Güney - Denizli - Tek Mesaj

Güney - Denizli
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

Denizli iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan kasaba. İzmir Afyon arasındaki iki demiryolu hattına yaklaşık 40 ve 50'şer km. uzaklıktadır. Ekonomik etkinlikleri bağcılık, tütüncülük, hayvancılık, dokumacılık ve halıcılıktır. Yüzölçümü 534 km2, ilçe nüfusu 14.767, merkez nüfusu 6.785 (1997).

Tarihçe

Anadolu'da Türkler ve Güney
Anadolu'nun batısında ismi bilinen ilk halklar Karyalılar, Lidyalılar ve Misyalılardır. Bugüne kadar elde edilen bulgular Güney'in M.Ö. 300'lere kadar olan tarihini verir. İlçemiz sınırları içinde bulunan Sala Kenti tarihte önemli kentlerden birisi olmuştur. Kentin merkezi kesin olarak saptanmamış olmakla birlikte bugünkü ilçe merkezinin kuzeydoğusunda, yada Aşağıçeşme Höyüğü çevresi gibi 10'u aşkın tarihi yerleşim merkezi belirlenmiştir.
Bulunan paralar, mimari yapı parçaları, mezar başlıkları ve keramikler Güney tarihi hakkında yüzeysel de olsa bizi aydınlatmaktadır.
Sala kenti İskender'den önce vardır. O'ndan önceki egemenlerin Persler olduğu düşünülür ve Persler tarafından kentin kurulması olasılığı olmadığı varsayımından hareket edersek kentin kuruluşu Lidya ve Frigyalı'lara kadar ve hatta daha öncesine uzanabilir. Hititlerden önce Anadolu'da şehir devletleri vardır; belki de Sala, bunlardan birisidir. Yüzeysel buluntular Pers dönemine kadar gelmektedir ve Pers etkisi taşımaktadır. Sala, kimler tarafından ve ne zaman kurulduğu şu anda bilinmeyen Anadolu kentlerinden biridir.
Güney sınırları yüzeysel buluntulardan yararlanılan ve 10'u aşkın höyük ve ören yeri saptanmıştır. Bu yüzeysel buluntular 2500 yıl öncesine kadar gitmektedir.
Anadolu'da Tarih Çağları
* Hititler Dönemi; Hitit Devleti kurulduktan (M.Ö.1750) bir süre sonra Labarna yada Hattuşi I (M.Ö.1650-1620) diye anılan Hitit Kralı zamanında ilçemiz Hitit egemenliğine girdi. Tuthalya IV (M.Ö.1250-1220) arasında bu bölgede Ahiyyava devletleri ve bunlardan yardım gören Batı Anadolu küçük krallıkları Hititleri uğraştıran küçük karışıklıklar çıkardırlar. Son kral Şuppiluliuma II. zamanında (1180) çok büyük bir akın halinde oluşan Ege göçleriyle Hitit Devleti yıkılırken, Güney'de Hitit egemenliğinden çıktı. Frig devletinin kuruluşuna kadar geçen süre içinde; bulunan Dor stili sütun başlıklarından bu arada Güney'in kabile devletlerinin egemenliğinde kaldığı düşünülebilir.
* Frig ve Lidya'lılar Dönemi; Kral Midas'ın ölümünden sonra Frig egemenliğinden çıkan Güney'in Aşağıçeşme Höyüğünde bulunan Lidya paraları da (M.Ö.547) Perslerin egemenliğine kadar Lidya egemenliğinde kaldığını göstermektedir.
* Lidya'lılardan Selçuk'lulara kadar Güney; M.Ö. 547'den M.Ö.334'e kadar Perslerin egemenliği altındadır. İlçe merkezinin kuzeydoğusunda Eşme yolu açılırken bulunan mezar stilinin üzerinde Pers ismi vardır. M.Ö. II. yada I. y.y.da da Sala için, kentin yöneticisiyle, arka yüzünde kentin adı (Salenon) yazıtı ve amblemi olan asma yaprağı ve üzüm salkımının basılı olduğu bronz paradan da Seleikos'luların varlığı düşünülmektedir. (M.Ö.276)
M.Ö. 133'de Romalılar, Bergama Kralı Attolos III.'ün mirasını ele geçirdi, şehir devletlerinin özgürlüğüne son vererek Güney dahil batı Anadolu'ya yerleştiler. M.S. 50 yıllarında bölge hırıstiyanlaştı. Roma İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla Doğu Roma egemenliğine geçti. Batı Roma'nın 476'da ortadan kalkmasıyle Doğu Roma İmp. Bizans adı altında yeni bir devlet niteliğinde görülür. Doğu Roma'nında parçalanması ve Türklerin Anadolu'ya göçlerine kadar 1300 yıl Güney, Bizans egemenliğinde kalır. Ortaçeşme Köyü'nün güney-batısında bulunan mozaik ve ilçe merkezinin suyunu aldığı kaynağın galerileri, mimari parçalar, paralar ve mezar başlıkları Bizans dönemi özelliklerini taşımaktadır.
11. y.y.'ın yarısının tarihini taşıyan Bizans ve Selçuklu paralarının bulunması Güney'in iki devlet snırlarında olduğunu gösterir belgelerdir.
Osmanlı Dönemi'nde Güney; (1390) Yıldırım Beyazıt zamanında Osmanlı egemenliğine geçer. Ankara Savaşı'nda Timur'un savaşı kazanması sonucu Timur egemenliği ve beylikler dönemini yaşadıktan sonra (1403) Kirişçi lakabıyla anılan Şehzade Çelebi Mehmet tarafından tekrar Osmanlı Devleti'ne alınır. İlçemiz; zamanın eyalat ve mir-i toprak sistemine göre 500 yıl Osmanlı egemenliğini yaşadı. 1161 yılında yapılan Çarşı Camii'sinin dışında Osmanlı devrine ait esere rastlanmaması Güney'in Kurtuluş Savaşı'na kadar 500 yıllık süreçte Türkmen ve göçebe kültürüyle yaşadığının göstergesi durumundadır.

Tarihçe - Güney Kaymakamlığı

MsXLabs Üye Girişi