Ud'un özellikleri nelerdir?

Alıntı

Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

udu daha ayrıntılı açıklayın lütfen Msn Sad

Alıntı

Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

bencede udu daha ayrıntılı açıklayın

Üstteki açıklamalara ilave olarak;

Ud, telli bir müzik aletidir. Sözcüğün aslı Arapça sarısabır veya ödağacı anlamındaki el-oud dan gelir. Baştaki el- sözcüğünün, bazı dillerde olup bazılarında olmayan harf-i tarif (belirgin tanım edatı) olduğunu bilen Türkler bu edatı atmış, geriye kalan oud ('eyn, waw, dal) kelimesini de - gırtlak yapıları eyne uygun olmadığı için - "ud" şekline sokmuşlardır. Dillerinde tanım edatı olan batılılar, 11-13. yüzyıllar arasındaki Haçlı seferleri sırasında tanıyıp Avrupa'ya götürdükleri bu saza, fr:luth, en:lute, de:Laute, it:liuto, Alaud (İsp.), Luit (Dat.) gibi hep L ile başlayan isimler vermişlerdir. Hatta saz yapıcılığı anlamında kullanılan lütye kelimesi de yine luthden yapılmadır (aslı Fransızca luthier).

Yapısı

Tekne (gövde), göğüs (kapak), sap, burguluk ve teller olmak üzere beş esas elemandan meydana gelen udun yapımına, eleman sıralamasında da görüldüğü gibi, tekneden başlanır. Udun teknesi; gemi karinasını andıran, eni ve boyuna yapıştırılmış 4-5 cm kalınlığındaki parçalardan oluşan bir kalıp üzerine, 70 cm boy, 2 ila 4 cm en ve 3 mm kalınlıktaki dilim yaprak veya çemberlerin, çoğunlukla aralarına - hem estetik, hem sağlamlık amaçlı - kontrast renkli tek veya çift filetolar konularak işlenmesiyle meydana getirilir. Günümüzde bazı yapımcıların, parçaları tekne kavsine uygun boşluksuz olarak yapıştırılmış veya yine aynı formda yekpare alüminyum olarak kullandıkları kalıplar üzerine, ortada geniş, uçlarda sivri ve işlem orta eksenden başladığı için hep tek sayıda çevirdikleri dilimler, genellikle maun, ceviz, paduk, vengi, kelebek, nadiren de erik veya zeytin ağacındandır. Önceden ısıtılarak kalıbın eğimli profili kabaca verilen dilimler ütü ve ince kâğıt yardımıyla kalıba çekildikten sonra, belirli yerlerdeki küçük monte çivileri çıkarılarak kalıptan alınır ve bu defa dilimlerin içbükey yüzeyi, çenber ve filetoların uzun birleşme hattı boyunca kalın kâğıt veya extrafor yapıştırılarak kuvvetlendirilir. + Tekne (gövde), göğüs (kapak), sap, burguluk ve teller olmak üzere beş esas elemandan meydana gelir

Ut yapımı hakkında ufak bilgiler

Yaylı sazlarda olduğu gibi udun da bir şekli (formu) var. Yapımdan önce malzemeyi şeçmek gerekir. Ut teknesi; ceviz, maun, erik, kayısı, akça ağaç, kiraz, ithal ağaçlardan magase, vengi, pelesenk gibi birçok ağaçtan yapılmaktadır. En önemlisi kemanda da olduğu gibi üst tabladır. Seste başarı elde edebilmek için tablanın yani göğsün kaliteli ve çok kuru ladin ağacından yapılması gerekir. Ancak güzel ve yumuşak bir ses elde etmek için tabla kalın olmamalıdır. Çünkü ses molekülleri udun teknesine aksederek tablaya yansıyarak titreşim sağlar. Utta ses tablasının yüzde yetmiş beş önemi vardır, buna uyulduğu takdirde güzel ses almak mümkün olacaktır.

Geçmişten günümüze ut sanatçıları

Udi Nevres
Şerif Muhittin Targan
Fahri kopuz
Sedat Öztoprak
Mısırlı İbrahim Efendi
Cevdet Kozanoğlu
Şerif İçli
Kadri Şençalar
Udi Hırant
Yorgo Bacanos
Cinuçen Tanrıkorur
Mutlu Torun
Necati Çelik
Samim Karaca
Osman Nuri Özpekel
Coşkun Sabah
Gülçin Yahya
Ergin Kızılay
Bayram Coşkuner
Sedat Oytun
Vedat Gençtürk
Mehmet Emin Bitmez
Yurdal Tokcan
Hakan Emre Ziyagil
İbrahim Coşkun

Ut kitapları

Ud Muallimi,Hafız Mehmed 1902
Hocasız Ud Öğrenmek Usûlü, Ali Salahi Bey 1910
Ut Metodu,İskender Kutmani
Ud Öğrenme Metodu,Kadri Şençalar 1984
Ud Metodu,Onur Akdoğu,1984
Ud Metodu,Şerif Muhittin Targan (Hazırlayan:Zeki yılmaz,1995)
Uygulamalı Ud metodu,Bahattin Turan 1993
Ud Metodu,Temel Hakkı Karahasan 1993
Ud Metodu,Gelenekle Geleceğe,Mutlu Torun1993
Ud Metodu,Gülçin Yahya 2005
Ud Metodu,Görerek Dinleyerek 1-2,Mutlu Torun 2005,2006
Ud Alıştırmaları,Gülçin Yahya 2001
Ünlü Virtüöz Yorgo Bacanos'un Ud Taksimleri,Gülçin Yahya 2002

MsXLabs Üye Girişi