[asla_asla_deme]

(1918-1970). 1956'dan 1970'e kadar Mısır cumhurbaşkanı olan Nasır ülkesinde krallığa son veren hareketin önderliğini yap­mıştır. İskenderiye'de bir posta memurunun oğlu olarak dünyaya geldi. Asıl adı Cemal Abdünnâsır'dır. Kahire'deki askeri akademi­de öğrenim gördü. Mısır ordusunda subay olduğu sıralarda, amacı Mısır'da ulusal bilinci geliştirmek ve ülkedeki İngiliz egemenliğine son vermek olan gizli Özgür Subaylar Örgütü'nün kurulmasında önemli rol oynadı. 1948'de İsrail'e karşı savaşan Filistinliler'in saflarında dövüştü. 1952'de Özgür Subaylar Örgütü, Kral Faruk'u devirdi. Mısır'ı terk eden kral, tahtı bıraktığını açıkladı. Askeri darbede önemli rolü bulunan General Mu-hammed Necib'in adının sonradan Nâsır'a karşı düzenlenen bir suikaste karışması, gö­revden alınmasına neden oldu. Nasır, yeni Mısır yönetiminin belirleyici tek kişisi duru­muna geldi. 1956'da Mısır cumhurbaşkanlığı­na seçildi.
NATO ve Varşova Paktı'na girmeyen Nasır ılımlı bir dış siyaset izlemeye özen göstererek "bağlantısızlar" hareketi içinde yer aldı. Bağ­lantısız ülkelerin ilkeleri, barış içinde bir arada yaşamayı temel alan bağımsızlık, askeri ittifaklara girmeme, yabancı güçlere kendi topraklarında üs vermeme ve ulusal kurtuluş savaşlarını desteklemektir.
Nasır, cumhurbaşkanlığı sırasında ülkede bir dizi reforma girişti. İşe toprak reformuyla başladı. Assuan'da kurulacak olan baraj için ABD ve İngiltere daha önce söz vermiş oldukları krediyi vermeyeceklerini açıklayın­ca 1956'da, o zamana kadar İngiliz deneti­minde olan Süveyş Kanah'nı kamulaştırdı. Bunun üzerine İngiltere, Fransa ve İsrail Mısır'a karşı ortak bir askeri harekâta girişti. Süveyş'in kamulaştırılmasını öbür İngiliz ve Fransız şirketlerinin kamulaştırılması izledi. İsrail, Mısır'a saldırdı. İngiliz ve Fransız hava kuvvetleri Mısır hava alanlarını bombaladı. Bunalım Birleşmiş Milletler'in Süveyş Kanalı' nın denetimini Mısır'a bırakma kararıyla sona erdi. Nasır elde ettiği bu başarıyla gücünü pekiştirdi. Arap dünyasında bağımsızlık mü­cadelesinin önderi olarak benimsendi . Cezayir Bağımsızlık Savaşı'nı
Birleşik Arap Cumhuriyeti adı altında birleş­mesine öncülük ettiyse de, 1961'de bu birlik bozuldu.
Nasır Assuan Barajı'nın yapımına özel önem veriyordu. Bunun için gerekli krediyi daha sonra SSCB'den sağladı. Nâsır'ın en önemli dış sorunu İsrail'di. Mısır ve Suriye, 1967'de Altı Gün Savaşı olarak da bilinen Üçüncü Arap-İsrail Savaşı'nda yenilgiye uğ­radı. İsrail, Mısır hava kuvvetlerini, havalan­maya bile fırsat vermeden yok etti. Bu yenil­giden sonra Nasır istifa etmek istediyse de, halk buna razı olmadı. Nasır ölünceye kadar Mısır cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.

MsxLabs & TemelBritannica