Dünya Kentleri: Manastır (Bitola)

Manastır, Makedonya
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Manastır veya Bitola (Makedonca: Битола, {Bitola}, Arnavutça: Manastiri), Makedonya’nın güneybatısında yer alır. Ülkenin ikinci büyük şehridir.

Kentin Arması

Koordinatlar: Koordinatlar: 41°01′55″N, 21°20′05″E
Ülke: Makedonya
Bölge: Pelagonya
Belediye: Manastır
Yüz ölçümü: - Urban: 422,39 km² (163,1 sq mi)
Rakım: 576 m (1.890 ft)
Nüfus: - Merkez: 95,385 (2002)
Zaman dilimi: OAZD (+1) - Yaz (YSU): OAYZD (+2)
Alan kodu: (+389) 047
Plaka kodu: BT
Website: Manastır Belediyesi

Şehir Adı
Manastır adının Grekçe Monastíri (Μοναστήρι) adından geliştiği düşünülmektedir. Şehrin Türkçe ve Arnavutça adları, bu şekilden gelişmiştir. Şehrin Makedonca adı ise, Osmanlı devrinden sonra kullanıma giren Bitola’dır. Söz konusu Bitola adının Eski Kilisesi Slavcasındaki Obitel“manastır veya konut” sözünün zamanla canlılığını yitirip /o/ sesini kaybetmesiyle ortaya çıktığı belirtilmektedir.

Coğrafya
Manastır şehri, Makedonya’nın Pelagonya vadisinin güney bölümünde, Yunanistan sınırının 14 km kuzeyinde yer alır. Şehir, Baba Dağı eteklerinde (Pelister zirvesi 2.601 m), deniz seviyesinden 576 metre yüksekliktedir. Dragor Nehri kıyısında kuruludur.
Şehir, Adriyatik Denizi ile Ege Denizi arasında kavşak noktasında yer alır. Ayrıca, Balkanlar ile Orta Avrupa arasında da geçiş güzergâhı üzerinde bulunur.

İklim
Manastır’da yıllık ortalama sıcaklık 11,1 °C’dir. Bu ortalama 1975 yılında 10,1 °C, 1952 yılında da 13,1 °C olarak tespit edilmiştir. En soğuk ay Ocak’tır. Ocak ayında ortalama sıcaklık 0,6 °C’dir. Şehirdeki en düşük sıcaklık -30,4 °C olarak tespit edilmiştir. En sıcak ay Temmuz’dur. Temmuz ayında ortalama sıcaklık 22,2°С’dir.

Günümüzde Manastır
Manastır, bugün güneybatı Makedonya’nın ekonomi ve sanayi merkezidir. Ülkedeki büyük şirketlerin azımsanmayacak bir kısmı buradadır. Pelagonya tarım bölgesi, Makedonya’daki büyük gıda üretim bölgesidir.
REK şirketinin üç termoelektrik santralı, ülke elektrik üretiminin % 80’e yakın bir kısmını üretmektedir. Manastır ayrıca tekstil ve gıda sanayisi açısından da büyük bir kapasiteye sahiptir.
Manastır, bütün bu özelliklerinin yanında, 11 ülkenin elçiliklerinin bulunduğu bir şehirdir. Elçilik bulunduran ülkeler şunlardır:

Birleşik Krallık
Bulgaristan
Fransa
Hırvatistan
Karadağ
Romanya
Rusya Federasyonu
Slovenya
Türkiye
Sırbistan
Yunanistan

Ekonomi
Manastır, önemli bir endüstri, tarım, ticaret, eğitim ve kültür merkezidir. Makedonya’nın ikinci üniversitesi buradadır.

Medya
Şehirde üç televizyon istasyonu yer alır: TERA, Orbis ve Medi. Bunun yanında, Radio Bitola (devlet) ve Radio 105 (özel), Aktuel Bombarder (özel), Radio Delfin (özel) olmak üzere dört radyo istasyonu ve haftalık yayınlanan Bitolski Vesnik adlı gazete de vardır.

Tarih

Manastır'ın Osmanlı kenti olduğu 19. yüzyıldan bir çizim

Ad: Bitola_old.jpg
Gösterim: 140
Boyut: 84.0 KB

Şehir 1382 yılında I. Murat döneminde Timurtaş Bey tarafından Türk topraklarına katılmıştır. Balkan Savaşları sonucunda (1912 yılında) Manastır, Osmanlı idaresinden çıkmıştır. 530 yıl Osmanlı idaresinde kalmıştır. Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde de belirtildiği gibi, o dönemde şehir, 3.000 hane, 20 mahalle, 900 dükkân, 70 mescit ve camiden oluşan, Rumeli vilayetinin ileri gelen şehirlerinden biridir.
Balkan sinemasının ilk kameramanları olan Manaki Kardeşler’in bu şehirde çalışmaları nedeniyle şehirle ilgili, Osmanlı dönemini gösteren, çok sayıda fotoğraf ile Sultan V. Mehmet Reşat'ın Manastır ziyaretini gösteren sinema filmi de mevcuttur.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, buradaki Manastır Askerî İdadisi’nde okumuştur. Manastır, Osmanlı döneminde İttihat ve Terakki’nin de en önemli muhalif merkezlerinden biri olmuştur.

Demografik Yapı
2002 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre şehrin toplam nüfusu 95.385’tir. Bu rakamın etnik dağılımı şu şekildedir:

Makedon - 84.616 (%88.7)
Arnavut - 4.164 (%4.3)
Roman - 2.613 (%2.7)
Türk - 1.610 (%1.7)
Aroman - 1.270 (%1.3)
Sırp - 541 (%0.6)
Boşnak - 21 (%0.02)
Diğer - 550 (%0.68)

Kırkkardaş tarafından Manastır panoraması

Kardeş Şehirler

Puşkin, Rusya Federasyonu
Épinal, Fransa
Bursa, Türkiye
Kranj, Slovenya
Rockdale, Avustralya
Kremenchuk, Ukrayna
Plevne, Bulgaristan
Kaiserslautern, Almanya
Herceg Novi, Karadağ
Trelleborg, İsveç
Stari Grad, Belgrad, Sırbistan
Požarevac, Sırbistan
Vodina, Yunanistan
Kozani, Yunanistan
Görice, Arnavutluk

MsXLabs Üye Girişi