Nefi Ömer

Nef'i Ömer
MaXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

(1572 Hasankale/Erzurum-1635 İstanbul), divan şairi.

Asıl adı Ömer'dir. "Nef'i" takma adının, devrin tarihçilerinden Mustafa Ali Bey tarafından verildiği söylenir. İlk gençliğinde güçlü bir eğitimden geçtiği anlaşılan Nef'i, Arapça ve Farsça öğrenmiş, İran edebiyatının ünlü şairleri Hafız ve Sadi'nin yapıtlarını okuyarak yetişmiştir. I. Ahmet döneminde İstanbul'a gelerek resmî görevlere atanma fırsatı bulmuş, 8 kaside sunduğu padişahın yakınları arasına girebilmiştir. II. Osman ve IV. Murat dönemlerinde de sarayla olan ilişkilerini sürdürmeyi başarmıştır. Özellikle IV. Murat'ın padişahlığında geniş sevgi ve itibar görmüş, özel meclislerinde okuduğu şiirlerle ilgi kazanmıştır. Bir süre sonra gözden düşerek Edirne'ye gönderilmiş ve IV. Murat tarafından kendisine bir daha taşlama türü şiir yazmaması emredilmiştir. Edirne'de Muradiye mütevelliliği görevinde bulunduğu sırada padişaha bağlılık kasideleri yazmasının karşılığını görerek, yeniden İstanbul'a alınmışsa da, çok geçmeden Vezir Bayram Paşa'yı taşlayan bir şiiri yüzünden boğularak öldürülmüştür. Nef'i'nin, sözcüklerin dize içinde titizlikle yerleştirilmelerinin sonucu, olağanüstü ses ve uyum olanaklarını gerçekleştiren bir şair olduğunda birleşen edebiyat tarihçileri, şiirlerindeki somut benzetiler üzerinde de dururlar. Gerçekten, içten bir coşkunluğun taşar gibi göründüğü her şiirinde, işlediği konuyu akla gelebilecek bütün ögeleriyle oluşturarak, betimlemeyi ses çağrışımlarıyla zenginleştirmesi, şiirinin özellikleri arasındadır. Başka bir özelliğinin de övgülerindeki abartmalar olduğu söylenebilir; bu yanı kendisini övdüğü şiirlerde de görünür.

Ünlü yapıtı "Siham-ı Kaza"da kaside, terkibi bent ve dörtlük biçimlerinde meydana getirilen şiirler toplanmıştır. Tümü, yaşadığı dönemin ünlü kişileri üzerine yazılan taşlamalardır. Türkçe "Divan"da 59 kaside, 119 gazel, 15 dörtlük vardır. Farsça "Divan"da Prof. Ali Nihat Tarlan tarafından Türkçeye çevrilerek yayımlanmıştır (1943).

MsXLabs Üye Girişi