Dünya ile Güneş arasında nasıl bir etkileşim vardır?

Güneş lekesince zengin oldukça aktif bir güneş, iyonosfer adı verilen atmosferin üst kenarındaki plazma yoğunluğunda artışa neden olur. Plazma yoğunluğu özellikle çok sayıda iyonlar ve serbest elektronlara karşılık gelen Dünya’nın güneşle aydınlanan tarafında yüksektir. Bu iyonlar ve elektronlar iyonosferin elektriksel olarak oldukça iletken olmasına neden olur. Dünya dönerken, Dünya’nın manyetik alanı da döner. Bu bir şekilde bir elektrik motoruna benzeyen ilginç bir durum yaratır: Dünyanın mıknatısı, kürenin güneşle aydınlanan tarafında durağan, elektriksel olarak iletken plazmanın altında dönerken, plazma kuzey ve güney yarıkürelerin üzerinde akım vorteksleri oluşturur. Bunlar bizden 100 km ve daha yukarıda akarlar. Yüz binlerce amper taşırlar. Dünya dönerken, bu akım vorteksleri, Dünya’nın okyanuslarında ve kıtalarında – günlük olan bir modelde – elektrik akımlarına neden olurlar. Katı Dünya’da bu başlatılan akımlar, günün zamanına bağlı olarak Dünya’nın yerkabuğunu farklı yönlere iten bir kuvvet üretirler. Sert levhalar şeklinde davranan Dünya’nın yerkabuğunun bölümleri üzerinde birleşerek, bu kuvvetler 5 veya daha büyüklüğe sahip depremlere eşit olan enerjiyi taşıyabilirler. Güneş patlamaları Dünya’ya ulaştığı zaman, iyonosferi etkilerler, onu deforme ederler ve ekstra yüksek seviyede iyonlaşmaya neden olurlar. Böylece katı Dünya’da ekstra büyük indüklenmiş akımlara ve ekstra büyük kuvvetlere neden olurlar.
Burada tanımlanan şey, iyonosferin aracılık yaptığı güneş ve Yerküre arasındaki büyüleyici etkileşimdir. Katı Yerkürede üretilen kuvvetler tüm kıtalarda, herhangibir yerde hissedilebilir. Bunlar güneşin aktivitesine bağlı olarak günlük, mevsimlik ve on yıllık bir model izlerler. Kıtasal yerkabuğunun stabil bölgelerinde, örneğin sismik olarak aktif olmayan bölgelerde, bu kuvvetlerin etkisi süptil olabilir ve ayırt edilmesi zordur. Ancak, sismik olarak aktif bölgelerde, bunların etkileri depremleri tetikleme kapasitelerinde çarpıcı şekilde görülebilir. Bu tetikleme, indüklenmiş kuvvetler yerel tektonik gerilim vektörleri ile çakıştığı zaman ve bazı faylardaki kayalar önceden kırılma noktasına yakın gerilimde olduğu zaman gerçekleşir. Bu koşullar altında indüklenmiş kuvvetler sıklıkla sistemi “çılgınlığa” itmek ve depremleri tetiklemek için yeterlidir. Tüm dünyada sismik modellerde gözlenen günlük, mevsimlik ve on yıllık değişkenlikler muhtemelen güneşten bize gelen bu kuvvetlerin en çarpıcı ifadesidir.

İndüklenmiş kuvvetlerin dikkate değer etkilerinden biri, derinlerdeki kayaları, büyük miktarda oldukça yüksek hareketli elektronik yük taşıyıcılar salıverdikleri noktaya kadar gerebilmeleridir. Pozitif delikler adı verilen bu yük taşıyıcılar kayaların üzerinde kilometrelerce yayılabilir ve Yerküre’nin yüzeyine çıkabilirler. Yerkürenin yüzeyinde çok fazla, mikroskobik olarak kısa – menzilli elektrik alanları oluştururlar. Bu alanlar yeterince yüksek değerlere ulaştıklarında hava moleküllerini iyonlaştırırlar, hava pozitif iyonlarla dolmaya başlar. Tıp topluluğu on yıllardır pozitif havada taşınan iyonların insanın ruhsal halini ve aktivitesini artırdığını bilmektedir.

MsXLabs Üye Girişi