Haya, utanmak demektir. Utanmak biz insanlara özgü en değerli erdemlerden biridir. Büyük kimseler, utanmayı bir süs, bir ziynet olarak kabul etmişlerdir. Utanmak, insanın kötülüğe karşı sahip olduğu en değerli frendir. Utanması olmayandan her kötülük beklenebilir.
Peygamberimiz, "Utanmazsan istediğini yap" buyurmuştur. Kişinin her istediğini yapması ancak utanmamak şartıyla mümkündür. Hayası olan kimse ne ölçüsüz konuşabilir, ne ölçüsüz davranabilir. Müslümanlıkta haya övülmüş, mü'minlerin haya sahibi olması teşvik edilmiştir. Utangaçlık, şahsiyetimizin içinde geliştiği kılıf olarak kabul edilmiştir. Peygamberimiz, "Haya imandandır", "insanlardan utanmayan Allah'tan da utanmaz", "Din kardeşinde üç huy gördün mü yapış ona: Utanma, emniyet, doğruluk" gibi hadisleriyle hayanın önemine yeteri kadar işaret etmiş oluyor. Hz. Ömer, "Utanması olmayanın kalbi ölür" diyor. Bir büyük veli "Kulun nefsini tanımamasının alâmeti haya ve Allah korkusu azlığıdır" tesbitini yapıyor.
İslam Ansiklopedisi
