Dengeli beslenmek için almamız gereken besinler nelerdir?

Alıntı

borceman adlı kullanıcıdan alıntı

ya bu Dengeli beslenmek için almamız gereken besinler ile ilgili cevap mı?

DÖRT TEMEL BESİN GRUBU

İşte yeterli ve dengeli beslenmenin temelini bu dört besin grubunun gün içinde ve öğün içinde dengeli alınması oluşturur.

Bu besin grupları;
Süt ve türevleri
Et ve türevleri
Tahıllar
Sebze - Meyve

Süt ve türevleri; süt, yoğurt, peynir, çökelek, vb. süt ürünlerini kapsar. Bu gruptaki besinler, özellikle protein, kalsiyum, fosfor, B2 ve B12 vitamininden zengindir.

Et ve türevleri; kırmızı ve beyaz et (tavuk, balık), yumurta, kuru baklagiller i kapsar. Bu grup, özellikle iyi kaliteli protein açısından zengindir. Bu grup, özellikle iyi kaliteli protein, Demir, Çinko, Magnezyum, Fosfor, birçok B grubu vitamini, A vitamini açısından zengindir. Kuru baklagiller ise posa için önemli bir kaynak teşkil eder.

Tahıllar; Tahıl ürünlerini kapsar. Ekmekler, pirinç, makarna, vb... Bu grup özellikle karbonhidrat ve posadan zengindir.

Sebze ve meyve grubu ise tüm sebze ve meyveleri kapsamaktadır ki bu grup vitamin ve minerallerin temelini oluşturur. Önemli miktarda posa içerir.

DOĞRU SEÇİMLER YAPMAK

Yeterli ve dengeli beslenmede bu dört gruptan besinleri soframızda bulundurmak kadar önemli bir husus da, gruplar içinde seçimler yapmaktır.

Birkaç örnekle anlatmak gerekirse;

Süt grubundan peyniri tercih ettiğimiz zaman tuz tüketimimize dikkat etmeliyiz. Çünkü peynir fazla miktarda sodyum (tuz) içermektedir.

Tahıl grubundan tercih edeceğimiz en doğru besinler, tam taneli tahıllardır. (Zayıflamak amacı ile ekmeği kesmek yerine kepekli ekmek tüketmek doğru ve sağlıklı bir seçimdir.)

Özellikle et grubunun ve aynı zamanda süt grubunun içerdikleri yağ miktarının yüksek olması sebebi ile yağ ya da kolesterol sınırlandırılması olan bireyler bunların tüketiminde dikkatli olmalıdırlar. Bu ürünleri tamamen beslenmeden çıkartmak yanlıştır.

Meyve ve sebzeleri taze ve mevsiminde tüketmek en doğrusudur. Aynı zamanda kabuklu tüketebileceklerimizi kabuklarıyla tüketmeliyiz. Ve beslenmemizde bu gruba günde en az 5 porsiyonluk yer vermeliyiz.

Günlük tüketmemiz için önerilen su miktarı 8-10 bardak (2-2,5 litre) tır.

FARKLI ZAMANLAR VE DEĞİŞEN İHTİYAÇLAR

Bir başka husus ise; Bebeklik çağı, hamilelik, çeşitli hastalıklar gibi… Yaşamın değişik evrelerinde geçirilen veya çeşitli durumlar sonucu oluşan değişiklikler sebebi ile vücudumuz farklı besin öğelerine ihtiyaç duymasıdır.

Bu gibi durumlarda bazı besin grupları daha çok önem kazanır. Bunlar bilinmelidir. Tercihler ve miktarlar bu özel durumlara göre ayarlanmalıdır.

FAYDALARI YOK ETMEMEK

Bir diğer çok önemli husus ise belki de en çok hata yaptığımız noktadır. Besinlerimizi nasıl saklamalı, nasıl hazırlamalı ve nasıl pişirmeliyiz. Maalesef daha öncede belirttiğimiz gibi çoğu besin öğesi yanlış yöntemler sebebi ile amacına ulaşamıyor.

Yine birkaç örnekle anlatmak isterim.

Diyelim ki muhallebi yapıyoruz. İçine koyduğumuz süt temel besin öğelerinden proteini içeriyor. Ve muhallebi böylece önemli bir protein kaynağı haline geliyor. Yani teorik olarak böyle olması gerekir. Ancak bizler muhallebi yaparken şeker ve sütü ocakta iken karıştırdığımızdan dolayı şeker ve protein tepkimeye giriyor ve protein vücudumuzda kullanılmaz hale geliyor. Hâlbuki basit bir yöntem ile şekeri muhallebiyi ateşten aldıktan ve belki de biraz ılıdıktan sonra eklesek yani şekerin protein ile tepkimeye girmesini engellesek hem hala aynı lezzeti koruyacak hem de bunun yanında kendimiz ve sevdiklerimiz için bir fayda üretmiş olacağız.

Daha sık rastlanılan bir faydayı yok etmek ise yemeklerimizi yaparken kavurmamız… Hâlbuki yemeklerimizi kavurmadan pişirsek sevdiklerimize faydalı lezzetler sunmuş oluruz.

Besinlerin faydalarını yok etmeden sofralarımıza huzurla oturmanın yolu doğru bilgi edinmekten geçiyor.

Bize bahşedilen emanetleri gerektiği gibi korumak adına ve daha huzurlu, mutlu, sağlıklı günler için beslenmemize dikkat edelim.

* S.Hüseyin Nasr, İslam Ve İlim, İst. 1989, s.164

** Aile Sağlığı Ansiklopedisi, Timaş Yay. , İst. 1992, s.373-374

(1)Ağırlığımızı (kilogram cinsinden), boyumuzun (metre cinsinden) karesine böldüğümüzde; çıkan sonuç, 20 ile 24,9 arası ise genel anlamda sağlıklı ve ideal kilodayız demektir.

(2) İnsanın gereksinmesi olan besinlerin bileşiminde yer alan 50’ye yakın besin öğesi; kimyasal yapılarına ve vücut çalışmasındaki etkinliklerine göre 6 grupta toplanabilir. Bunlar: proteinler, yağlar, karbonhidratlar, mineraller, vitaminler ve sudur.

(3) Karbonhidratlar: Günlük enerjinin çoğu karbonhidratlardan sağlanır. Beyin fonksiyonlarının yerine getirilmesini sağlar. Posası yüksek karbonhidratlar, kalın barsakların çalışmasını arttırarak zararlı artık maddelerin barsaklarda uzun süre kalmasını önler.
Proteinler: Büyüme ve gelişme için başta gelen besin öğesidir. Vücudun savunma sistemlerinin, vücut çalışmasını düzenleyen enzimlerin, bazı hormonların da esas yapıları proteindir.
Yağlar: En çok enerji veren besin öğesidir. Yağ mideyi yavaş terk ettiğinden doygunluk verir. Yağda eriyen vitaminlerin kullanımı ve bazı hormonların yapımı için gereklidir.
Su: Besinlerin sindirimi, dokulara taşınması, vücuttan zararlı maddelerin atılması, vücut ısısının düzenlenmesi için gereklidir. Vücutta yeterince su bulunması yaşam için zorunludur.
Vitaminler: İnsan sağlığının korunması için gereklidir. Vitaminlerin çoğu vücut tarafından yapılamadığı için besinlerimizle alınmalıdır. Genel özellikleri açısından yağda ve suda eriyen vitaminler olarak iki grup altında toplanır. Yağda eriyenler A,D,E,K vitaminleri ve suda eriyenler C ve B grubu vitaminleridir.
Mineraller: Vücut çalışmasında önemli işlevleri vardır. Bazıları vücudun kemik ve diş gibi sert dokularının yapıtaşlarıdır. Çoğu hücre çalışması için gereklidir. Vücudun sağlıklı olarak büyümesi ve yaşamını sürdürmesi için gereklidirler
kaynak

MsXLabs Üye Girişi