Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

Bu konu Bilim forumunda Miriel tarafından 30 Kasım 2006 (14:38) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
17128 kez görüntülenmiş, 18 cevap yazılmış ve son mesaj 25 Temmuz 2013 (22:53) tarihinde gönderilmiştir.
  • 5 üzerinden 2.00  |  Oy Veren: 4      
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 6 Haziran 2009, 13:18

Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#11 (link)
EagLesTeaM
Ziyaretçi
EagLesTeaM - avatarı
Yıldırım Nedir ?
Havanın iyi bir iletken olmaması bünyesinde yüksek gerilimli bulutları oluşturur. Fiziki sebeplerden ötürü, bulutun yüklenmesi sırasında yere yakın olan kısmı negatif değerle şarj olmuştur (%85 ihtimal). Bu sırada yer de bulut boyunca pozitif yüklenir. Bazı koşullarda bunun tersi yüklenme de olabilmektedir (%15 ihtimal). Fırtınanın artmasıyla buluttaki negatif yük oranı ve buna bağlı olarak da yerdeki pozitif yük ayrışması hızlanarak devam eder. Bulutla yer arasındaki potansiyel fark arttıkça aradaki havanın da delinmesi kolaylaşır ve belli bir değerden sonra havanın delinmesiyle oluşan iletken kanal boyunca buluttan toprağa veya topraktan buluta deşarj başlar. Bulutla bulut arasında olan deşarja şimşek ve bulut – toprak deşarjına ise yıldırım denir.

Yıldırımın Oluşumu: Yıldırımın oluşması için öncelikle yıldırım bulutunun oluşması ve sonrasında bu bulutun elektriksel olarak yüklenmesi gerekmektedir. Günümüzde yıldırım bulutunun oluşumu rahatlıkla açıklanabilse de bu bulutun elektriksel olarak nasıl yüklendiği konusunda kesin bilgiler yoktur. Ancak bu durum bazı teoriler ile açıklanabilmektedir.
Yıldırım boşalmasının çıkış noktası, atmosferde yüksek miktarda nem bulunması ve sıcak hava akımları yardımıyla yüklü bulutların oluşmasıdır. Hava akımları, yere yakın hava tabakalarının iyice ısınması ile oluşur. Çok büyük yüksekliklerden aşağı inen soğuk hava ile bu hava tabakası yer değiştirir. Nem ise yüksek sıcaklıkta buharlaşma ile meydana gelir. Hava, yukarı çıkışı sırasında soğur ve belirli bir yükseklikte su buharına doyacağı bir sıcaklığa erişir. Daha fazla yükselmesi kondenzasyona sebep olur ve bulut oluşur. Yıldırım bulutunun oluşumunda üç asama söz konusudur.

Gençlik - Olgunluk - Yaşlılık
  • Gençlik aşamasında aşağıdan yukarı doğru ve kenarlardan ortaya doğru hava akımları artar. Bu durum yaklaşık 10 - 15 dakika sürer.
  • Olgunluk aşamasında yağmurlar oluşur. Sıfıra yakın sıcaklık derecelerinde iyice azalan bulut kaldırma kuvveti şiddetli yağmurlara sebep olur. Bu sırada yukarıdan aşağıya hareket eden soğuk rüzgarlar görülür. Bunlar yere ulaştıklarında kısa süreli, şiddetli fırtınalara sebep olurlar. Bu asama yaklaşık 15 – 30 dakika sürer.
  • Yaşlılık aşamasında ise hava akımları artık son bulmuştur. Yaklaşık 30 dakika sürer.
Simpson ve Lomonosow iki araştırmacıya göre bulutlardaki yükler hava akimi yardımıyla oluşmaktadır. Sıcak ve soğuk havanın yer değiştirmesi sonucunda oluşan hava akimi bulutlardaki su damlacıklarını harekete geçirir. Hareket halindeki su damlacıkları, birbirleriyle sürtünmesiyle, yüklü hale geçerler. Bulutlardaki hava akımları su damlacıklarının dağılmasına ve tekrar birleşmesine sebep olurlar. Yapılan laboratuar çalışmalarında dağılan su damlacıklarından küçük damlacıkların negatif, büyük damlacıkların ise pozitif olarak yüklendiği gözlenmiştir. Bu bilgilere göre büyük su damlacıkları yani pozitif yüklü damlacıklar bulutun alt kademelerinde ve rüzgar hızının büyük olduğu bölümlerde olmalılar. Küçük, negatif yüklü, su damlacıkları ise rüzgar tarafından itilmeli ve bulutun daha yukarı kısımlarında dağılmalılar. Yıldırım bulutundaki yüklerin bu şekilde meydana geldiği kabul edilecek olursa bulutun alt kısımları pozitif yüklü olacağından yıldırım deşarjı da pozitif kutsiyette olacaktır. Yapılan gözlemler pozitif kutsiyetteki yıldırım deşarjlarının %5-20 civarında olduğunu, deşarjların yaklaşık %80- 95′ inin negatif kutsiyette olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla Simpson ve Lomonosow’ un teorileri yıldırım bulutlarındaki elektrik yüklerinin meydana gelişini tam olarak açıklayamamaktadır. Bu konuda ikinci bir teori de Elster ve Geitel tarafından ortaya konulmuştur. Onlara göre bulutların yüklenmesi tesirle elektriklenme ile açıklanmaktadır

Dünya yüzeyindeki elektrik yükü –5×105 C kabul edilirse bu yükün içinde bulunan su damlacıkları alt uçları pozitif ve üst uçları negatif olmak üzere kutuplanırlar. Yerçekimi etkisiyle aşağıya doğru düsen büyük su damlacıkları havanın oldukça yavaş hareket eden iyonlarına yaklaşırlar ve bu sırada su damlacığının pozitif alt ucu havanın negatif iyonunu absorbe ederken pozitif iyonu da iter. Böylece ağır su damlacıkları negatif elektrikli parçacıklar haline gelir. Ayni şekilde kutuplanan küçük su damlacıkları yukarıya doğru hareket ederken havanın pozitif iyonlarını absorbe ederler ve negatif iyonları iterler. Böylece hafif su damlacıkları da pozitif elektrikli parçacıklar haline gelirler. Bu teoriye göre bulutun alt kısımlarında negatif yükler bulunmaktadır. Teori negatif kutsiyetteki yıldırım deşarjlarını açıklayabilmektedir gibi gözükse de aslında eksik yanları mevcuttur. Bir yıldırım bulutunun su damlacıklarından çok buz kristalleri ve kar parçacıklarından oluştuğu düşünülürse, bu buz kristalleri ve kar parçacıklarının dünyanın elektrik alanı ile kutuplanma olasılıkları oldukça düşüktür. Bu konu üzerine üçüncü bir teori de J. I. Frenkel tarafından ortaya atılmıştır. Frenkel’ e göre havada her iki işaretli iyonlar var olduğundan, dünyanın negatif elektrik yükleri kaçmaya ve iyonosferin pozitif elektrik yükleri ile birleşmeye yatkındır. Dolayısıyla dünyanın azalan elektrik yükünü sürekli olarak takviye edecek bir olayın olması gerekmektedir. Dünyanın elektrik yükünün sabit kalmasında en önemli rolü negatif yıldırım deşarjları sağlayacaktır. Bu teoriye göre her iki işaretli iyonlardan oluşan hava ile küçük su damlacıkları veya buz kristallerinden meydana gelen bir ortam göz önüne alınır ve havanın negatif iyonlarının daha küçük su damlacıklarına veya buz kristallerine konduğu var sayılır. Buna göre bulut, negatif elektrikli su damlacıkları ve pozitif iyonlu havadan oluşur. (negatif iyonlar su damlacıkları tarafından yutulmuştur).

Bir yıldırım boşalmasının oluşabilmesi için elektrik alan şiddetinin 2500kV/m değerine ulaşması gerekmektedir. Buluttaki elektrik alan şiddeti değeri yeterince arttığında bulut – bulut veya bulut – yeryüzü deşarjı görülür. Eğer yeryüzündeki alan çeşitli sebeplerden ötürü (yüksek kuleler, gökdelenler, v.b.) bozulmuşsa bu takdirde de yeryüzü bulut deşarjı görülebilmektedir. Bulut yeryüzü deşarjı, bulutun pozitif veya negatif yüklü bölgelerinden aşağıya veya yeryüzündeki pozitif veya negatif yüklü sivri uçlarından yukarıya başlayabildiği için, dört çeşitte olabilir .
  • Yukarıya Çıkan Yıldırım Bu tip yıldırımlar genelde yerin pozitif yüklü sivri bölgelerinden, bulutun negatif yüklü bölgesine başlayan ön boşalmalar seklinde görülür. Deşarjlar genelde düzgün araziler üz erindeki çok yüksek yapılardan (GSM kuleleri), veya yeryüzünün yüksek dağlık kesimlerinden başlarlar. Bu yüksek kesimlerin sivri uçlarından buluta doğru ön boşalmalar baslar. Bu sırada 1 ila 10kA arasında değişen akımlar görülür. Deşarj tam olgunlaştığında akim değeri 10kA’ i bulur.
  • Aşağıya İnen Yıldırım Bir bulutun alt kısmındaki enerji yeterli seviyeye geldiği zaman toprağa doğru bir elektron demeti harekete geçer. Birinci demet 10 ile 50 metrelik mesafeyi 50 000 – 60 000 km/sn arasındaki hızla kat eder. 30 ile 100 mikron saniye süren bir aradan sonra ikinci bir deşarj birinci deşarjın yolunu izler ve birinciden 30 ile 50 metre arası daha ileri gider. Daha sonra üçüncü deşarj ardından dördüncü deşarj meydana gelir. Her bir deşarj öncekinden 30 ile 50 metre ileri giderek şimşeğin ucunun yeryüzüne yaklaşmasını sağlar. Ön boşalma yere yaklaştıkça elektrik alanı havanın delinme dayanımı üzerine çıkacak kadar artar. Böylece yeryüzünün sivri bir noktasından bir boşalma yukarıya doğru ilerleyerek ön boşalma ile birleşir. Yaklaşık 50.000km/sn’ lik bir hızla aşağıdan yukarıya doğru iyonizasyonlu ve kanalda depo edilen yükü toprağa boşaltır. Bu deşarj esnasında 200 000 ampere kadar çıkan akim 100 milyon voltluk bir gerilim ile toprağa akar.
Yıldırımın ana etkileri aşağıdaki gibidir :
  • Temel Etkileri: Bu etkiler , yıldırım çarpması sırasında içerdiği yük miktarıyla bağlantılıdır.özgül direncin yüksek olduğu materyaller için, etki bölgelerinde çeşitli erime noktalarına neden olmaktadır. Az iletken materyaller üzerinde yüksek miktarda ısı şeklinde bir enerji açığa çıkmaktadır.İçerdikleri nem, patlamayla sonuçlanabilecek ani bir yüksek basınca neden olmaktadır.
  • Yıldırıma Bağlı Etkileri: Toprağın özgül direnci topraklamayı dirençli bir duruma getirmekte ve bu nedenle yıldırım akımının içinden geçtiği zaman tesisin potansiyelindeki ani bir artışı önlemede yetersiz olmaktadır.Bu da çeşitli metal parçaları arasındaki potansiyelde farklılıklar yaratmaktadır. Bundan dolayı metal parçaları arasındatopraklama ve bağlantıların çok dikkatli bir şekilde tasarlanması ve alt iletkenlere bağlantısının yapılması gerekmektedir.
  • Elektrodinamik Etkileri : Bu etkiler , yıldırım akımının geçtiği yolun bir kısmının diğer bir kısmın manyetik alanı içinde olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadır.Bu , yıldırımın birbirlerine çok yakın olarak konulmamış iletkenler arasından geçti zamanlarda itme ve çekme kuvvetleri oluşmaktadır.
  • Elektrokimyasal Etkileri : Bu etkiler göz ardı edilebilir niteliktedir ve topraklama (topraktaki stray akımlar ile karşılaştırıldığında) üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.
  • Akustik Etkileri – Gök gürültüsü : Gök gürültüsü , yıldırımın çarpması sırasında elektrodinamik kuvvetlere maruz kalan boşalma kanalındaki ani basınç artışlarına (2-3 atmosfer ) bağlı olarak gerçekleşmektedir.Şok dalgalarıyla meydana gelen örtüşen bileşenlerin yayılımı, yüksek frekanslar için kanala dik açı yapacak şekilde düşük frekanslar için her istikamette olmaktadır. Bunun sonucu olarak, gözlemcinin yıldırım kanallarına olan mesafesi ve kanalların izlediği yöne göre farklılık gösteren bir dizi gümbürtü ve çatırdama meydana gelmektedir.
  • İndüksiyon Etkiler : İndüksiyon etkileri genellikle korunma sistemleri için en zorlu mücadeleyi gerektiren etkiler olmaktadır. Yıldırım bir yere yaklaştığı ve buranın iletkenleri arasından geçtiği zaman , yüksek ve bazen de yıkıcı indüklenmiş gerilim üreterek manyetik bir değişim yaratmaktadır.Yıldırım iletkeni aşağı anterlinleri ve elektrik devreleri arasında elektromanyetik luplar oluşturabilmektedir. Bu nedenle korunma sistemlerinin çok dikkatlice tasarlanmış olmalı ve gerekli her ek korunma araçlarını ihtiva etmelidir.
  • Işık Etkileri : Yıldırım çarpması , bunu gözlemleyen kişinin retinasında bir imge yaratmakta ve görüşünü tekrar kazanmasından önceki birkaç saniyelik bir süre boyunca gözünün kamaşmasına neden olmaktadır.
  • Dolaylı Etkileri: Ofset potansiyel veya tempo gerilimi. Topraktaki yıldırım akımlarının dağılımı arazinin yapısına bağlı olmaktadır.Heterojen bir toprak , komşu iki nokta arasında tehlikeli potansiyel farkları oluşturabilmektedir.
Son Düzenleyen _Yağmur_; 26 Temmuz 2013 @ 10:06. Sebep: kırık linkler
Rapor Et
Reklam
Eski 25 Ağustos 2009, 07:14

Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#12 (link)
reyan
Ziyaretçi
reyan - avatarı
Şimşekte Saklı Güç
Bir Şimşek ABD’den daha çok elektrik üretiyor!

Şimşek, sağanak yağmurda, atmosferdeki elektriğin boşalması esnasında oluşan parlak ışıktır. Peki bu parlak ışık ne zaman oluşur? Şimşek, atmosferin iki ayrı noktasında, yani bulut ve yer ya da iki bulut arasında oluşabileceği gibi, tek bulut içindeki elektrik geriliminin yüksek bir değere ulaştığı zaman da meydana gelebilmektedir.

Yıldırım en az iki çakma şeklinde gerçekleşir. İlk elektrik boşalmasında, buluttan yere eksi yük (-) akar. Bu çok parlak bir çakma değildir. Ve genellikle ana kanaldan dışarı doğru saçılan bir çok dal görülür. Bu ilk çakma yere yaklaştıkça, çarpacağı noktada oluşan zıt bir yük ve aynı kanalın içinde yerden buluta doğru artı yük taşıyan ikinci bir akım oluşturur. İki çakma genellikle yerden 50 m yükseklikte karşılaşır. Birleşme noktasında bulut ile yer arasında kısa devre oluşur ve bunun sonucunda kanalın içinden buluta doğru yönelen çok parlak yüksek bir elektrik akımı gerçekleşir. Bu elektrik akımında, bulut ile yer arasındaki potansiyel farkı birkaç milyon voltun üzerindedir.

Binlerce Santralden Daha Fazla Elektrik Üretimi

Tek bir şimşeğin yaydığı enerji dahi Amerika’daki tüm elektrik santrallerinin ürettiği enerjiden daha fazladır. Şimşeğin oluştuğu kanaldaki sıcaklık 10.000 °C kadardır. Demiri eriten yüksek fırınlarda oluşan sıcaklık 1050-1100 °C arasındadır. En küçük şimşeğin ürettiği sıcaklık ise bunun 10 katıdır. Bu kavurucu sıcaklık şimşeğin dünyada bulunan elementleri kolaylıkla kavurup yok edebilmesi demektir. Bir başka karşılaştırma yapmamız gerekirse, güneşin yüzeyindeki sıcaklık 700.000 °C kadardır. Yani, şimşeğin sıcaklığı, güneşin yüzeyindeki sıcaklığının 1/70’idir. Şimşeğin yaydığı ışık ise 10 milyon tane 100 wattlık ampülün yaydığı ışıktan daha fazla aydınlık verir. Örneklendirmek gerekirse; İstanbul’daki her evde bir ampul yansa, çakan tek bir şimşek etrafı bunlardan daha fazla aydınlatır. Allah, Kuran’da şimşeğin bu harika parıltısına şöyle dikkat çeker:

“... şimşeğinin parıltısı neredeyse gözleri kamaştırıp götürüverecektir.” (Nur Suresi, 43)

Oluşan yıldırım ise yere son derece hızlı düşer. Bir yıldırım, saatte 96.000 km hızla iner. İlk çakma birleşme noktasına ya da yüzeye 20 milisaniyede, dönüş çakması ise buluta 70 mikrosaniyede ulaşır. Şimşek toplam yarım saniye kadar sürer.



Şimşek sırasında oluşan gök gürültüsünün nedeni ise, şimşek kanalının çevresindeki havanın bir anda ısınmasından kaynaklanır. Bunun sonucunda hava ses üstü hızla genleşir ama birkaç metre sonra şok dalgası normal bir ses dalgasına dönüşür. Ses dalgaları daha sonra ortamdaki hava ve yüzey şekillerince biçimlenir. Birbirini izleyen patlama ve çatırdamaların sebebi de budur

Rapor Et
Eski 28 Mayıs 2011, 12:28

Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#13 (link)
MsXTeam
_Yağmur_ - avatarı
Şimşek ve Yıldırım
MsXLabs.org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi & Vikipedi

Yıldırım, gök gürültüsü ve şimşekle görülen, gökyüzü ile yer arasındaki elektrik Bboşalmasıdır. Şimşek, bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut arasındabir bulut içinde elektrik boşalırken oluşan kırık çizgi biçimindeki geçici ışığa denir.
Gök gürültüsü
ise, şimşek çakması ya da yıldırım düşmesinden yaklaşık 5 6 saniye sonra duyulan, patlamaya benzer çok yüksek sestir. Çünkü ışık hızı ses hızından fazladır. Volkanik patlamalar ve kum fırtınaları esnasında da, toz veya kül bulutu içerisindeki statik elektrik nedeniyle yıldırım oluşabilir.


Yıldırım düşmesi sırasında peşinde yüklü elektrik molekülleri, yani iyonlardan oluşmuş bir iz bırakır. Düşebileceği yerde oluşabilecek hasarı önlemek amacıyla paratonerler kullanılır.

240px-Raio

Yıldırım ve şimşeğin oluşumu

240px-Lightning_over_Short_Hill_Mountain

240px-Blitze_IMGP6376_wp

Unna'daki bir fırtınada meydana gelen bir şimşek.

Şimşek veya gökgürültüsünden kaynaklanan korku astrafobi olarak adlandırılır
Rapor Et
Eski 24 Aralık 2011, 13:13

Şimşek ve Yıldırım Nedir?

#14 (link)
Dark_Blue1990
Ziyaretçi
Dark_Blue1990 - avatarı
Atmosferde Doğal Elektriklenme; Şimşek ve Yıldırım
Çevremizde gözlemleyebildiğimiz en büyük elektrik olayı, şimşek ve yıldırımdır. Bulutları oluşturan su tanecikleri ve havadaki toz parçacıkları, rüzgâr nedeniyle sürtünme sonucu elektriklenir. Bulutların bir bölümü (–) yükle yüklenirken, bir bölümü (+) yükle yüklenir. Yüklü bulutlar birbirine yaklaştığında bir buluttan diğerine yük akışı olur. Bu olaya şimşek denir. Bazen aynı bulutun alt ve üst kısımları zıt yükle yüklendiği için şimşek aynı bulut içinde de oluşabilir. Elektrikle yüklü bir bulut, yere yeterince yakınsa, bulut üzerindeki yükler etki ile yeryüzünü elektrikler. Bunun sonucunda yerle bulut arasında yük boşalması olur. Bu olaya yıldırım denir. Şimşek ve yıldırım sonrasında şiddetli bir patlama duyulur. Buna gök gürültüsü denir. Bunun nedeni, elektrik boşalması sırasında havanın anîden aşırı derece ısınıp genleşmesidir. Işık, sesten çok daha hızlı olduğu için, önce ışık görülür daha sonra gürültü duyulur.

4706_simsek
Rapor Et
Eski 19 Ocak 2012, 14:38

Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#15 (link)
DERUNİ
Ziyaretçi
DERUNİ - avatarı
Şimşek: Elektrik yüklü bir bulut ile diğer bir bulut arasındaki elektrik boşalmasına ‘şimşek’ denir. Şimşeklerin önceden tahmin edilmesi oldukça zordur.
Yıldırım: Bulut ve yeryüzü arasındaki elektrik boşalmalarına ‘yıldırım’ denir. Yıldırım, zikzaklı bir yol takip ederek kollar halinde aşağı doğru iner. Genellikle şiddetli bir yağmurla birlikte görülür.
Şimşekte ve yıldırımda oldukça belirgin bir kıvılcım atlaması görülür ve gök gürültüsü işitilebilir.

Yıldırımın Oluşumu

1- Eksi yüklü elektronlar aşağı doğru zikzak yapmaya başlarlar.
2- Artı yüklü parçacıklar da bulutun tabanında toplanır.
3- Bulut yeryüzüne iyice yaklaşınca gözle görülemeyen öncü eksi yükler yere inerek bir yol açarlar ve sonra da yerden buluta doğru elektrik akımı başlar.
4- Artı yükler saniyede 100 000 kilometreyi aşan bir hızla buluta akar.

Hava iyi bir elektrik iletkeni olmadığından yıldırım hemen gerçekleşmez. Yıldırımın oluşması için, yalıtılmış havanın direncinin kırılması ve bunun için de pozitif ve negatif yükler arasında yeterli fark oluşması gerekir. Eğer atmosfer içerisinde bir yörüngede birkaç çarpma oluşursa, yerden buluta doğru pozitif yüklü yıldırım oluşur.

Şimşek ve yıldırım, elektriksel direnci en küçük olan yolu izler ve arka arkaya 40’ın üzerinde zikzak çakışlardan oluşur. Yakında çakan şimşekler kuru ağaç dalları gibi çatallı görünüştedir. Bulut tepesinden stratosfere doğru boşalan şimşeğe ‘Roket Şimşek’ denir.

Şimşek saniyede 144.810 km. yani neredeyse yarı ışık hızıyla hareket eder. Bu nedenle bir şimşeği başlangıcından sonuna kadar izlemek zordur. Hemen hemen aynı anda başlar ve sona erer. Gürleme sesi ise, 3 saniyede yaklaşık 1 km. hareket eder. Şimşek sesten 100.000 defa daha hızlıdır. Gök gürültüsünün şimşek görüldükten sonra işitilmesinin sebebi de bundandır. Bu nedenle şimşek çakması görüldüğünde, gürültüyü duymadan önce saniyeleri sayarak, fırtınanın kabaca ne kadar uzaklıkta olduğu tahmin edebiliriz.

İnsan hayatını tehdit eden doğa afetlerinden biri de yıldırım çarpmasıdır. Bu tehlike günümüzde giderek artmaktadır.

Yıldırım çarpmalarının çoğu açık alanlarda gerçekleşmektedir. Konutlardaki yıldırım çarpmaları ise daha çok telefon görüşmeleri sırasında yaşanmaktadır. Yıldırım çarpmaları çoğunlukla ölümle veya sakat kalmayla sonuçlandığı gibi işitme kaybı, yanma ve şiddetli elektrik çarpması da diğer etkileri arasında yer almaktadır.

Yıldırımdan korunmak için binaların ve evlerin gökyüzüne yakın olan yerlerine ‘paratoner’ adı verilen aletler konulur. Bu aletler kısaca havadaki elektrik yükünü toprağa aktarmaya yarayan, toprağa bağlanmış demir çubuklardır. Topraklama sayesinde demir iletkene gelen yıldırım etkisiz hale getirilir.
Son Düzenleyen _Yağmur_; 26 Temmuz 2013 @ 10:07. Sebep: kırık linkler
Rapor Et
Eski 6 Eylül 2012, 13:03

Cvp: Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#16 (link)
MsXTeam
Mira - avatarı
Şimşek
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

Fırtına sırasında elektrik boşalmasının yol açtığı ışık olayı. Düşey yönde hareket eden bulutlar, atmosferin çeşitli noktalarında büyük elektrik yüklerinin birikmesine neden olurlar. Bu bulutların tabanı ile yer arasındaki ya da iki bulut arasındaki veya bir bulut içindeki elektrik boşalmalarına yıldırım, bu olayın ışıklı görüntüsüne şimşek denir. Çeşitli değişik tipler gösteren şimşek olayı sırasında açığa çıkan enerji, milyarlarca Joule'u bulur, canlıları öldürür, yapıları yıkar.
Rapor Et
Eski 3 Kasım 2012, 13:03

Cvp: Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#17 (link)
Özel Üye-VIP
_AERYU_ - avatarı
Şimşek Nedir Yıldırım Nedir
Şimşek Nedir Yıldırım Nedir

şimşek Elektrik yüklü bir bulut ile diğer bir bulut arasındaki elektrik boşalmasıdır. önceden tahmin edilmesi oldukça zordur. fakat belli Hava koşullarında meydana gelir.
yıldırım ise; bulut ile yeryüzü arasındaki elektrik boşalmaları olarak tanımlanır. yıldırım, zigzaklı bir yol takip ederek kollar halinde aşağı doğru iner. genellikle şiddetli bir yağmurla birlikte görülür.
nasıl oluşur
yıldırım, hava iyi bir elektrik iletkeni olmadığından hemen gerçekleşmez. yalıtılmış Havanın direncini yenmek için Pozitif ve Negatif yükler arasında yeterli fark oluşuncaya kadar bekler. Atmosfer içerisinde bir yörüngede birkaç çift başlangıç çarpması oluşur ve ondan sonra yerden buluta doğru pozitif yüklü yıldırım takip eder.
ısınan alçak Hava, gelen soğuk bir ön cephe tarafından yukarı itilir ve bulutlar içindeki pozitif ve negatif yükler birbirinden ayrılır. yüklerin bu ayrılması, bulutun tabanında toplanan negatif yüklerin, karadaki veya denizdeki pozitif yükleri çekmesine neden olur. bu etkileşim gerçekleştiğinde ise; pozitif yük ışığın üçte biri hızla yukarı doğru fırlar ve neon parlaklığında bir ışık oluşur.
şimşek ve yıldırım, elektriksel direnci en küçük olan yolu izler ve arka arkaya 40'ın üzerinde zigzag çakışlardan oluşur. yakında çakan şimşekler kuru Ağaç dalları gibi çatallı görünüştedir. bulut tepesinden stratosfere doğru boşalan şimşek ”roket şimşek” olarak adlandırılır.
şimşek saniyede 90.000 mil (144.810 km.) yani neredeyde yarı ışık hızıyla hareket eder ve bir şimşeği başlangıcından sonuna kadar izlemek zordur. hemen hemen aynı anda başlar ve sona erer. gürleme sesi ise 3 saniyede yaklaşık 1 km. (5 saniyede 1 mil) hareket eder. şimşek sesten 100.000 defa daha hızlıdır. gökgürültüsünün şimşek görüldükten sonra işitilmesinin sebebi de bundandır. bu nedenle şimşek çakması görüldüğünde, gürültüyü duymadan önce saniyeleri sayarak, fırtınanın kabaca ne kadar uzaklıkta olduğu tahmin edilebilir.
bilindiği gibi, insan yaşamını tehdit eden doğa afetlerinden biri de yıldırım çarpmasıdır. bu tehlike günümüzde giderek artan bir ivme kazanmaktadır.
yıldırım çarpmalarının çoğu açık alanlarda gerçekleşmektedir. konutlardaki yıldırım çarpmaları ise daha çok Telefon görüşmeleri sırasında yaşanmaktadır. yıldırım çarpmaları çoğunlukla ölümle veya sakat kalmayla sonuçlandığı gibi işitme kaybı, yanma ve şiddetli elektrik çarpması da diğer etkileri arasında yer almaktadır.
dünyanın şimşek başkenti florida olarak bilinmektedir. abd'de her yıl 800'ü aşkın insan yıldırım çarpması sonucu hayatını kaybetmektedir.
ülkemizde de yılda tahminen 100'ü aşkın kişi yıldırım çarpmaları sonucu ölmektedir. özellikle karadeniz bölgesi şimşekleri, yıldırımları ve gökgürültüleri ile ünlüdür. çok yeşil alana sahip olması ve bol yağmur alan bölge olması, karadeniz'i ülkemizin yıldırım ve şimşek bölgelerinden biri haline getirmiştir. bunu Akdeniz ve güneydoğu anadolu bölgeleri izlemektedir.
özellikleri nelerdir
yıldırımın elektrik akımı olduğu 1752 yılında ben franklin tarafından keşfedilmiştir.
yüksek binalar büyük akımların toprağa güvenlikle geçişini sağlayan paratonerlerle yıldırımdan korunurlar. yıldırımsavar diye de adlandırılan paratoneri franklin icat etmiştir.
çoğu yıldırım vakası yaz aylarında ve öğle ile ikindi arasında meydana gelir.
ortalama bir şimşek çakışı üç aydan daha fazla bir zaman için 100 wattlık bir ampulü yakabilir.
yıldırım tarafından çarpılma şansınız 600.000'de 1 olarak tahmin edilmektedir.
bir şimşek çakmasıyla bunun yakınındaki hava 50.000 fahrenayt'a kadar ısınır ki, bu güneş yüzeyindeki sıcaklıktan üç kat daha fazladır. hızı saniyede 90.000 mil'dir. şimşeğin ortalama kalınlığı 1-2 inç (2,5-5 cm.) dir.
yıldırım aynı yere birden fazla düşebilir.
dünyada her yılın her saniyesinde yaklaşık 100 yıldırım çarpması meydana gelmektedir.
şimşek sık sık sağanak yağışların dışında da çakabilir.
kauçuk tabanlı ayakkabı ve lastik tekerlek çemberi yıldırımdan korunmayı sağlamaz.
yıldırım çarpmasından ölme riski, maruz kalan her insan için 1:28.500'dür.
yıldırım tarafından çarpılan her 10 kişiden 9'u hala yaşamaktadır. fakat kurtulanların yaklaşık %25'i uzun vadede psikolojik ve fizyolojik etkilere maruz kalır.
yıldırımın durdurabileceği veya önlenebileceğini söylemek yanlıştır. tamamen fevri ve önceden bilinmeyen bir olaydır.
şimşek, Bitki yetişmesi için önemli olan nitrojen bileşikler üretir. ilk insanın ateş kaynağı olmuştur.
ortalama şimşek çakması 200.000 Amper elektriksel güç içerir. 20 miliamperden fazla akım, göğüs kaslarınızı büzerek nefes alıp vermenizin durmasına neden olabilir.
bir fırtına sırasında uzun ağaçların altına sığınmaktan kaçının. ağaçlar nem içeriğinin %20'lik bir parçasını tutabilir. biz insanlar ise nem içeriğinin %65'ine sahibiz. ağaçtan aşağıya doğru inen yıldırım en az dayanıklı bir yol izlemek ister.
alınan darbe bazı garip olaylara neden olabilir; tavukları tüysüz bırakabilir, kafanızdan saçlarınızı yok edebilir ve sızlayan ayaklarınızı incitmeksizin ayakkabılarınızı çıkarabilir.
yakın geçmişte insanlar şu işleri yaparlarken yıldırım çarpması neticesinde hayatlarını kaybettiler; sandalla giderken, yüzerken, Golf oynarken, bisiklete binerken, bir ağacın altında dururken, çim biçme makinası kullanırken, telefonda konuşurken, bir kamyonu yüklerken, futbol oynarken, bir bot içerisinde balık avlarken ve dağa tırmanırken.
yıldırımın göstergesi olan şimşek ve gökgürültüsünün olduğu durumlarda ne gibi önlemler alınabilir
açık alanda

1. sağlam, dayanıklı tavana sahip binalar ile kesinlikle sert metal tavana sahip araçlar içerisine sığınılması gerekmektedir. küçük yapılardan, çadırlardan, üzeri tenteli araçlardan, üstü açık araçlardan ve ayrı kümelenmiş, küçük gruplar halindeki koruluk ve çalılıklardan uzak durunuz.

2. eğer yerleşim yeri veya binadan uzak iseniz, çömeliniz. çömelmek için mutlaka çukur olan yerleri seçiniz, mümkünse Ayak parmaklarınızın ucuyla yere basınız, başınızı bacaklarınıza doğru eğerek, kulaklarınızı tıkayınız. yere yüzü koyun yatmayınız. başınız ve vücudunuzdaki tüm metal objeleri kendinizden uzaklaştırınız.

3. saçlarınızda bir dikleşme veya etrafınızda bulunan kaya ve çit gibi nesnelerde vızıltı gibi sesler gelmeye başlarsa hemen yerinizi değiştiriniz ve başka uygun bir yerde yeniden pozisyon alınız.

4. bu sürede uçurtma ile uzaktan kumandalı model uçak türü şeyler uçurmayınız.

5. açık alanlarda golf sopası, şemsiye veya balık oltası türü uzun ve metal objelere dokunmayınız.

6. metal yapılar, çitler ve metal objelere yakın durmayınız ve dokunmayınız.

7. üstü açık Araba sürmeyiniz, ata ve bisiklete binmeyiniz.

8. eğer araba kullanıyor iseniz hızınızı azaltınız. arabanızı yüksek ağaçlar ile güç kaynaklarından uzak tutunuz. tehlike süresince tavanı metal ve sağlam olan bir araba ve karavan içinde kalınız ama araç içerisinde metal parçalara dokunmayınız.

9. Su içindeyseniz hemen sudan çıkıp kendinize uygun bir sığınak bulunuz.

10. eğer botta iseniz hemen kıyıya ulaşınız.

11. üzerinde olduğunuz botun yeterince sağlam « topraklanmış » olduğundan emin olunuz.

12. ağaçlar, bayrak, telefon ve posta direkleri gibi uzun objelerden güvenli bir uzaklıkta durunuz.

13. çamaşır iplerinden, metal borulardan, raylardan ve bunlara benzer hayli uzak mesafeden yıldırımı size taşıyabilecek metalik devrelerden uzak durunuz.

14. ormanda iseniz, gelişmiş küçük ağaçlar altında alçak bir alanda barınak bulmaya çalışınız. barınak ararken de sağanak yağışların sebep oldukları seylap için uyanık olunuz.

15. bir tepe üstünde, herhangi bir açık alanda veya plajda durmayınız.

16. bir grupla dışarıda iseniz, insanları birbirinden oldukça uzak tutacak şekilde dağılınız.
binaların yoğun olarak bulunduğu yerler ile kapalı alanlarda

1. gerekli olmadıkça kesinlikle dışarı çıkmayınız.

2. kapılardan, pencerelerden, şöminelerden, radyatörlerden, sobalar, lavabolar ve metal borular gibi elektrik iletebilecek herşeyden uzak durunuz.

3. kapalı yere (ev, oda, bina, vs.) dışardan gelen Elektrik, Anten, Radyo ve tv vericisi bağlantılarını kesiniz. bilgisayar modemi ile güç kaynaklarını kapatınız. bu tür aletlerden uzak durunuz.

4. telefon kullanmaktan uzak durunuz. eğer acil olarak telefon görüşmesi yapılması gerekiyorsa görüşmenin kısa tutulması gerekmektedir.

5. banyo, duş almayınız.
elektronik aletlerin çalışmasına yardımcı olmak amacıyla kurulmuş Anten sistemlerinin bulunduğu yerlerde:

1. anten ve Elektronik aletlerin elektrik bağlantılarının Sağlıklı olarak topraklanmasının yapılması gerekmektedir.

2. bu tür alanlarda çalışanların gerekmediği durumlarda açık alana çıkmamaları gerekir.

3. eğer açık alana çıkmaları zorunlu ise topraklama hatlarından, metal uzantılardan, antenden veya yıldırımı çekebilecek sivri metal objelerden uzak durulmalıdır.

4. mümkünse tehlikeli hava geçene kadar sistemin elektrik devresi kapatılmalıdır.
yıldırım düşme ıhtımalı olan hava koşullarının özellıklerı
aşırı ve bunaltıcı bir Sıcak hava.
öğleden sonar dikey olarak gelişen, pamuk yığınını andıran ve giderek gelişen bulut kümeleri.
aniden artan rüzgar.
yağışa kadar iyi görüş, yağış anında daralan görüş mesafesi.
duyulan gökgürültüsü veya görülen şimşek.
tek hücreli orajlar yarım ile bir Saat arası, çok hücreli orajlar (gökgürültülü sağanak yağış) 2 ile 4 saat arası etkisini sürdürebilmektedir. ülkemizde meydana gelen orajların %85'inin süresi yarım saattir.
yıldırım düşme ıhtımalı olan hava koşullarının hava tahmın raporlarından öğrenılmesı:
sağanak ve gökgürültülü sağanak yağış.
dolu.
“kararsız hava koşullarının etkisinde“ gibi ifadelerle yıldırım düşme ihtimali olup olmadığı tahmin edilebilir.
sonuç
en güvenli bölgeler

a. camları açık veya tam kapalı metal araçlar.

b. sağlam ve kalıcı binalar.
güvensiz bölgeler

a. kulübe & yağmur sığınakları gibi küçük yapılar.

b. çitler, geçitler, aygıtlar, elektriksel aletler, kablolar ve elektrik direkleri gibi metal nesnelerin yakınları.

c.aynı zamanda ağaçlardan – sudan - açık alanlardan - telefon veya kulaklık (sert kablolu) kullanımından
kaçının.
yıldırım düşmelerine karşı nasıl güvenlik sağlanacağı kişisel bir karardır. şimşeğin ya da gökgürültüsünün ilk işaretlerinde sığınak arayın, iyi sığınaklar büyük binalar ve tamamı kapalı metal araçlardır. sığınakta son gözlemlediğiniz gök gürültüsü, şimşek ya da yıldırımdan sonra 30 Dakika boyunca kalınması öneriliyor.
eğer onu duyabılıyorsan uzaklaş, eğer onu görebılıyorsan kaç

Kaynak:
Rapor Et
Eski 3 Kasım 2012, 13:06

Cvp: Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#18 (link)
Özel Üye-VIP
_AERYU_ - avatarı
Yıldırım Nasıl Düşüyor Yıldırım Nedir
Yıldırım Nasıl Düşüyor Yıldırım Nedir

Gökyüzünde yılda 3 milyar şimşek veya yıldırım oluşmaktadır. Bir diğer deyişle yılın herhangi bir zamanında dünyanın üstünde 2000 yıldırım bulutu vardır ve dünyamıza her saniyede 100 yıldırım düşmektedir. Güçlü bir fırtına, Hiroşima'ya atılan Atom bombasından 100 kat daha fazla enerji açığa çıkarmaktadır. Kim bilir? Belki bir Gün gelecek yıldırımları da enerji kaynağı olarak kullanmayı öğreneceğiz.
Bu gök olayı insanlığın ilk tarihinden itibaren ilahi bir işaret olarak görülmüştür. Yıldırım düşmesi insanlar için tehlikeli olmasına rağmen insan yaşamına faydası da vardır. Yıldırımlar yeryüzündeki Bitkiler için faydalı Maddeler olan nitratlar ve Oksijenin de yeryüzüne inmesine neden olurlar.
Her şey güneş ışıkları ile yeryüzünde ısınan Havanın yükselmesi ile başlıyor. Tabii içinde buharlaşan Suyu da yukarı taşıyarak. Bu yükselen Hava yaklaşık 2-3 kilometreye ulaşınca havanın soğuk katmanlarına rast geliyor. Soğuk havalarda nefes verince nefesimiz nasıl buharlaşıyorsa aynen o şekilde buharlaşıyor ve gördüğümüz bulutu oluşturuyor. Bu bulutlar daha sonra hava akımları ile 20.000 metreye kadar tırmanabiliyorlar.
Aslı tam bilinememesine rağmen bulutların bu yükselişleri sırasında içlerinde oluşan buz kristallerinin birbirlerine sürtünerek bir Statik Elektrik enerjisi açığa çıkardıkları öne sürülüyor. Bu elektrik enerjisi bulutların üst katmanlarında pozitif(+), alt katmanlarında ise negatif(-) yüklü olarak birikiyor. Bulutun içindeki yük Havayı iyonize edecek güce ulaştığında şimşek oluşuyor.
Yağmur bulutlarının alt yüzeylerindeki büyük Negatif yük içindeki Elektronları iterek orayı da Pozitif yüklü hale getiriyor ve bu yük saniyede 1000 kilometre hızla toprağa iniyor, yani kısa devre yapıyor. Yıldırımın bu andaki ısısı 30.000 derece olup güneşin yüzeyindeki ısının 5 katı kadardır.
Yıldırım düşerken çok şaşırtıcı bir şey oluyor. Yerden de buluta doğru bir boşalma oluyor. Yerden 100 metre yükseklikte bu iki akım birleşiyor ve iletkenliği çok fazla olan bir koridor oluşuyor. İşte bundan sonra yıldırımı hiçbir şey durduramaz, pozitif yük hızla buluta doğru onu nötr hale getirmek için yükselir. İşte yıldırımın havadan yere mi, yoksa yerden havaya mı oluştuğunu yaratan soru bu.
Bu koridordan yerden göğe doğru neredeyse ışık hızının üçte biri hızla yükselen akım yıldırımın göze gelen şiddetli ışığını da yaratır. Ardından yine yukardan yere iner ve iki taraf arasındaki potansiyel farkı sıfırlanana kadar bu olay 10-12 kez tekrarlanabilir.

Kaynak:
Rapor Et
Eski 25 Temmuz 2013, 22:53

Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında

#19 (link)
_Ceyda_
Ziyaretçi
_Ceyda_ - avatarı
Şimşek ve Yıldırım
MsXLabs.org&Vikipedi,özgür ansiklopedi

200px-Raio


Bulut ile yer arasında yıldırımın oluşumu

Şimşek, bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut arasında veya bir bulut içinde elektrik boşalırken oluşan kırık çizgi biçimindeki geçici ışık. Yıldırım,gök gürültüsü ve şimşekten oluşan, gökyüzü ile yeryüzü arasındaki elektrik boşalmasıdır.Şimşek, bir bulut kümesi aşırı miktarda + veya - elektrik yükü ile yüklendiğinde meydana gelen, gözle görülür elektrik boşalmasıdır. Elektrik yükünün hava direncini kıracak kadar çok olması gerekir.] Şimşek daha çok kümülonimbüs bulutlarında görülür ancak stratiform (ufkî şekilde yayılan katmanlı) bulutlarda da rastlanır. Kar fırtınalarında, kum fırtınalarında ve hatta volkanlardan çıkan gaz ve toz bulutlarında da şimşeklere rastlanır. Bir oraj esnasında şimşekler; bulutlar arasında, bulutla hava arasında ve bulutla yer arasında gerçekleşebilir.

Yıldırım

Yıldırım, bulut ile yer arasında oluşan, en tehlikeli şimşek türüdür. Çoğu çakma yeryüzüne negatif yük dağıtır ancak bir kısmı yeryüzüne pozitif yük taşır. Bu pozitif çakmalar sıklıkla bir orajın dağılma aşamasında oluşur. Pozitif çakmalar aynı zamanda kış ayları boyunca düşen toplam yıldırımların yüksek bir yüzdesini oluşturur.

Gök gürültüsü


Gök gürültüsü, şimşek çakması esnasında oluşan, patlamaya benzer çok yüksek sestir. Ses, ışıktan çok daha yavaş hareket ettiği için (deniz seviyesinde yaklaşık hızı 340 m/sn) gök gürültüsü -gözlemcinin uzaklığına bağlı olarak- şimşeğin gözlenmesinden kısa bir süre sonra duyulur.
Gök gürültüsü, şimşek hattı boyunca havanın aniden ısınması ve hava basıncının artması nedeniyle oluşur. Aşırı basınç şimşek hattının sesten hızlı şekilde genişlemesine ve gök gürültüsü olarak adlandırılan sesi oluşturmasına neden olur. Gök gürültüsünü karakterize eden şaklama, patlama, gümbürtü gibi çeşitli farklı sesler şimşek hattının karmaşık geometrisi, atmosferin özellikleri, yerel arazi şekilleri ve yansımalar nedeniyle oluşur.

Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Şimşek ve Yıldırım Nedir? Şimşek ve Yıldırımların Oluşumu Hakkında Konusuna Benzer Konular
Gönderen: Blue Blood Forum: Doğadan Manzaralar
Cevap: 336
Son Mesaj: 4 Eylül 2014 10:04
Gönderen: ayan Forum: Cevaplanmış
Cevap: 2
Son Mesaj: 2 Eylül 2014 01:15
Gönderen: Misafir Forum: Cevaplanmış
Cevap: 5
Son Mesaj: 1 Mart 2014 20:09
Gönderen: mlt44 Forum: Soru-Cevap
Cevap: 1
Son Mesaj: 15 Nisan 2013 19:49
Gönderen: Blue Blood Forum: X-Sözlük
Cevap: 0
Son Mesaj: 18 Mart 2010 10:04
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.374 saniyede (87.57% PHP - 12.43% MySQL) 15 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 14:22
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi