MESİH sıf. (ar. mesh, biçimini değiştir- me'den mesib). Esk.
1. Biçim değiştirmiş.
2. Hayvan şekline girmiş ya da garip bir şekilde dünyaya gelmiş insan için kullanılır.

MESİH a. (ar. seyyah'tan mesih\ geç. lat. Mesias, aramca meşiha, ibranice maşia).
1. Dinler tarihinde kusurlu ya da kötü olan yürürlükteki düzene son verip, bir adalet ve mutluluk kuracağına inanılan tanrısal kişi.
2. Ibraniler'in kutsal kitabı Eski Ahit'te israiloğulları’nın kurtarıcısı ve Yehova' nın saltanatının kurucusu.
3. Yeni Ahit metinlerinde ve hıristiyan inancında "Tanrı'nın oğlu", düşmüş insanlığın günahlarını bağışlatacak olan İsa.
4. Sabırsızlıkla beklenen ve özlenen tanrısal kişi.

—Esk. Mesih-var, İsa gibi.

—ANSİKL. Çıkış'tan (İ.Ö. 587-533) başlayarak, yahudi toplumu içinde, Davut soyundan birinin çıkagelip İsrail'e eski gücünü kazandıracağı ve Yehova'nın saltanatını kuracağı inancına dayanan ve önceki dönemde de tohum halinde var olan bir fikir akımı ortaya çıktı. Eskatolojiyle ilgili, geleceğin bu ideal kralı, mesih umudunun cisimleşmiş simgesi durumuna geldi. Danyal'ın kitabından kaynaklanan ve Hanoh’a atfedilen metinlerde yeniden ele alınıp ruhani bir nitelik verilen apokaliptik bir akım, daha sonra incirlerde görülecek olan "insan oğlu" adlı bir kişiyi sahneye çıkardı. Gerçi yahudi geleneği önceleri umudunu belli kişiliği olan bir Mesih’e Davut'un oğluna bağlamıştı, ama bu Mesih daha sonra, Kumran'ın bazı metinlerinde de görüldüğü gibi, Davut'un oğlu, yeryüzü kralı Mesih ile eskatolojik büyük-rahip Harun'un oğlu Mesih olarak iki ayrı kişiliğe bölündü. Böylece yahudilikteki temel ikilik bir kez daha ortaya çıkmış oldu: krallık ve ruhban Bu çizgide olmak üzere, genellikle Mesih'in bir öncüsü vardır: peygamber ilyas. Bu öncü tema’sı, hıristiyan- lıkta da Vaftizci Yahya'nın kişiliğinde sürdürülmüştür. Hıristiyan geleneği İsa'yı Mesih-Kyrios yaptı. Kyrios, Yehova'nın krallık unvanıdır. Philippoi halkına mektupta ve Yuhanna İncili'nde bu unvan İsa Mesih'e verilir. İnciller, özellikle Matta İncili, İsa'nın beklenen Mesih olduğunu kanıtlamaya çalışırlar.
İ.S. 70 yılındaki olaylar (Kudüs'ün düşüşü, Yahudi devletinin son bulması) ve bunu izleyen jaskı yılları Yahudiler’in mesih bekleyişlerine yeni bir hız kazandırdı. Nitekim, Talmud'da, Midraş’ ve Kabala" metinlerinde bu durum görülebilir Bu nedenle hiristiyanlık ve İslam, mesih umudunun gerçekleşme evreleri olarak görüldü. Haham yahudiliği tarihinde Mesih unvanına sahip çıkan çeşitli kişilere rastlanır; bazıları şunlardır: B,ar-Kohba(ll. yy.), David Alroy (XII. yy), David Rubeni (XVI. yy.) ve Sabbatay Sevi (XVII. yy.). Çağdaş yahudi düşüncesinde mesih bekleyişi, bir kişi olarak Mesih'ten çok büyük İsrail’in kurulması ve peygamberlik misyonunun gerçekleşmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır.

—İsi. Isa'nın Kuran'da geçen lakabı ya da ikinci adı. Arapça dilbilimcileri arasında "mesih" sözcüğünün "örtmek' ya da “sıvazlamak" anlamına gelen "m-s-h” kökünden türetildiğini; ibranice, süryanice ya da habeşçeden geldiğini öne sürenler vardır. Ünlü tarihçi ve tefsirci Taberi ise, "mesih" sözcüğünü “arınmış", "övgü dolu" anlamlarında arapça bir sözcük olarak değerlendirir. Kuran'da üç ayette "Meryem oğlu el -Mesih İsa", beş ayette "Meryem oğlu el -Mesih", üç ayette de yalnızca "el-Mesih" olarak geçerse de bu ayetlerden hiçbirinde sözcüğün ne anlama geldiği belirtilmez. Yalnız Âli imran suresinin 45. ayetinde "...onun adı Meryem oğlu el-Mesih Isa’dır” denilmesi, “el-Mesih"in İsa’nın öteki özel adı olabileceği görüşünü destekler Ancak, bu durumda sözcüğün aslının da arapça olması gerekir; çünkü arapçada kural olarak, yabancı kaynaklı özel adların başında "el” takısı yer almaz.