BAKTERİYOFAJ
Bakterileri enfekte eden virüslere bakteriyofaj adı verilir. Genel yapı olarak DNA veya RNA’den oluşan genetik materyal, onun çevresini kaplayan protein zar ve bakterilere tutunup genetik materyalini enjekte etmesine yardımcı olan proteinden yapılmış kuyruk bölümünden meydana gelmiştir. Bir bakteriyofaj sadece bir veya birkaç bakteri türünü enfekte edebilmektedir. Mesela “Coliphage” DNA içeren bir virüstür ve sadece Escherichia coli bakterisini enfekte edebilir.
Virüslerde genetik materyal virüs içinde çok sıkıca paketlenmiştir. Yine bakteriyofajların biri olan Bakteriyofaj l’nın 55nm (55x10-9 m) çapındaki faj başında, 16500 nm (16500x10-9m) uzunluğunda çift sarmal DNA molekülü paketlenmiştir. Biyokimyacılar şimdiye kadar bu kadar küçük bir yere bu kadar uzun DNA’nın nasıl sığdırıldığına dair değişik teoriler öne sürseler de henüz bu işin sırrı çözülememişdir.
Virüsün içinde DNA veya RNA den başka virüs içi faaliyet gösteren hiç bir yapı veya organel yoktur. Değişik ortamlarda cansız gibi kristal bir yapıda dolaşırlar. Bu özellikleri nedeni ile canlı olup olmadıkları bazılarınca tartışılan Allah’ın garip mahlukatlarından biridir virüsler.
Bakteriyofajların cansız gibi etrafta gezmeleri hedeflerinde olan bakteriye varıncaya kadar sürer. Hedeflerindeki bakteriye ulaştıkları anda kuyruk kısımları ile bakteriye tutunur ve kendi DNA’larını bakteriye enjekte ederler. Faj DNA’sı bakteri içinde kontrolü ele alır ve bakterinin organellerini ve maddelerini kullanarak yeni fajlar üretir. Bakteri adeta virus fabrikasina dönüşür. Daha sonra bu virüsler bakteriyi patlatarak etrafa yeni bakteriler bulmak için dağılırlar. Yaklaşık 30 dakika içerisinde fajın enfekte ettiği bakteride 200 faj üretilir. Bu fajlardan her biri başka bakterileri enfekte ederek 30 dakika içinde 200’er faj daha üretirler. Böylece hemen ikinci nesil sonunda 40 000 faj elde edilmiş olur. Bu sayı üçüncü nesilde 8 milyon ve dördüncü nesilde ise 1.6 trilyona ulaşır. Bu muhteşem çoğalma hızları ve sayıları ile dünyamızın her tarafını kuşatmış durumdadırlar.
