkate alınarak işverenlerin aylık taksit tutarları, Kuruma verdikleri asıl ve ek aylık prim belgelerinde kayıtlı prime esas kazançlar toplamının % 15’inden az olmayacak şekilde Kurum Yönetim Kurulunca belirlenecek oranlar esas alınarak tespit edilir.
Taksitlendirme anlaşması yapılan borçlular, tahakkuk edecek cari ay borçlarını veya taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılı içinde ard arda üç defa yerine getirmemeleri halinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkını kaybederler. Bu halde, kalan tutar için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 80 inci maddesi hükmü uygulanır.
Bu fıkra hükümlerine göre yapılacak başvuru süresini otuz güne kadar uzatmaya, taksite bağlanan borçların ödeme süresini, taksit tutarlarının hesabında hangi aylara ait prim belgelerinin esas alınacağını, alınacak teminat tutarı ile bunların durumlarını değerlendirmeye ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye Kurum Yönetim Kurulu yetkilidir. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 85 inci maddesine göre isteğe bağlı olarak devam eden sigortalıların, 30.6.2003 tarihi itibariyle prim ve gecikme zammı borçlarını bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen otuz gün içinde Kuruma yazılı müracaat etmeleri halinde, isteğe bağlı sigorta primi ödedikleri kazanç tutarının % 15’inden az olmayacak şekilde yeniden yapılandırılan borçların ödeme süresi içinde her ay için bir önceki aya ait Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak Türk Lirası üzerinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanmak suretiyle Kurum Yönetim Kurulunca belirlenecek oranlar esas alınarak tespit edilir. Bu fıkra uyarınca borçlarını yeniden yapılandırma talebinde bulunan dördüncü paragraftaki yükümlülükleri yerine getiren isteğe bağlı sigortalılar hakkında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun değişik geçici 85 inci maddesinin (c) bendi hükümleri uygulanmaz. Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun değişik 85 inci maddesinin (D) bendinin (c) alt bendine göre isteğe bağlı sigortalılığı sona erenlerden talepte bulunanlar hakkında da bu hüküm uygulanır.
