POLİS DUR DERSE NE YAPACAKSINIZ
14 Haziran 2007'de Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Vazife
ve Salahiyet Kanununda yapılan düzenlemeye göre, polis şüphelendiği kişiyi,
ortada somut bir tehlike olmasa da, olası tehlikeyi önlemek için, durdurup
kimlik sorabilecek. Peki yeni yasa polise başka ne haklar sağlıyor ve bir
gün karşımızda bir polis görürsek ne yapmamız gerekiyor.
Bu soruların yanıtını Avukat Aynur Tuncelden aldık.
GÖSTERMEM DEMEYİN
Siz siz olun, ABye uyum rüzgarlarından etkilenip kimlik soran polise 'Ne
kimliği', 'Sen bana kimlik soramazsın' filan demeyin. Yasaya göre, polisin
kimlik göstermeyen kişiyi yakalama yetkisi var.
KİMLİK SORUN
Ancak polis kimlik sorduğu kişilere, kendi kimliğini gösterme ve hangi
görevi yerine getirdiğini anlatmakla yükümlü. Yani siz de ona kimlik
sorabilirsiniz.
ÇANTA ARAYABİLİR
Polis yolda durdurup, üzerinizi ya da çantanızı aramak isteyebilir. Buna
hakkı var; ama önce size savcılıktan aldığı arama kararını göstermesi
gerekir. Göstermezse siz sorun.
ÜST ARAMA KOŞULU
Spor karşılaşmaları, miting, konser gibi yerlerde polis, savcılık emri
olmadan üst araması yapabilir. Bir binayı korumakla yükümlü polis
memurları, içeri girmek isteyen kişileri arayabilir. Direnenler, 5326
sayılı Kabahatlar Kanununun 32. maddesine göre para cezası öder.
ARABADAN İNDİREBİLİR
Polis otomobilinizi şüpheli görürse durdurabilir. Kolluk amirinin emri ile
sürücünün üzerini arayabilir. Savcılık kararı olmadan, kişinin elbisesini
çıkarmasını, aracın torpido gözünün ya da bagajının açılmasını isteyemez,
çantayı açtırıp içine bakamaz, elini sokup arama yapamaz.
TUTANAK TUTTUR
Siz haklı bir neden yokken durdurulduğunuzu düşünüyorsanız, polisten
kimliğini göstermesini ve durdurulma nedeni hakkında açıklama yapıp tutanak
tutulmasını isteyin. Bu tutanakla hakkınızı mahkemede arayabilirsiniz.
KONUT NASIL ARANIR
Konutlarda adli karar ile sadece gündüzleri arama yapılabilir. Arama
işlemine de muhakkak Cumhuriyet Savcısının katılması gerekiyor. Kanuna göre
iki kişi işleme tanık olarak katılmalı.
ZORLA NASIL YAKALAR
Polisin yazılı bir adli karar olmadan kimseyi yakalama ve zorla bir yere
götürme yetkisi yok. Ama kişiyi bir daha bulamayacaksa, savcı ya da amirine
ulaşamıyorsa yakalama yetkisi var. Vatandaşın direnme hakkı ise tartışmalı.
HIRSIZIN GİRDİĞİ EV
Polisin peşine düştüğü hırsız bir eve girerse polis de peşinden o eve
giremez. Eve girmesi için mutlaka adli karar gerekiyor.
