Gök'e kosmik varlık ve ilk tanrı kuşağı arasında erkek ve baba tanrı olarak verilen ad.Uranos, Gaia ile birleşerek bir çok tanrısal varlık üretir, bunları doğar doğmaz Toprak'ın bağrına tıkaması, oğlu Kronos'un elinden hayalarının kesilmesi ve bu olay üzerine egemenliğin ikinci tanrı kuşağına geçmesi. Gaia, Kronos..

Dünyayı, yeri, evrensel öğe olarak toprağı simgeler. Bir tanrıdan çok kozmik bir varlıktır Gaia,bütün öğelerin kaynağında bulunan ana ilkedir. Gaia, evreni bir düzen yötemine göre meydana getiren ve düzensiz boşluktan çıktıktan sonra dişi-erkek birleşme yoluyla evrenin kendisini ve tanrılarını yaratır. İlkin Uranos'la birleşip erkek ve dişi Titan'ları, Kyklopları ve Hekatonkheirleri doğurur. Bu doğurma sürecinden hemen sonra evrene egemenlik savaşaının ilk belirtisi Uranos tanrının doğan çocuklarını Gaia'nın karnına gerisin geri tıkmasıyla baş gösterir. Son Titan oğlu Kronos'a babasının erkeklik uzvunu kestirdikten sonra Gaia bu kez kendi doğurduğu Pontos'la birleşir ve ondan Nereus, Thaumas, Phorkys, Keto ve Eurybie'yi doğurur. Gaia Uranos'un devrilmesini sağladığı gibi tahta çıkan oğlu Kronos'un da devrilmesini sağlar. Çünkü Kronos babası Uranos gibi zorbaca davranır ve çocuklarını doğar doğmaz yutar. Karısı Rheia Zeus'a gebe kalınca Gaia ile Uranos'tan doğuracağı çocuğu kurtarma çarelerini sorar. Bu kez de Gaia kızına kaderi bildirmekle kalmaz, kader Uranos'un oğluna yenildiği gibi, Kronos'un da Zeus eliyle devrilmesidir. Kronos'u aldatmak çarelerini de gösterir ve Zeus'un Girit'te bir mağarada gizlice doğmasını sağlar. Kronos'a da bir taş yutturulur. Gaia birinci kuşak devrimini hazırladıktan sonra ikinci kuşak devrimini de hazırlar. Zeus'a ne yoldan egemenliği elde edebileceğini o öğretir; çare Kronos kuşağından Titan'ları yenmek için Kyklop'ları kuşağından ve Hekatonkheir'leri kurtarıp yardıma çağırır. Zeus Gaia'nın dediğini yaparak devlere karşı savaşı gerçekleştirir ve Titan'ları devirerek dünya egemenliğini ele geçirir.
Gaia son olarak Tartaros'la birlikte Typon'u doğurur. Başka Theogonia'lara göre Tartaros'tan Ekhidna adlı bir kızı olmuş ve Poseidon'la birleşerek Antalos devini doğurmuş. Genellikle devler, azmanlar, canavarlar hep Gaia'dan doğmuştur.
Zamanla Gaia'nın Myhtos'ta yeri ve önemi değişmiş, kozmik nitelikteki ana toprak,dinde daha belirli birer tanrıça olarak görülen, bir yandan Demeter, öte yandan Kybele gibi toprak ve bereket tanrıçalarına yer vermiştir. Gaia böyle daha kişisel ve insansal tanrıçalarla ya birleşmiş,ya da kozmik öğe olarak felsefe alanına girmiştir.

Kaynak: arkeo.org