Hüsrev Gerede

Hüsrev Gerede

Ad: Hüsrev_Gerede.gif
Gösterim: 410
Boyut: 36.4 KB

Hüsrev Gerede
Doğum: 12 Mart 1886, Edirne
Ölüm: 1962, İstanbul

Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet tarihininin önemli isimlerinden olan Türk asker, politikacı ve diplomattır.

Kurtuluş Savaşı sırasında iç isyanların bastırılmasında rol oynadı. Savaştan sonra Büyükelçi ve milletvekili olarak görev yaptı.

Hersekli 1886 yılında Edirne'de doğdu. Rıdvanbeyoğlu ailesinden Ferik (Korgeneral) Mehmet Ali Paşa ile Mah-I Nur Hanım’ın oğludur. I. Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi'nde görev aldı.

1908 yılında Harp Akademisi'ni kurmay yüzbaşı olarak bitirdi. I. Balkan Savaşı'nda ve Trakya Tahdidi Hudut üyeliğinde bulundu. 1913'te Atina Büyükelçiliği'ne, Osmanlı İmparatorluğu adına ataşe olarak atandı. I. Dünya Savaşı'nda Doğu cephesindeydi. Trabzon'daki Kafkas Sulh Komisyonu'na üye oldu. Kâzım Karabekir'in kolordusunda kurmay başkanlığı yaptı. Binbaşılığa yükseldi ve Mustafa Kemal'in kurmay heyetinde istihbarat ve siyasî şube müdürü oldu.

Mustafa Kemal ile Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlatan 18 kişiden birisidir. 19 Mayıs 1919’dan itibaren Mustafa Kemal Paşa'nın kurmay heyetinde istihbarat ve siyasi şube müdürlüğü yaptı. Havza, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara’daki tüm mili mücadele hareketlerine katıldı. Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı ‘nda Trabzon milletvekili olarak bulundu. İstanbul'un işgali üzerine Ankara'ya geçti, Trabzon milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin çalışmalarına katıldı.

Millî Mücadele sırasında, Bolu dolaylarında görevdeyken, Gerede isyanını bastırmakta gösterdiği başarı nedeniyle Atatürk kendisine bu soyadını verdi.

Cumhuriyet döneminde askerlikten ayrılarak, Budapeşte, Sofya, Tahran, Tokyo, Berlin ve Rio de Janeiro Büyükelçiliklerinde bulundu. Türkiye'nin Mihver Devletleri yanında savaşa katılması için çalışmalar yürüttü. 1934 yılında Rıza Pehlevi’nin Ankara’ya gelmesini ve Türk-İran dostluğunu güçlendirilmesini sağladı. Tokyo Büyükelçiliği sırasında Ertuğrul Şehitliği'ndeki anıtı restore ettirdi.
Gerede, 1949’a kadar millet meclisinde çeşitli illerin temsilciliğini yapmayı da sürdürdü. 1924-1936 yılları arasında Urfa, 1942-1947 yıllarında Sivas milletvekiliydi.

Diplomat Galip Kemal (Söylemezoğlu) Bey'in kızı Lamia Hanım ile evli olan Hüsrev Gerede'nin Ali Faruk ve Mehmet Selçuk adlı iki oğlu olmuştur.

Gerede’nin Japonya ve Almanya üzerine kitapları vardır. Atatürk ile ilgili anılarını yayımlamıştır.
İstanbul, Teşvikiye’de, uzun yıllar yaşadığı caddeye Hüsrev Gerede anısına bir anıt dikilmiştir.

Vikipedi
MsXLabs.org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi

MsXLabs Üye Girişi