TOLLU (Cemal), türk ressam (İstanbul 1899 - ay. y. 1968). 1919'da girdiği Sanayii nefise mektebi'ni Kurtuluş savaşı'na katılması nedeniyle Cumhuriyet döneminde bitirdi. Eğitimini Münih’te Hans Hoffmann’ın, Paris'te Andrö Lhote, Marcel Gromaire ve Fernand Löget'nin atölyelerinde sürdürdü, ayrıca Charles Despiau ile heykel çalıştı (1929-1932). Türkiye'ye döndükten sonra, bir süre ortaöğretim kurumlarında resim öğretmenliği, Ankara Arkeoloji müzesi müdürlüğü, Güzel sanatlar akademisi'nde Löopold Lövy'nin baş yardımcılığını yaptı. Aynı kurumun resim bölümü başkanlığından emekli oldu (1962). "D grubu"nun kurucularından (1933) ve önde gelen adlarından biri olan Tollu, Avrupa’da benimsediği yapısalcı üsluplaştırma ve kübist anlayışın geometrik şematizminden çabuk sıyrılarak hitit sanatının kunt, geniş kütleli tekniğini seçti; hitit alçakkabartmalarında ve heykellerinde gözlemlenen üslup özelliğini inceleyerek resme aktardı. Hatayda portakal bahçesi, Köylüler, Kurban gibi düzenlemelerinde, özellikle desen ve renk ustalığı akılcı bir biçim arayışlarıyla bütünleşir, özentilerden uzak yalın ve içten bir duyarlık ön plana çıkar. Devlet resim ve heykel sergilerinde ikincilik (1940) ve birincilik (1940 ve 1960) kazanan, yapıtları Venedik (1956, 1958) ve Sâo Paolo (1963) bienallerinde yer alan sanatçı, ayrıca Yeni sabah gazetesinde uzun yıllar “Sanat bahisleri” başlığı altında haftalık eleştiri, inceleme, deneme yazıları yazarak geniş okur kitlesini plastik sanatlarla ilgili konulara ortak etti.