Grunge Rock

Grunge Rock

Grunge, Seattle'da ortaya çıkan bir alternatif rock müzik türü ve hayat tarzıdır. Sözlük anlamı "kirli, dağınık"tır. İsim babası Mudhoney solisti Mark Arm'dır
1980'lerin sonu, 1990'ların başında popüler olan bu müzik akımı, 1991 ve 1994 yılları arasında en yüksek popülariteye ulaşmıştır. Amerika'da X Kuşağı ile ilişkilendirilmektedir.
Punk Rock ile Heavy Metal arası bir müziktir. Bazı gruplar punk'a bazıları metal'e yakındır.

Grunge Hikayesi
Sözlükleri açıp baktığımızda grunge için "pis, kirli, eski püskü, yıpranmış" gibi kelimeler çıkar karşınıza. Müzik sahnesini değiştiren akımı tanımlamak gerektiğinde ise kirli, distortion'lı ve feedback'li gitarlar, güçlü davullar, belki de çoğu zaman "sessizlik-gürültü-sessizlik" trafiğiyle formüle edilebilecek bir müzik olarak nitelemek yerindedir. Ama öfkesini hardcore'dan,vuruculuğunu punk'tan, güçlü sound'unu heavy metal'den beslemiş olan grunge'ı tek bir müzik türünden ziyade belli grupların sahip olduğu veya belli gruplara yakıştırılan bir ruh birliği olarak görmek daha doğrudur. Grunge'a "Seattle sound'u" deriz ama tüm grunge grupları Seattle'lı değildir; etkilerini punk'a benzetiriz ama birçok grup punk kadar heavy metal de dinlemiştir; kimileri ağır tempolu, kimileri daha hızlıdır; kimilerinin şarkılarını elinize gitar aldıktan sonraki birkaç hafta içinde çalabilirsiniz, kimilerininki ise enstrüman üzerinde yetkinlik gerektiren partisyonlarla doludur. Ama tüm farklara rağmen grunge grupları birdir gözümüzde, yukarıda ruh birliği dediğimiz şey sayesinde. Grupların her birinin şarkı sözlerindeki öfke, korku, keder, yalnızlık, sıkıntı temaları; fanlarıyla ilişkileri ve müzik endüstrisine karşı tutumları benzerdir. Grunge'ın söylemindeki karamsar ton, X kuşağı'nın umutsuzluğuyla paralel bulunur. 1960'lar sonu-1980'ler başı arasında doğan, kültürel aidiyet hissetmeyen, toplumla ilişkileri zayıf, güçlü hedeflerden yoksun bir kuşaktır X kuşağı. Bir önceki kuşağın mensupları olan yuppie'ler para kazanmayı, mevki sahibi olmayı her şeyin üstünde görürken, X kuşağı kararsızdır. İşte grunge hayatlarındaki boşluğu para ve kariyerle doldurmanın mümkün olduğu inancına; markaların, mevkilerin her şeyin üzerinde görüldüğü anlayışa karşı çıkar. Kocaman bir kuşağın umutsuzluğunu paylaşır. İşte her grunge grubunda ortak olan nokta budur. Hair metal'in suya sabuna dokunmayışından da, süslü megastarların steriliğinden de uzaktır. Bu yüzden samimidir, gerçekçidir.

Müzikal Kökler
Nirvana grunge’ı yerüstüne taşıyan gruptu, hareketi başlatan işaret fişeğiydi. Ama ne ilk grunge grubuydu ne de “grunge” adını ilk kullananlardı Kurt Cobain ve tayfası. Karanlığı ve gitar riff’lerini Black Sabbath önderliğindeki erken 1970’ler metainde, kirliliğini Iggy & The Stooges, MC5 gibi protopunk’larda, gitar riff’leri ve umarsız ruh halini Crayz Horse dönemi Neil Young’ından bulabiliriz. Kuzeybatı Amerika orijinli punk grupları The Fartz, The U-Men, The Fastbacks ile daha ağır ve sert bir sound’a sahip olan The Melvins grunge’a ilham kaynağı olan, hatta erken grunge grupları sayılan yerek ekiplerdendir. 1983’te kurulan Green River ise çoğunluğa göre ilk grunge grubudur. Seattle dışında hiç tanınmamasına, kariyerinde hiçbir ticari başarıya ulaşamamış olmalarına rağmen kent içindeki etkileri ilerleyen yıllarda rock tarihi içinde bir kült olmalarını sağlayacaktı. Grubun lideri Mark Arm, 1981 yılındaki bir fanzin röportajında o zamanki grubu Mr. Epp’in müziğini tarif etmek için “katıksız b*k, katıksız pislik (grunge)” ifadesini kullanınca grunge teriminin isim babası da olmuş oldu. Erken grunge sahnesinde The Melvins, Malfunkshun ve Soundgarden arasında albümleri ilk yayınlanan grup da Green River’dı. 1985 tarihli Green River ‘n da içinde olduğu bir toplama var ki, bahsetmeden grunge tarihini yazmak imkansız:eattle bazlı “Deep Six”adlı albümde Melvins, Soundgarden, Malfunkshun, Skin Yard ve The U-Men’den parçalar vardı. Skin Yard basçısı Daniel House ‘un çabalarıyla bir araya getirilen gruplar, Seattle sound’unun kayıtlı ilk örneğine imza atmış oluyorlardı böylece. Aynı yıl “Sub Pop 100”adında bir toplama ve 1987’de Green River’ın “Dry As A Bone” ve ”Rehab Doll” isimli EP’lerini yayınlamak, daha sonra da Sub Pop Singles Club adında bir kulüp kurarak üyelerine her ay bir single yollamak da firmanın eylemleri arasında yer aldı. İnsanlar “ne punk, ne de metal”olan bu müzik türüne karşı hayranlık duymaya başlamışlardı.

Seattle Sound’u Oluşurken
1988, Seattle için önemli bir yıl oldu. Öncelikle Green River, iç dinamikleri itibariyle devam etmesinin imkansızlaştığı bir noktaya geldi. Glam ve Punk’ı harmanlayan Mother Love Bone’un temelleri atıldı. Yılın 2. önemli hareketi de efsanevi toplama “Sup Pop 200”in yayınlanmasıydı. Birçoğu ‘90’larda ya yıldız ya da kült olacak birçok grubun bir araya geldiği çok mühim bir kayıttı bu; Nirvana, Soundgarden, Mudhoney, Green River, Screaming Trees, Tad ve Fastbacks gibi. 1980’lerin sonuna gelindiğinde Alice In Chains ilk albümünü yayınladı. 1989’da yayınlanan Nirvana albümü ‘Bleach’ 1970’lerin Black Sabbath ve Led Zeppelin sound’unu yansıtan bir yapıdaydı.

Grunge’in zirvesi: “Nevermind”
24 Eylül 1991’de ‘Nevermind’ albümü yayınlandı. İlk single ‘Smell Like Teen Spirit’ ise bundan iki hafta önce gün yüzü gördü. Smell Like Teen Spirit’in umutsuz 90’lar gençliğinin sesi olduğu inancı hakimdi artık. Sadece birkaç ay yetmişti her şeyi değiştirmeye. İşte bu, post-punk döneminde özellikle Amerika’da hep halının altına süpürülen alternatif hareketin patladığı noktaydı. Artık popstarlar için başarı garanti olmayacak, plak şirketleri ayrıksı seslere de şans tanıyacak, sosyal ve politik duyarlılık sahibi gruplar da dinleyiciye ulaşabilecekti. Bu hareketin bayrağı grunge, en önde giden temsilcisi Nirvana’ydı. Sonraki iki yıl boyunca tüm dünya Amerika’nın Kuızeybatısından gelen bu uzun saçlı çocukların sesine kulak verecekti.
Andrew Wood’un ölümünden sonra biten Mother Love Bone’un elemanlarınca toparlanan Pearl Jam, Nevermind’dan birkaç ay önce çıkardıkları “Ten”in patlamasıyla akımın en popüler iki grubundan biri olacaktı. Üçüncü albümü ’Badmotorfinger’la yerüstüne çıkan Soundgarden, dördüncü albümü “Superunknown”la grunge çağının en önemli albümlerinden birine imza atacacaktı. “Grunge”ın dört büyükleri arasındaki en depresif ekip olan Alive In Chain dahi “Dirt” albümüyle 3 milyondan fazla satacaktı. San Diego’dan Stone Temple Pilots da Seattle çıkışlı olmamasına rağmen grunge’ın yıldız yaptığı beşinci grup olacaktı.

Mainstream’den Kopuş
Doğa kanunlarının bir gereği olarak grunge akımı da M ainstream’deki hakim konumunu yitirdi,hem de tıpkı yükselişi gibi çabuk bir şekilde. Bunu farklı birçok sebebe bağlamak mümkün ama ilk akla geleni tabiî ki Nisan 94’te aramızdan ayrılmasıydı. Nasıl hippie kuşağı Jimi Hendrix ve Janis Joplin’in ölümleriyle derin bir umutsuzluğa kapılmışsa, grunge da öyle kaybetti yolunu; rehberi saydığı adam kimseden bir farkı olmadığını iddia etse de.. Evet, grunge’ın mainstrean’de kalması bu açıdan paradoksaldı belki de; Kurt Cobain, Layne Staley, Andrew Wood gibi adamların genç yaşta bu dünyadan göçüp gitmeleri, sistemle asla barışamayacaklarını ortaya koyuyordu bir bakıma. Mother Love Bone zamanında kariyerist idealleri olan Jeff Ament ve Stone Gossard dahi, ”Ten” 12 milyon sattıktan sonra gruplarının şan-şöhret meselesine dayalı bir çizgide var olmasının imkansız olduğuna karar verdiler; yıllar geçtikçe Pearl Jam’i klip çekmeyen, albümlerini bilinçli olarak az sattıran, endüstrinin kurallarına karşı koyan bir grup haline getirdiler. İşte bu yüzden değerliydi grunge, o ruha sahip gruplardan hiçbirisi baştaki isyanına ters düşecek bir noktaya gelmedi. Kimisi için böyle bir şekilde ihanet etmemenin karşılığı ölmek, kimisi için de ortadan kaybolmak olsa bile..

Post-Grunge
Grunge belki bitti ama etkisinin hala var olmadığını söylemek mümkün değil. Alternatif sound’u mainstream’e taşıyan, punk’ı günümüz dinleyicisine taşıyan grunge, Amerika’da Green Day ve Offspring’in başını çektiği yeni kuşak punkların global ölçekte başarılı olmasına imkan sağladı. Grunge İngiltere’de de gitara düşkün bir müzik sever kuşağı oluşturdu. Blur, Pulp gibi yıllanmış gruplar yerüstüne çıkmayı başarırken Oasis, Ash, Supergrass gibi gruplar yüksek tirajlar yakaladılar. 90’lar ortasından itibaren Amerika dışında Silverchair (Avustralya), Bush(İngiltere) gibi gruplar Seattle sound’unu yaşatmaya çalıştılar. İlerleyen yıllarda Amerika’da Creed, Nickelback gibi gruplar daha da yüzeysel birer grunge yorumuyla daha da başarılı oldular, ancak eleştirel açıdan hiç ciddiye alınmadılar ve endüstride herhangi bir etki de yaratmadılar. Ancak 2000’ler rock’ını yeniden heyecanlı kılan, The Strokes’la başlayan retro akımın birçok temsilcisinin ellerine gitar aldıran, punk denen şeyin ne olduğunu anlamalarını sağlayan grubun da Nirvana olduğunu düşündükçe, grunge’ın silinmesi imkansız etkisini daha net anlıyoruz. Ama şaşırmıyoruz; 1991, yıl 0. Sadece bir müzik türüne değil, milyonlarca kişiye hayat öpücüğü verdi grunge; kimbilir daha kaç hayatı değiştirecek?!

Başlıca Grunge Grupları

Nirvana
Stone Temple Pilots
Pearl Jam
Mudhoney
Alice in Chains
Soundgarden
Mother Love Bone
Green River
Fluid
Screaming Trees
Tad
Melvins
Deep Purple

Grunge Rock

MsXLabs Üye Girişi