Nezihe Araz

Fatma Nezihe Araz; (d. 11 Mayıs 1920, Konya) - ö. 25 Temmuz 2009, İstanbul) Türk yazar, gazeteci.

Yaşamı

11 Mayıs 1920’de Konya’da dünyaya geldi. Babası, Ankara milletvekillerinden Rıfat Araz’dır. Fatma Nezihe, babasının Konya Ziraat Bankası müdürü olduğu dönemde dünyaya geldi. Soyadı kanunu çıktığında Mustafa Kemal babası Rıfat Bey’e “Araz” soyadını verdi.
1941'de Ankara Kız Lisesi’ni, 1946’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Okuldan mezun olduğu yıl üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı. Doktora yapmak üzere İstanbul’a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve Behice Boran’ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bazı sol eylemlere katıldı. 1948’de Behice BoranKenan Rıfai’nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı’na girdi.

Gazetecilik Yaşamı

Şiirlerini 1950’de “Benim Dünyam” adlı kitapta yayımlayan Nezihe Araz, gazeteciliğe aynı yıl Resimli Hayat dergisinde başladı ve bu mesleği 57 yıl sürdürdü. Gazeteciliğe başladığı yıllarda, basın dünyasında bulunan üniversite mezunu çok az sayıda insandan birisiydi. Babıâli’nin çeşitli gazetelerinde fıkra yazarlığı yaptı. Röportajları ve araştırmaları yayınlandı. Gazetecilik alanında verdiği hizmetler, 2003 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü ile ödüllendirilmiştir.

Araştırma Yazarlığı

Kenan Rıfai’nin 1950’de ölümü üzerine ertesi yıl Samiha Ayverdi, Safiye Erol ve Sofi Huri ile birlikte "Ken’an Rifai ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık'” kitabını yazdı.
1953’te “Fatih’in Deruni Tarihi” adlı kitapla Fatih Sultan Mehmet’in hayatını anlattı. 1959 yılında çıkardığı “Anadolu Evliyaları” adlı kitap çok ses getirdi. Daha sonra Muhammed’in hayatını konu alan “Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed”(1960), “Peygamberlerin Torunları”(1960), Yunus Emre’nin hayatını konu alan “Dertli Dolap” (1961); Mevlana hakkındaki “Aşk Peygamberi / Mevlana’nın Romanı” (1962) ile “28 Peygamber”, “Çocuk ve İslam”, “Gelin Canlar Bir Olalım” (1979) adlı eserleri yazdı.
Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Türkiye Ansiklopedisi gibi yayınların yapımcı veya yayıncılığını yaptı.
Anadolu halk törelerini, özellikle kadın giyim ve süs eşyasının özelliklerini ve bunlara ilişkin anekdotları derledi. Anadolu kadınları baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturdu. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları "Kırk Pencereli Konak" adıyla yayınladı.
1993’te Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın ilişkisini anlatan “Mustafa Kemal’le 1000 Gün” adlı kitabı yazdı. Anılarından yola çıkarak yazdığı “Mustafa Kemal’in Ankara’sı”(1994), İsmet İnünü’yü anlattığı “Mustafa Kemal’in Devlet Paşası”, "Bir Zamanlar O da Çocuktu: Adı Mustafa" Atatürk hayranlığı ile yazdığı eserlerdendir.

Oyun Yazarlığı

Nezihe Araz, Kent Oyuncuları tarafından sergilenen "Hayattan Yapraklar" adlı televizyon dizisini ve yine Kent Oyuncuları’nın sergilediği, "Akıllı Tavşan ve Güçlü Aslan", "Sihirli Fındıklar" adlı müzikli çocuk oyunlarını yazdı. Araz’ın Devlet Tiyatroları edebi kurullarınca repertuara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: "Bozkır Güzellemesi", "Öyle Bir Nevcivan", "Alacakaranlık", "İmparatorun İki Oğlu", "Afife Jale", "Cahide", "Ballar Balını Buldum". “Öyle Bir Nevcivan”, 1984 Muhsin Ertuğrul Tiyatro Ödülü’nü; "Afife Jale", 1987 Kültür Bakanlığı En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü ile 1988 İsmet Küntay Tiyatro Ödülü’nü kazandı. 1984’ten sonra televizyonda "Hanımlar Sizin İçin" adlı, kadınlara yönelik kuşak programları hazırladı. "O Kadın", "Ekmek Kavgası", "İhtiras Fırtınası", "Afife Jale" ve "Hanım" adlı senaryoları filme çekildi.

Ölümü

Son günlerini İstanbul’da Maltepe Huzurevi’nde geçirdi. Alzheimer oldu. 26 Temuz 2009’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştır.
2010’da Nezihe Araz hakkında kızkardeşi Vecihe Büyükaksoy'un torunu Jeyda Elsasser'in yönetmenliğinde hazırlanan “Beyond Words” adlı belgesel hazırlandı

Eserleri

Şiir

Benim Dünyam (1950)
Yalnız Ağaç

Biyografi

Fatih Sultan Mehmet (1953)
Hazreti Muhammet (1960)
Mustafa Kemal'le 1000 Gün

Araştırma

Dertli Dolap (1961)
Anadolu Evliyaları (1966)
Aşk Peygamberi
Kırk Pencereli Konak

Oyun

Sihirli Fındıklar
Bozkır Güzellemesi
Öyle Bir Nevcivan
Alacakaranlık
Kuvay - iMilliye Kadınları
Savaş Yorgunu Kadınlar (Bosnalı Kdınlara Ağıt)
İmparatorun İki Oğlu
Afife Jale
Cahide
Ballar Balını Buldum
Uzun Bir Gün
Yarım Kalan Masal

Senaryo

O Kadın
Ekmek Kavgası
İhtiras Fırtınası
Afife Jale
Hanım

Vikipedi

MsXLabs Üye Girişi