ZİGGURAT a (asur dilinde zigguratu). Arkeol. Tepeye doğru gidildikçe daralan üst üste birçok platformdan (bunların tepedeki en küçüğünde bir tapınma odası yer alır) oluşan mezopotamya kökenli dinsel yapı.

—ANSİKL. En eski zigguratlar III. Ur hanedanı döneminde (İ.Ö. 2111-2003) görülür. Bu dönemde Aşağı Mezopotamya’daki birçok kentte zigguratlar inşa edilmiştir. Daha sonra Mari, Babil'in yanı sıra Asur, Dur Sarrukin gibi Akkad kentleri de bu tür yapılarla donatılmıştır. Elam’da Sus'ta büyük bir olasılıkla bir ziggurat vardı; Çogazanbil'de ise (Sus’un G.-D.'sunda) birinci katında tapınma mekânları ve odalar bulunan bir ziggurat kalıntısı (İ.Û. XIII. yy.) ortaya çıkarılmıştır. Sitenin en önemli tanrısının tapınağıyla ilişkili olan ziggura- tın dinsel törenlerdeki işlevi iyi bilinmemektedir Ancak bu yapının hem ilk dağın simgesi hem de gökle yerin kavuştuğu ve tanrıların etkinliklerinin geçtiği yer olduğu düşünülmektedir. Akaçlama sistemleri ve pişmiş tuğla kaplamalarıyla yetersiz bir biçimde korunan ve Yenibabil hanedanı döneminden (626-539) sonra hiç onarım görmemiş olan bu çiğ tuğla kütleler, günümüzde genelde şekilsiz birer yığın halindedir; en iyi korunmuş zigguratlar Çogazanbil, Ur, Barsippa ve Dur -Kurigalzu'dadır. Ancak yalnızca görkemli kütleleri bile bu yapılara efsanevi bir nitelik kazandırmaya yeter: Babil kulesi efsanesi kaynağını Babil zigguratından alır. Kimi modern araştırmacılar, Babil kulesinin, sitede yaşayan bir yazıcının hayal ettiği ideal yapının boyutlarında olduğunu (taban kenarı 90 m, yüksekliği 90 m) savunmuşlardır.