Uydusunun Yardımıyla Bir Yıldızın Büyüklüğü Nasıl Ölçülür? Gökbilimciler nasıl oluyor da trilyonlarca kilometre uzaklıkta ve bir tartıyla ölçmek için çok büyük olmasına rağmen bir yıldızın ağırlığını ölçebiliyor? Aslında çoğu zaman bu yapılamaz, ancak bilgisayar modelleri kullanarak yıldızın yapısını çok iyi bir şekilde hesaplayabilirler. Astrofizikçilerin yeni çalışmaları bize bazı özel durumlarda yıldızın ağırlığını doğrudan ölçebileceğimizi söylüyor. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden astrofizikçiler yeni bir teknik geliştirerek yıldızların daha iyi ölçülmesini sağlayacaklar.
Eğer yıldız bir gezegene sahipse, bu gezegenin de bir uydusu varsa ve ikisi birden yıldızlarının önünden geçiyorlarsa, bu yıldız hakkında bilgi edinmek için onların büyüklüklerinin ve yörüngelerinin ölçülmesi mümkündür. Eğer görebilmemizi mümkün kılacak ve yıldızın ışığını sönükleştirebilecek büyüklüğe ve uyduya sahip olan bir gezegen geçiş yaparsa; gezegenuydu-yıldız sistemini bir şekilde ölçerek üç gökcisminin de tam olarak ne büyüklükte ve ne kadar kütleye sahip olduğu hesaplanabilir. Temel olarak, gezegenin yıldız etrafındaki ve uydunun gezegen etrafındaki yörüngesi ölçülür ve Kepler’in Hareket Yasaları kullanılarak yıldızın kütlesi hesaplanır.
Astrofizikçiler, bu şekilde yıldızlarının önünde bulunan ya da geçiş yapan doksanın üzerinde gezegen tesbit etti. Yıldızdan gelen ışığın sönükleşme miktarı ölçülerek, gezegenin yıldıza göre ne büyüklükte olduğu hesaplanabiliyor. Fakat yıldızın gerçek boyutları bilinmedikçe gezegenin büyüklüğü tam olarak öğrenilemiyor. Bilim dallarında bilgisayar modelleri her ne kadar iyi tahminde bulunuyor olsa da, elbette gerçek ölçümlerin yerini tutmuyor.
Astrofizikçiler bu yöntemi henüz uygulayamadı; çünkü uydusuyla beraber yıldızın önünden geçiş yapan bir gezegen bilinmiyor. Fakat Kepler uzay aracı gibi gelişmiş uzay teleskoplarının böyle bir sistem bulması çok da uzak değil. Bunun için böyle bir sistem bulunduğunda ölçüm yapmak için hazır halde bir kuram bulunmaktadır.
Kaynak: CfA(Center For Astrophysıcs-Harvard Smithsonıan) Son düzenleyen nötrino; 11 Ağustos 2015 19:46
