Arama

Pas ve Paslanma - Tek Mesaj #7

perlina - avatarı
perlina
Ziyaretçi
19 Ocak 2017       Mesaj #7
perlina - avatarı
Ziyaretçi

Pas ve Paslanma


Su ve hava varlığında oluşan demir ve oksijen bileşiklerine verilen genel addır. Pasın değişik formları görsel olarak ve ya spektroskopi ile saptanabilir ve değişik koşullar altında oluşabilirler. Pas, hidratlı demir(III) oksit (Fe2O3.H2O) ve demir(III) oksithidroksit (FeO(OH), Fe(OH)3) içermektedir. Paslanma demir ve onun çelik gibi alaşımlarının korozyonu için kullanılan ortak bir terimdir.

Diğer metallerin uğradıkları korozyonda oksitlenme olsa da pas olarak isimlendirilmemektedir. Yeterli zaman içerisinde su, oksijen herhangi bir miktardaki demir tamamen pas oluşturur ve demir parçalanır. Buna karşılık alüminyumun korozyonu son derece yavaştır, çünkü alüminyumoksit bir tabaka oluşturarak daha fazla alüminyumun oksitlenmesini engeller.

Metal bir eşya, bir alet, çivi ya da bahçe makası bir süre yağmur altında kalacak olursa, bunların madeni kısımları kızılımsı esmer renkte bir tabakayla kaplanır.Ancak, bu tabakanın sözkonusu madene göre değişik renklerde olacağını da özellikle belirtelim. Demirin pası koyu tonda,esmerimsi kızıldır. Bakırın pası ise küf renginin koyusu ve daha canlı tonda yeşil olur.
Pas oluşumuna yol açan neden, metalin havadaki oksijen ve nemle temas halindeyken çok yavaş ilerleyen bir yanma tepkimesine girmesidir.

Madenler arasında en çabuk paslanan demirdir. Düzenli zaman aralarıyla, devamlı olarak koruyucu boyayla boyanmayan köprü korkuluklarının paslanması demirin bu özelliliği yüzündendir.
Madenlerin paslanması, gerçekte oksitlenmelerinden başka bir şey değildir. Havadaki su buharı ile oksijen ve karbon dioksit, demirin yukarda belirtildiği gibi çabuk paslanmasına sebep olur.”Pas” diye isimlendirilen esmerimsi kızıl tozlu tabaka aslında demir oksittir.

Başka türlü söylemek gerekirse, paslanma olayında, havadan alınan oksijenle bir çeşit yanma sözkonusudur. Yani metal oksijen alarak içinden içinden hafifçe yanmış ve oksitlenmiştir. Ancak bu işlem kuru havada olmaz. Rutubet ve ıslaklık oksitlenme işlemine yardım eder, bu olayı hızlandırır.
Pas tabakasıyla kaplanan demir, havayla daha az temasta olacağı için,sonraki paslanma işlemi yavaşlar. Fakat uzun süre açıkta, nemli havada kalan demirde pas içe işleyecek , sonunda demirin çürümesine sebep olacaktır.

Paslanma nasıl önlenir?


Paslanmanın sonucu aşınma (korozyon) olayıdır. Bunu önlemek için çeşitli tedbirler uygulanabilir. Sözkonusu tedbirlerde temel ilke madenle havanın temasını önlemektir. Madeni yağlamak, galvanize etmek (çinkoyla kaplamak), koruyucu boyalarla boyamak, paslanmayı önlemek için ilk akla gelen tedbirler arasında sayılabilir.
Daha etkili tedbirler, paslanması önlenecek madenin,havaya karşı dayanıklı bir madenle kaplanmasıdır. Elektriksel işlemlerle yapılan bu tür kaplamaların nikelaj ve kromaj gibi örneklerini hepimiz biliriz. Nikelaj kaplamada,paslanması ihtimali olan maden elektrik yardımıyla nikel kaplanmıştır. Kromaj kaplamada ise kaplama kromla yapılmıştır.
Pas gidermek için etkin uygulama benzin kullanılmasıdır. Pas benzinde erir ve altından madenin kendi çıkar.
Otomobillerde, bisikletlerde,havanın temasıyla paslanabilecek maden kısımların korunması için yaygın ölçüde kromaj işlemi uygulanmaktadır. Alet ve makinelerde ise koruyucu tedbir yağla kaplamadır.

Paslanma olayı, kimyada “elektrik pili”, ya da “galvaniz pil” kuramlarıyla da açıklanmaktadır. Oluşan pasla yani demir oksitle, demir kısım arasında elektriksel değerler değişimi bir gerilim farkı doğurur. Bu gerilim farkından da o kesimde bir elektrik akımı meydana gelir.

Derlemedir
BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 4 üye beğendi.
Son düzenleyen perlina; 19 Ocak 2017 21:30