HANGİ ÇİZGİ FİLM YARARLI, HANGİSİ ZARARLI?

Uzm. Psk. Tarık Solmuş: "Bir çizgi film ya da çizgi animasyonun kısaca iki temel yapısının, içeriğinin, temasının olması gerektiği söylenebilir..."


21 Haziran 2015 Pazar 13:51

Öncelikle, o film çocukta bilişsel / düşünsel / zihinsel / zeka gelişimini destekleyici, besleyici, öğretici ögeler taşımalı, örneğin olaylar arasında bağ kurabilmesini, sorun çözebilmesini, üretkenliğini geliştirebilmesini, mantıksal çıkarsamalar yapabilmesini sağlamalıdır.

Ve elbette bir çizgi film çocuğun duygusal / sosyal / vicdan gelişimine hizmet etmeli; ona yakınlık, başkalarının haklarına saygı, empati, kendine güven, bağlılık, arkadaş / akran dayanışması, yardımlaşma, sosyal destek, olumlu değerlerin gelişmesi gibi noktalarda önemli birer rol modeli olmalıdır.

Aşağıda, yaklaşık 370 çizgi film analiz edilerek öncelikle bu 2 temel amaca hizmet eden 39 film önerisine yer verilmiştir.

Sonra özellikle suç ve şiddet eksenli; çocukları örneğin haksız rekabete, yıkıcılığa, aldatmaya, çatışmaya yönlendirebilecek 90 filme değinilmiştir. Çocukların gelişimi açısından herhangi bir yönde yani olumlu ya da olumsuz belirgin bir etkisi olmayan, diyelim ki “sade, sadece bir çizgi film” olan filmler çalışma kapsamının dışında bırakılmış; bu nedenle de toplam 129 filme yer verilmiştir.

En sonda da karakterinin / karakterlerinin belirli bir psikolojik soruna / bozukluğa sahip olduğu görülen çizgi filmlere / animasyonlara yer verilmiştir. Her filmin hemen yanına da çok kısaca, izleyen çocuklara kazandıracağı temel psikolojik temalar, boyutlar yazılmıştır. Sadece 1-2 bölümünde ya da 3-4 sahnesinde örneğin şiddet ya da yardımlaşma teması bulunan filmler belirli bir kategoriye konulmamıştır; bir psikolojik öğenin o çizgi filmin ana teması olmasına, bütününde yer almasına özen gösterilmiştir.

Türkçe dublajı olmayan ya da artık bir şekilde ulaşılamayan / ulaşılamayacak da olan filmlerin analize alınmadığını söylemek gerekir. Son olarak; tüm bu çizgi filmlerin online olarak izlenebileceği web adresleri de en altta kaynak olarak verilmiştir.



A. YARARLI / İŞLEVSEL ÇİZGİ FİLMLER

ABBY CAREFUL: Bilişsel Gelişim, Aşırı Tüketim Eleştirisi

AFACAN BEŞLER: Yaratıcılık, Sorun Çözme, Farklı Seçenekleri Değerlendirerek Öğrenme, Hayal Gücünün Gelişmesi, Arkadaşlık, Bağlılık, Dayanışma

AFACAN VE YEDİ KAFADARLAR: Olumlu Rekabet, Ekip Çalışması, Arkadaşlık, Dayanışma, Yardımseverlik, Sosyal Destek, Adalet Duygusu

ANGELINA BALLERINA: Yaratıcılık, Sanata Duyarlılık, Sanatsal Aktarım, Olumlu Sosyal Değerler

ARI MAYA: Olumlu Sosyal Değerler

AYI YOGİ: Ekip Çalışması, Arkadaşlık, Dayanışma

BABAR VE BADOU: Olumlu Sosyal Değerler

BAYAN MALLARD’IN MACERALARI: Hayatı Keşfetme, Araştırmacı Kişilik, Yaratıcılık, Mantıksal Çıkarsamalar Yapma, Soyut Düşünme

BİLGİN KÖPEK: Sözel ve Sayısal Zeka, Bilişsel Gelişim, Matematiksel Düşünme

BORA USTA: Yaratıcılık, Ekip Çalışması, Sorun Çözme, Bağlanma

CAILLOU: Bilişsel ve Duygusal Gelişim

CİCİKİ: Aile içi İlişkiler, Bilişsel ve Duygusal Gelişim

CONNİ: Bilişsel Gelişim

ÇİLEK KIZ: Olumlu Sosyal Değerler, Arkadaşlık, Bağlılık, Duygusal Gelişim

DENİZ PRENSESLERİ: Olumlu Sosyal Değerler, Duygusal Gelişim

DİNAZOR TRENİ: Bilişsel Gelişim

DOKİ: Bilişsel Gelişim

Dr. DOTTIE ve İLAÇLARI: Bilişsel Gelişim

ELA: Duygusal ve Bilişsel Gelişim

GÜRÜLTÜCÜ ASLAN RAA RAA: Olumlu Sosyal Değerler, Duygusal ve Bilişsel Gelişim

JESS İLE BİLMECE: Olumlu Sosyal Değerler, Bilişsel ve Duygusal Gelişim

JETGİLLER: Aile Dinamikleri, Olumlu Sosyal Değerler, Yaratıcılık, Hayal Dünyasının Gelişmesi

KAHVERENGİ AYICIK: Aile Dinamikleri, Olumlu Sosyal Değerler, Bilişsel Gelişim

KRATT KARDEŞLER: Yaratıcılık, Soyut Düşünme

LELİKO: Bilişsel ve Duygusal Gelişim

NİLOYA: Bilişsel ve Duygusal Gelişim, Sorun Çözme, Empati, Olumlu Sosyal Değerler

OKYANUS KAŞİFİ OLLY: Bilişsel Gelişim, Akıl Yürütme

OLİVER'İN MACERALARI: Bilişsel Gelişim, Akıl Yürütme

PAK ile PIRPIR: Bilişsel Gelişim

PEPEE: Olumlu Sosyal Değerler, Bilişsel ve Duygusal Gelişim

PİNGU: Bilişsel Gelişim

PİSİ: Bilişsel Gelişim

PRENSES SOFİA: Duygusal Gelişim

SCOOBY DOO: Yaratıcılık, Bilişsel ve Duygusal Gelişim

ŞİRİNLER: Olumlu Sosyal Değerler, Yakınlık, Bağlılık, Dayanışma, Kardeşlik Duygusu

TAŞ DEVRİ: Aile içi İlişkiler, Bağlılık, Sorumluluk Duygusu

TİP VE AİLESİ: Aile İçi İlişkiler, Kuralların Önemi

ÜÇÜZLER: Bilişsel Gelişim

VİKİNGLER: Bilişsel Gelişi