Arama

Antiseptik Nedir? - Tek Mesaj #3

Safi - avatarı
Safi
SMD MiSiM
18 Mayıs 2017       Mesaj #3
Safi - avatarı
SMD MiSiM
Ad:  1.JPG
Gösterim: 4949
Boyut:  33.2 KB
Antiseptik
Canlılar üzerinde (cilde ve dışarı açılan boşlukların mukozasına) dıştan uygulanmak suretiyle kullanılan antimikrobik ilaçlardır.
Dezenfektan Cansız cisimler (cerrahi malzeme, hastanın çevresi, kullandığı eşyalar) veya vücuttan atılan boşaltılar ve salgılar üzerine uygulanmak suretiyle kullanılan antimikrobik ilaçlardır.

ANTİSEPTİK VE DEZENFEKTANLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ
  • Genellikle bakterisid özellik gösterirler. Bakteriyostatik olanlar: Katyonik deterjanlar Civa bileşikleri Asidler
  • Genel kural olarak antimikrobik spektrumları geniştir. Dar spektrumlu olanlar: Heksaklorofen Kloraminler
  • Konakçı hücre ve doku üzerindeki toksisisteleri oldukça yüksektir çoğu sistemik olarak uygulanmaz. po alınırsa ciddi entoksikasyonlar oluşur.
  • Çoğunda sporisid ve virusid etki olmadığı ve bazı diğer nedenlerden dolayı tam bir sterlizasyon sağlamazlar. Bir çok antiseptik HİV’i öldürebildiği halde HBV’u etkilemez.
  • Sistemik kemoterapötiklerle karşılaştırılırsa; selektiflikleri düşüktür ve etkileri çabuk başlar.
Antiseptik ilaçların başlıca kullanılış yerleri
  • Cilt infeksiyonlarının tedavisi.
  • Yara, kesik ve sıyrıklarda enfeksiyonun önlenmesi ve tedavisi.
  • Cerrahi girişim alanında cildin mikroplardan temizlenmesi.
  • Vücut dışına açılan mukozalı boşluklarda gelişen enfeksiyonların proflaksisi ve tedavisi.
  • Cerrahiden önce el temizliğinde (scrub).
Etki mekanizmaları
Çoğunun etki mekanizması proteinlerin denatüre edilmesi ve/veya DNA bazlarının bozulması esasına dayanır (fenoller, iyot, alkoller, aldehitler, metal bileşikler) Bir kısmı katyonik deterjanlar gibi sitoplazma membranının permeabilitesini bozarak sitoplazma içindeki enzim, koenzim, iyonlar ve ara metabolitleri hücre dışına kaçmasına neden olurlar. Bazıları jerm hücresi içindeki yapısal ve fonksiyonel molekülleri oksitleyerek onların kimyasal yapılarını bozarlar. Bazılarının etki mekanizmaları aydınlatılamamıştır.

ANTİSEPTİK VE DEZENFEKTANLAR

  • Halojenler
  • Alkoller
  • Aldehitler
  • Fenolik bileşikler
  • Oksidleyiciler
  • Katyonik deterjanlar
  • Metal bileşikleri
  • Diğerleri

HALOJENLER


İyot


En etkili ve en sık kullanılan etkisi en çabuk başlayan antiseptik ilaçtır. Cilt üzerine uygulanan; % 7’lik solüsyonu bakterilerin % 90’ını 15 saniyede % 1 lik solüsyonu ise % 90’ını 90 saniyede öldürür.
tentürdiyotun bileşimi;
2 gr iyot gr NaI + % 50 etanol, 100ml ye tamamlayacak kadar. NaI iyodun çözünürlüğünü artırmak ve çökmesini azaltmak amacıyla katılmıştır tek başına antimikrobik özelliği yoktur.

Tentürdiyot


1 litreye 3-4 damla ile su dezenfeksiyonunda kullanılabilir.
Cerrahi kliniklerde Tentürdiyotun yerini giderek iyodoforlar (povidon-iyot gibi) almıştır (povidon-iyot= polivinil prolidon). Tentürdiyot alkollü bir solüsyon olduğundan;
  • Sıyrık ve yara varsa şiddetli ağrıya neden olur.
  • Kostik etki yapabileceğinden mukozalarla temas ettirilmemelidir.
Lugol solüsyonu = % 5 iyot + % 10 KI içerir antiseptik olarak kullanılabilir ama Türkiye de yaygın değildir.

İyodun alkoldeki % 1’lik solüsyonu


sık aralarla cilde uygulandığında eksfoliasyon yapar ve yüzeysel mantar enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Duyarlı kişilerde uygulandığı cilt alanında dermatite neden olabilir bu etki alkolle silinerek önlenebilir. İçilirse akut zehirlenmeye neden olabilir. Belirtiler iyodun sindirim sisteminde ve glottiste yaptığı kostik etkiye bağlıdır. Aspirasyon pnömonisi de olabilir. Antidot olarak nişastanın sudaki karışımı ve gr sodyum tiyosülfat içirilir. İyotlu ilaçların cilde uygulanması tiroit fonksiyon testlerini bozabilir.

İyodoforlar


İyodun suda çözünen büyük moleküllü maddelere veya katyonik deterjanlara revesibl olarak bağlanması suretiyle oluşturulurlar. Cilt üzerine uygulandıklarında iyot salıvermek suretiyle etkilerini oluştururlar. En sık kullanılan povidon-iyot’ tur. Povidon iyodun %’10 luk solüsyonu = % 1’lik serbest iyot solüsyonuna eşit etkinlik gösterir. İyodoforların jermisid etkinliği daha zayıf olmasına rağmen yaraya uygulandığında daha az tahriş ve yanma yapmaları nedeniyle tercih edilirler.

Povidon iyot % 10 luk solüsyon halinde:


Ameliyattan önce el temizliği Cilt antiseptiği Küçük yara ve sıyrıkların tedavisi Yanık tedavisi (merhem şeklinde) Üriner kateter ve periton diyalizi araçlarının dezenfeksiyonu Vajinitlerin tedavisi (vajinal jel akşam özel aplikatörle uygulanır sabah vajnal lavaj şekli ile yıkanır) Diş çekilmeden önce gingiva oluğuna sürülebilir.

Klor ve hipoklorik asit


Klor gazı, suların dezenfeksiyonu için kullanılır Aktif klor; 0.5-1 ppm’de duyarlı mikroorganizmaları öldürür. 5 ppm (parts per million) de sporisid etkinlik yapar. Hipoklorik asitin stabilitesi çok düşük olduğundan tıpta sodyum tuzu (sodyum hipoklorit, NaClO) şeklinde kullanılır. Bu bileşikte fazla stabil değildir, solüsyon taze olarak hazırlanmalıdır. Nekrotik dokuyu ve kan pıhtısını eritir (kanamanın durmasını geciktirir). Cilt üzerine irritan etkisi vardır, allerjik reaksiyonlara neden olabilir.

Tıbbi dezenfektan amaçlı sodyum hipokloritler


Javel suyu (%12) Labbaraque (%2) Dakin solüsyonu (%1.5) Modifiye dakin solüsyonu (% 0.5) Bu 4 solüsyon binde oranında klor içerecek şekilde dilüe edilerek yara bakımında kullanılır. Klorlanmış kireç (chlorinated lim) % 30 dan az olmayan oranda aktif klor içerecek şekilde standardize edilmiş sönmüş kireçtir (kireç kaymağı). İçerdiği kalsiyum hipokloritten dolayı atıkların ve hastanedeki eşyaların dezenfeksiyonu için ve deodorant amaçlı kullanılır

Kloroforlar


Klorlanmış organik maddelerdir suda çözündüklerinde elementel klor salıverirler. Su dezenfeksiyonunda kullanılırlar. Kloraminler (kloramin T gibi)
Halazon: 1-2 tableti (4-8mg) 1 litre suyu 1/2-1h’te sterlize eder
Oksiklorozen: genel dezenfektan amaçlı kullanıldığı gibi Na tuzunun % 0.4 lük solüsyonu yara bakımında antiseptik olarak da kullanılır Klorlu ilaçlar besin endüstrisinde şişelerin ve diğer kapların temizlenmesi ve dezenfeksiyonunda da kullanılır.

ALKOLLER


Alifatik alkoller proteinleri denatüre etmeleri ve bakteri sitoplazma membranının permeabilitesini bozmaları nedeniyle jermisid etkinlik gösterirler. Etil alkol İzopropil alkol jermisid olarak kullanılırlar Cilt üzerine uygulanırsa 2 dakika içinde bakteri sayısını %90 oranında azaltır.
- Antibakteriyel etkileri güçlü olmasına rağmen, cilt üzerinden çabuk buharlaştığından orta derecede bakterisid etki gösterirler. Bakteri sporlarını etkilemezler.

Etil alkol


% 70’ lik solüsyonu antiseptik olarak kullanılır. Daha yüksek konsantrasyonlarda bakteri yüzey proteinleri çabuk bir şekilde çöker ve alkol içeriye giremez. Etil alkol sıyrılmış cilt yüzeylerinde kabuk ve koagülum oluşmasına neden olur. Bu tabakanın altındaki bakteriler alkolün etkisinden kurtulabilir. İntakt ciltte kuruluk, zedelenmiş yüzeyde ise irritasyon yapar.

İzopropil alkol


Antiseptik olarak %70 lik solüsyonu kullanılır. Daha yüksek konsantrasyonları da aynı derecede etkilidir. Vazodilatör etkisi nedeniyle yara kanamasını artırabilir.

ALDEHİTLER


Proteinlerin -NH2 gruplarını ve DNA bazlarını alkillemek suretiyle yapı ve fonksiyonlarını bozarlar. Yüksek konsantrasyonlarda proteinleri çöktürürler. Alkoller gibi histolojide dokuları tespit etme amacıyla kullanılır. Antiseptik olarak pek tercih edilmezler, dezenfektan olarak sık kullanılırlar.

Formaldehit


Güçlü ve geniş spektrumlu fakat etkisi yavaş gelişen bir jermisiddir. % 2-8 solüsyonu cerrahi malzeme sterlizasyonunda, % 3’lük solüsyonu el ayak tabanı hiperhidroz tedavisinde, % 2’lik solüsyonu kist hidatik skolekslerini öldürmek amacıyla kist içine enjeksiyonda, Astmalılarda formaldehit krizi tetikleyebilir. İşyerlerinde 3 ppm altında olmalı. Buharına maruz kalan kişilerde Ig E aracılı klasik nazal allerji oluşabilir.

Formol


Piyasadaki % 34-38’ lik solüsyonudur.
Formaldehitin katı halde çökmesini engellemek için metil alkol katılmıştır. Glutaraldehid: Formaldehit gibi geniş spektrumludur. 10 dakika içinde bakterisid etki 30-40 dakikada virusid etki 10 saat içinde sporisid etki Dezenfektan olarak %2 lik solüsyonu kullanılır Formaldehid salıverenler Noksitolin (oksimetilentioüre) ve Tadrolin dezenfektandırlar. Metenamin ise po kullanılan bir idrar yolu antiseptiğidir.
BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
SİLENTİUM EST AURUM