Alageyik - Ziya Gökalp

Alageyik, Ziya Gökalp'ın manzum masalı (1913). Türkçülük öğretisi çerçevesinde, küçük bir masal kahramanı çocuğun, ulusal bilince sahip bir delikanlı haline geliş serüvenini konu edinir. Çocuğun yerde bulduğu eriği kapan Alageyik onu ardından sürükler, bir elma vererek dünya güzelinin beklediği Altın Köşk’e gönderir. Burada Alageyik, “Kırgız elbiseli güzel kız" olarak karşısına çıkar. Artık bir türk beyi olan çocukla "Turan meleği” diye adlandırdığı sevgilisi, “yüz milyon Türk' ün dileği olarak tanımlanan bir hizmeti gerçekleştirmeye, sönük ocakları canlandırmaya, yoksul ülkeyi kalkındırmaya koyulacaktır. 7'şer hecelik 43 beyitten oluşan, mesnevi biçiminde kafiyelenen şiir Milli edebiyat döneminin en ünlü ürünlerinden biriydi. Dönemin okul kitaplarında yer aldı, öğrencilere ezberletildi, Gökalp’ ın ideolojisini geniş topluluklara tanıttı. Türk destanlarında yeri olan geyik motifi "alageyik" biçiminde Gökalp'ın başka şiirlerinde de görülür. Ülker ile Aydın (1913) şiirinde bozkurt (baba) ile alageyik (ana), türk soyunun kökenini oluşturur. Ergene- kon (1913) şiirinde bu efsanenin kahramanlarını alageyik emzirir Altın ışık (1915) şiirinde alageyik, Moğollar'ın kadın destan kahramanı Alankova gibi gökten inen altın ışıkla birleşerek Türkân adlı kız çocukla Türk adlı erkek çocuğu doğurur. Yaratılış (1917) şiirinde ise "Kutlu Maral" diye adlandırılan alageyik, öküz başlı, at kuyruklu bir destan yaratığı olarak canlandırılır.

MsXLabs & Büyük L.

MsXLabs Üye Girişi