[ThinkerBeLL]

Juan PERÓN (1895 - 1974)
MsXLabs.org & Temel Britannica

Eva & Juan Perón

Juan Domingo Perón(d. 8 Ekim 1895 – ö. 1 Temmuz 1974), ilki 1946-55, ikincisi ise 1973-74 arasında olmak üzere iki kez Arjantin devlet başkanlığı yapmıştır. Daha çok Evita (bak. Eva Perón) olarak tanınan karısı Maria Eva Duarte (1919-52), Juan Perón'un etkin bir destekçisi olmanın yanı sıra önemli bir siyasetçiydi.
Juan Perón, Buenos Aires eyaletinde Lobos yakınlarında doğdu. Ailesiyle birlikte önce Patagonya'ya giden Perón, daha sonra yerleştikleri Buenos Aires'teki askeri okuldan 1913'te mezun oldu. Arjantin ordusuna katılan Perón, 1939'da albay rütbesine yükseldi. Bundan sonraki birkaç yıl boyunca özel görevlerle Şili'ye ve İtalya'ya gönderildi.
1943'te aralarında Juan Perón'un da bulunduğu bir grup genç subay Arjantin'de yönetimi ele geçirdi. Perón kısa zamanda yeni yönetimin önderleri arasına girdi. Çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı görevini yürütürken kendi partisinin temellerini attı. İşçi sendikalarını hükümet denetimine alan Perón, "gömleksizler" diye adlandırılan düşük gelirli işçilerin durumlarını iyileştirmeye çalıştı. Kısa sürede, hükümet içinde savaş bakanlığı ve başkan yardımcılığına yükseldi. 1945'te anayasal yönetim isteyen bir grubun gerçekleştirdiği darbe sonunda tutuklanan Perón, Eva Duarte ve sendikacıların ön ayak olduğu grevler Buenos Aires'i sarınca serbest bırakıldı. Kısa bir süre sonra Eva Duarte ile evlendi. 1946'ya gelindiğinde artık devlet başkanı seçilebilecek gücü toplamıştı.
Perón devlet başkanlığı sırasında ülkeyi diktatörlükle yönetti. Toplumsal ve ekonomik yaşamda devlet denetimini artırdı. İşçilerin ücretlerini ve sosyal yardımları yükselterek kamuoyunun desteğini kazandı. Silahlandırma programı ve ücret zamları ile ordunun da kendisine bağlı kalmasını sağladı. Halkın tepkisini önlemek için gazeteleri kapattı, eğitimi denetim altına aldı. Ulusal Kongre'yi ve Yüksek Mahkeme'yi kendi partisinin üyeleriyle doldurdu. 1951 seçimlerinden önce, yeniden seçilebilmek için anayasayı değiştirdi.
Eva Perón kocasına destek sağlamak için çalıştı. Resmi bir görevi olmamasına karşın, işçi sendikalarının örgütlenmesinde yardımcı oldu. 1947'de kadınların oy verme hakkını elde etmesini sağladı. Yoksul halka yiyecek, para ve ilaç yardımı yaptı. Hastanelerin ve konutların iyileştirilmesine katkıda bulundu. Çok sayıda radyo istasyonuna sahip olan Eva Perón, birçok gazete ve dergiyi kapatarak basına karşı sert bir sansür uyguladı. 1952'de kanserden öldü.
Perón 1955'e kadar pek çok düşman kazanmıştı. Katolik Kilisesi'ne yönelttiği saldırılar aforoz edilmesine yol açtı. Artan enflasyon ve yolsuzluk söylentileri halkta hoşnutsuzluk yarattı. 1955 Eylül'ünde askeri bir darbeyle yönetimden uzaklaştırılan Perón, ülkesinden kaçarak Paraguay'a gitti. Daha sonra İspanya'da Madrid'e yerleşti. 1961'de, Maria Estrela Martınez Cartas ile evlendi. Daha önce dansçı olan Maria, Isabel adını aldı ve sonradan bu adla tanındı.
Perön'un taraftarları onun yokluğunda partinin çalışmasını sürdürdüler. 1973'te yapılan seçimlerde Peróncu adaylar çoğunluğu kazanınca Perón yeniden Arjantin'e döndü ve devlet başkanı seçildi. 1974'te öldüğünde karısı Isabel devlet başkanlığı görevini üstlendi, ama Arjantin'in artan ekonomik ve toplumsal sorunlarının üstesinden gelemedi. 1976'da askerlerin yönetime el koymasıyla, Isabel Perón bu görevden uzaklaştırıldı.