[BrookLyn]

John Reed
Vikipedi, özgür ansiklopedi

"John Reed"

John Reed, (tam adı: John Silas Reed) (Takma adı:Jack), (d. 22 Ekim 1887, Oregon - ö. 19 Ekim 1920, Moskova), ABD'li şair, gazeteci, yazar ve komünist aktivist.

Oregon eyaletine bağlı Portland'da doğan Reed, Atletizme ilgili bir genç olarak iyi okullarda eğitim gördü. Maddi durumu iyi olan ailesinin desteğiyle Harvard'ı bitirdikten sonra İngiltere, Fransa ve İspanya'yı gezip, geri dönerek gazetecilik mesleğini seçerek, yazı ve şiirler yazmaya, araştırmalar yapmaya başladı.

"Sangor" adlı şiirinin beğeni toplamasının yanı sıra, "Paterson'da Savaş" adlı yazısıyla ABD gazetecilik tarihnde bir değişim yarattı. 1913'te Paterson, New Jersey'de ipek işçilerinin grevini izlediği sırada tutuklandı. 1914 yılında çalıştığı gazetenin görevlisi olarak gittiği Meksika'da gelişen siyasi devrim sürecini araştırırken Pancho Villa ile tanışıp dost oldu Bir süre sonra bu konudaki anılarını "Başkaldıran Meksika" adlı yapıtında anlattı. İzlenimleri Meksika devrimini ve Pancho Villa rüzgarını dünyaya tanıttı, sinema filmi olarak çekildi.

1916 yılında feminist yazar Louise Bryant ile evlendi. John Reed, Meksika'lı kahramandan etkilenerek, proletarya hareketlerini desteklemeye başladı. I. Dünya Savaşı'nı izlemek için gönderildiği Avrupa'da Sırbistan, Bulgaristan ve Romanya'yı gezdi, savaş karşıtı dünya görüşü nedeniyle çok üstüne düşmeden, yaşadığı ve gördüğü olayları kitaplaştırmasının ardından 1917 Devrimi sürecinde Rusya'ya gelerek bolşevikleri destekledi.

Rusya'nın Sovyetler Birliği'ne dönüşmesi sırasındaki izlenimlerini "Dünyayı Sarsan On Gün" adlı yapıtında anlattı. 1918 yılında Sovyet Hükümeti'nden başkonsolosluk görevi alarak ABD'ne dönmesine karşın, Amerikan yönetimi bu görevi tanımadı. Amerikan Sosyalist Partisi'ne üye oldu.

Partinin yayın organı sayılabilecek Voice of Labor (Emeğin Sesi) dergisinde yayımlanan yazıları nedeniyle hakkında soruşturma açılınca, sahte pasaportla Sovyetler Birliği'ne dönen John Reed, III. Enternasyonal'in Yürütme Kurulu'na seçildi.

Bakü'de katıldığı bir toplantıda yediği yiyecekler nedeniyle Tifüs hastalığına yakalanan yazar, Moskova'ya döndüğünde yaşamını yitirdi. John Reed'in yaşamöyküsü, 1982'de ünlü ABD'li oyuncu Warren Beatty, Diane Keaton ve Jack Nicholson'ın başrol oynadıkları "Reds (Kızıllar)" adıyla sinemaya aktarılarak Akademi ve Altın Küre Ödülü aldı. Dünyayı Sarsan On Gün adlı eserini konu edinen aynı adlı bir film de Sovyet yönetmen Sergey Bondarçuk tarafından çekilmiştir. Lenin, John Reed ve yapıtlarından övgüyle söz etmiştir.

Yapıtları

• Balkanlarda Savaş, 2006, Pencere Yayınları,ISBN 975846096x
• Viva Meksika, 2004, Pencere Yayınları, ISBN 9757814849
• Dünyayı Sarsan On Gün, 2000, Pencere Yayınları, ISBN 9753850077
• Daughter of the Revolution and Other Stories