Hoş geldiniz sayın ziyaretçi 
MsXLabs.org; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...
Şu an buradasınız: 
Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?
Bu konu Soru-Cevap forumunda Misafir tarafından 14 Ekim 2009 (20:36) tarihinde açılmıştır.Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş98188 kez görüntülenmiş, 74 cevap yazılmış ve son mesaj 15 Haziran 2013 (11:04) tarihinde gönderilmiştir.
| Cevap Yaz Yeni Konu Aç |
 14 Ekim 2009, 20:36 |  Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?#1 (link) |
| Ziyaretçi |
büyük ünlü uyumuna uygun kelimeler bul
Benzer Konular:
Etiketler:
|
 |
Cevapla| En iyi cevabı veren | Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz? |
Mira | Büyük Ünlü Uyumu Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur:
Konunun Devamı > Büyük Ünlü Uyumu |
Reklam
| 14 Ekim 2009, 20:43 | Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?#2 (link) | |
| Eski Üyelerin Ruhları  | Alıntı:
Büyük Ünlü Uyumu Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Buna büyük ünlü uyumu adı verilir.Büyük ünlü uyumuna aykırı bazı Türkçe kelimeler de vardır: anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman. Büyük ünlü uyumu alıntı kelimelerde aranmaz: ahenk, badem, ceylan, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, limon, model, nişasta, pehlivan, selam, tiyatro, viraj, ziyaret. Birleşik kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz: açıkgöz, bilgisayar, çekyat, hanımeli. -gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor ekleri büyük ünlü uyumuna uymaz: akşam-leyin, bakla-gil-ler, çalışır-ken, ekşi-mtırak, yürü-yor. -daş (-taş) eki bazı kelimelerde büyük ünlü uyumuna uymaz: din-daş, gönül-daş, meslek-taş, ülkü-daş. -ki aitlik eki büyük ünlü uyumuna uymaz: akşamki, yarınki, duvardaki, yoldaki, ondaki, yazıdaki, onunki. Büyük ünlü uyumuna girmeyen kelimelere gelen ekler, kalınlık incelik bakımından son hecenin ünlüsüne uyar: adalet-li, anne-si, kardeş-lik, meslektaş-ımız, şişman-lık. Son ünlüleri kalın sıradan olmasına karşın incelik özelliği gösteren bazı alıntı kelimeler ince ünlülü ekler alır: alkol / alkolü, hakikat / hakikati, helak / helakimiz, kabul / kabulü, kontrol / kontrolü, protokol / protokolü, saat / saate, sadakat / sadakatten. Örnek kelimeler=kanat,sevgi, numara, yalnız vs..  | |
| |
| 10 Aralık 2009, 18:33 | Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?#6 (link) |
| Ziyaretçi |
Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Buna büyük ünlü uyumu adı verilir. Büyük ünlü uyumuna aykırı bazı Türkçe kelimeler de vardır: anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman. Büyük ünlü uyumu alıntı kelimelerde aranmaz: ahenk, badem, ceylan, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, limon, model, nişasta, pehlivan, selam, tiyatro, viraj, ziyaret. Birleşik kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz: açıkgöz, bilgisayar, çekyat, hanımeli. -gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor ekleri büyük ünlü uyumuna uymaz: akşam-leyin, bakla-gil-ler, çalışır-ken, ekşi-mtırak, yürü-yor. -daş (-taş) eki bazı kelimelerde büyük ünlü uyumuna uymaz: din-daş, gönül-daş, meslek-taş, ülkü-daş. -ki aitlik eki büyük ünlü uyumuna uymaz: akşamki, yarınki, duvardaki, yoldaki, ondaki, yazıdaki, onunki. Büyük ünlü uyumuna girmeyen kelimelere gelen ekler, kalınlık incelik bakımından son hecenin ünlüsüne uyar: adalet-li, anne-si, kardeş-lik, meslektaş-ımız, şişman-lık. Son ünlüleri kalın sıradan olmasına karşın incelik özelliği gösteren bazı alıntı kelimeler ince ünlülü ekler alır: alkol / alkolü, hakikat / hakikati, helak / helakimiz, kabul / kabulü, kontrol / kontrolü, protokol / protokolü, saat / saate, sadakat / sadakatten. |
| |
| 20 Aralık 2009, 15:45 | Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?#7 (link) |
| Ziyaretçi |
Büyük Ünlü Uyumu Türkçe'de bir sözcüğün ilk hecesinde kalın ünlü (a, ı, o, u) varsa sonraki ünlüler de kalın; ince ünlü (e, i, ö, ü) varsa sonrakiler de ince olur. Buna "Büyük Ünlü Uyumu" denir. Sözcük sonuna getirilen ekler de bu kurala uyar. Örnek: Otururlardı, gölgelik, düşünmek, ağaç, toprak, topraklar, topraklarımız, topraklarımızdan ... Aykırı Durumlar: * Bazı yabancı kökenli sözcükler: İnsan, kitap, televizyon, gazete, rüzgâr, kader, istasyon ... * Zamanla değişikliğe uğrayan bazı Türkçe sözcükler: Elma (alma), hangi (kangı), anne (ana), kardeş (karındaş) ... * Bazı bileşik sözcükler: Kocaeli, ilkokul, gecekondu ... Uyarı: Bileşik sözcüklerde ve tek heceli sözcüklerde büyük ünlü uyumu aranmaz. * Bazı ekler büyük ünlü uyumunu bozar: -ken: dolaşırken, uyurken, doğarken ... -ki: onlarınki, sabahki, duvardaki ... -(i)yor: geliyor, görünüyor, gülümsüyor ... -leyin: sabahleyin, akşamleyin ... -(i)mtrak: yeşilimtrak, mavimtrak ... -daş: ülküdaş, meslektaş ... * Farklı bir kaynaktan büyük ünlü uyumu konusu ödevi.. BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU KURALI Türkçe sözcüklerin ilk hecelerindeki sesli harf kalın sesli ise diğer hecelerindeki sesli harfler de kalın olur. İlk hecedeki sesli harf ince ise diğer hecelerdeki sesli harfler de kalın olur. Kısacası sözcüğün tüm sesli harfleri ya kalın, yada ince sesli olmalıdır. Bu kurala Büyük Ünlü Uyumu Kuralı ( BÜUK ) denir. Bu kural Türkçe'yi öteki dillerden ayıran temel bir kuraldır. ÖRNEK 1: " Çocuklarımız " sözcüğünü inceleyelim. Bu sözcüğün sesli harfleri sıra ile; " o, u, a, ı, ı " dır. Bu harflerin tümü kalın seslidir. Dolayısı ile BÜUK'na uyar. Türkçe bir sözcüktür. ÖRNEK 2: " Temizlikçi " sözcüğünü inceleyelim. Bu sözcüğün sesli harfleri sıra ile; " e, i, i, i " dir. Bu harflerin tümü ince seslidir. Dolayısı ile BÜUK'na uyar. Türkçe bir sözcüktür. ÖRNEK 3: " Matematik " sözcüğünü inceleyelim. Bu sözcüğün sesli harfleri sıra ile; " a, e, a, i " dir. Bu harflerin iki tanesi kalın, iki tanesi de ince seslidir. Bu sözcükte kalın ve ince sesli harfler bir arada bulunmaktadır. Dolayısı ile bu sözcük BÜUK'na uymaz. Türkçe bir sözcük değildir. BÜUK'na AYKIRI DURUMLAR 1. " anne, kardeş, elma, kale, helva, hangi " gibi bazı sözcükler BÜUK'na uymadıkları halde Türkçe sözcükler olarak kabul edilirler. Bu sözcükler, zaman içinde değişikliğe uğrayarak BÜUK'na uymaz hale gelmişlerdir. Bu sözcüklerin esasları BÜUK'na uymaktadır. Şimdiki hali Esası Anne Ana Kardeş Kardaş Elma Alma Kale Kala Helva Halva Hangi Kangı 2. Türkçe'de sözcüklere eklenen ekler, eklendikleri sözcüğün son hecelerine uyarak BÜUK'nı korurlar. Ancak bazı ekler, eklendikleri sözcüğün son hecesine uymayarak, sözcüğün BÜUK'na olan uygunluğunu da bozar. ÖRNEK: - (i)yor : İçiyor, geliyor, biliyor, dinlemiyor, söylüyor... -ken : Yaparken, koşarken, yazarken, okurken, dolaşırken... -ki : Akşamki, sabahki, okuldaki, yoldaki, onunki... -leyin : Akşamleyin, sabahleyin... -daş : Meslektaş, gönüldaş... -(i)mtrak : Ekşimtrak, yeşilimtrak, mavimtrak... 3. Bazı bileşik sözcükler BÜUK'na uymazlar. ÖRNEK: Hanımeli, Karadeniz, Atatürk, İlkokul, Güzelyurt, Taşkınköy... *** Yabancı kökenli sözcüklerde BÜUK aranmaz. *** Bileşik sözcüklerde BÜUK aranmaz. *** Tek heceli sözcüklerde BÜUK aranmaz. ÖRNEK: saz, dört, sert, bal, ev, yel, sel, yol,ak... 2 . ÜNSÜZ ( Sessiz ) HARFLER : Tek başına okunamayan, hece olamayan ve ancak bir sesli harf yardımı ile seslendirebildiğimiz harflerdir. Bunlar: " b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z "dir. Ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır: a) Sert Ünsüzler: p, ç, t, k, s, ş, h, f b) Yumuşak Ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z Sert ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır: i) Sürekli Sert Ünsüzler: s, ş, h, f ii) Süreksiz Sert ünsüzler: p, ç, t, k Yumuşak ünsüzler kendi aralarında iki kısma ayrılır: i) Sürekli Yumuşak Ünsüzler: ğ, j, l, m, n, r, v, y, z ii) Süreksiz Yumuşak Ünsüzler: b, c, d, g |
| |
| 24 Aralık 2009, 21:38 | Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?#10 (link) |
| Ziyaretçi |
Büyük Ünlü Uyumu Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Buna büyük ünlü uyumu adı verilir. Büyük ünlü uyumuna aykırı bazı Türkçe kelimeler de vardır: anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman. Büyük ünlü uyumu alıntı kelimelerde aranmaz: ahenk, badem, ceylan, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, limon, model, nişasta, pehlivan, selam, tiyatro, viraj, ziyaret. Birleşik kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz: açıkgöz, bilgisayar, çekyat, hanımeli. -gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor ekleri büyük ünlü uyumuna uymaz: akşam-leyin, bakla-gil-ler, çalışır-ken, ekşi-mtırak, yürü-yor. -daş (-taş) eki bazı kelimelerde büyük ünlü uyumuna uymaz: din-daş, gönül-daş, meslek-taş, ülkü-daş. -ki aitlik eki büyük ünlü uyumuna uymaz: akşamki, yarınki, duvardaki, yoldaki, ondaki, yazıdaki, onunki. Büyük ünlü uyumuna girmeyen kelimelere gelen ekler, kalınlık incelik bakımından son hecenin ünlüsüne uyar: adalet-li, anne-si, kardeş-lik, meslektaş-ımız, şişman-lık. Son ünlüleri kalın sıradan olmasına karşın incelik özelliği gösteren bazı alıntı kelimeler ince ünlülü ekler alır: alkol / alkolü, hakikat / hakikati, helak / helakimiz, kabul / kabulü, kontrol / kontrolü, protokol / protokolü, saat / saate, sadakat / sadakatten. |
| |
Reklam
| Cevap Yaz Yeni Konu Aç |
« Önceki Konu
|
Sonraki Konu »
Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz? Konusuna Benzer Konular | ||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevap | Son Mesaj |
| Büyük ünlü uyumuna uyan cümle örnekleri verir misiniz? | Misafir | Soru-Cevap | 34 | 9 Mayıs 2013 16:46 |
| Büyük-küçük ünlü uyumu ve ünsüz yumuşamasına örnek verir misiniz? | darq_lowe | Soru-Cevap | 45 | 5 Mayıs 2013 21:30 |
| Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'ndeki küçük ünlü uyumu örnekleri nelerdir? | Misafir | Soru-Cevap | 0 | 16 Nisan 2012 18:00 |
| Bir kelime yuvarlak darla başlayıp düz dar ile biterse küçük ünlü uyumuna uyar mı? | Misafir | Soru-Cevap | 0 | 9 Kasım 2011 20:26 |
| Büyük Ünlü Uyumu | ThinkerBeLL | Türkçe Dil Bilgisi | 3 | 13 Kasım 2009 18:43 |
Sayfa 0.186 saniyede (71.33% PHP - 28.67% MySQL) 13 sorgu ile oluşturuldu
MOBİL ARAYÜZÜMÜZ