PC Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
Soru-Cevap > Büyük ünlü uyumuna uyan cümle örnekleri verir misiniz?
1 23...Son
«Önceki KonuSonraki Konu»
Misafir19:42, 6 Nisan 2010 
büyük ünlü uyumuna uyan 200 tane cümle yapman lazım bana yardım edin lütfen
En iyi cevap LeqoLas tarafından gönderildi

Büyük Ünlü Uyumu: Türkçe sözcüklerde bulunan ünlü harflerin “kalınlık- incelik” uyumudur. Buna göre bir sözcüğün ünlüleri ya hep ince ünlü, ya da hep kalın ünlü olur.
♦ yo-ğurt (o-u kalın ünlüler) büyük ünlü uyumuna uyar.
♦ öğ-ren-ci (ö-e-i ince ünlüler) büyük ünlü uyumuna uyar.
♦ ki-tap (i- İnce, a- kalın) büyük ünlü uyumuna uymaz.
Büyük ünlü uyumu Türkçe’nin temel kuralıdır. Bu yüzden genellikle her Türkçe sözcükte bu kural bulunur. Türkçe sözcüklerin büyük ünlü uyumuna aykırılık göstermesini üç başlık altında toplayabiliriz:
a. Türkçe olmalarına rağmen zaman içinde değişen bazı sözcükler kurala uymaz:
♦ Anne (ana), kardeş (karındaş-kardaş)
♦ şişman (şişmen), hani (kanı), hangi (kangı), elma (alma)
b. Birden fazla sözcüğün birleşmesinden oluşmuş sözcükler (birleşik sözcükler) bu kurala uymayabilir:
* Yapabilmek, güneydoğu, uyurgezer, hanımeli…
c. Dilimizdeki ekler, sözcüğün ünlü harflerine göre değişerek sözcüğe eklenir. Sözcük büyük ünlü uyumu kuralına uymuyorsa, ek son heceye göre değişerek kullanılır:
Çiçek-ler ağaç-lar kitap-lar kalem-ler
Yabancı sözcüklerin bazıları son hecelerin-deki ünlü harf kalın olsa da, eki ince sesli olarak alır: saat-ler, hal-ler, sıhhat-im….
Bazı eklerimiz sözcüğün ünlü harflerine göre değişmez, her zaman aynı şekilde kullanılır. Bu ekleri alan sözcükler büyük ünlü kuralına uymaz:
ağlıyor-gülüyor ağlarken-gülerken gecekj- akşamki geceleyin- sabahleyin
sarımtırak- ekşimtırak (Yerini “-msi” ekine bırakmak üzeredir.)
vatandaş.- meslektaş. (Bu ek de günümüzde kurala göre değişmektedir.) teyzemgil- halamgil (Yerini “-ler” ekine bırakmak üzeredir)
Yukarıdaki durumların dışında kalan ve büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükler yabancı dilden alınmış olanlardır: kalem, insan, otel, televizyon, sinema….
Benzer Konular:
Etiketler:
  • buyuk unlu uyumu ornekleri
  • buyuk unlu uyumuna uyan kelimeler
  • buyuk unlu uyumuna uyan ornekler
Cevap
LeqoLas20:02, 6 Nisan 2010 
Büyük Ünlü Uyumu: Türkçe sözcüklerde bulunan ünlü harflerin “kalınlık- incelik” uyumudur. Buna göre bir sözcüğün ünlüleri ya hep ince ünlü, ya da hep kalın ünlü olur.
♦ yo-ğurt (o-u kalın ünlüler) büyük ünlü uyumuna uyar.
♦ öğ-ren-ci (ö-e-i ince ünlüler) büyük ünlü uyumuna uyar.
♦ ki-tap (i- İnce, a- kalın) büyük ünlü uyumuna uymaz.
Büyük ünlü uyumu Türkçe’nin temel kuralıdır. Bu yüzden genellikle her Türkçe sözcükte bu kural bulunur. Türkçe sözcüklerin büyük ünlü uyumuna aykırılık göstermesini üç başlık altında toplayabiliriz:
a. Türkçe olmalarına rağmen zaman içinde değişen bazı sözcükler kurala uymaz:
♦ Anne (ana), kardeş (karındaş-kardaş)
♦ şişman (şişmen), hani (kanı), hangi (kangı), elma (alma)
b. Birden fazla sözcüğün birleşmesinden oluşmuş sözcükler (birleşik sözcükler) bu kurala uymayabilir:
* Yapabilmek, güneydoğu, uyurgezer, hanımeli…
c. Dilimizdeki ekler, sözcüğün ünlü harflerine göre değişerek sözcüğe eklenir. Sözcük büyük ünlü uyumu kuralına uymuyorsa, ek son heceye göre değişerek kullanılır:
Çiçek-ler ağaç-lar kitap-lar kalem-ler
Yabancı sözcüklerin bazıları son hecelerin-deki ünlü harf kalın olsa da, eki ince sesli olarak alır: saat-ler, hal-ler, sıhhat-im….
Bazı eklerimiz sözcüğün ünlü harflerine göre değişmez, her zaman aynı şekilde kullanılır. Bu ekleri alan sözcükler büyük ünlü kuralına uymaz:
ağlıyor-gülüyor ağlarken-gülerken gecekj- akşamki geceleyin- sabahleyin
sarımtırak- ekşimtırak (Yerini “-msi” ekine bırakmak üzeredir.)
vatandaş.- meslektaş. (Bu ek de günümüzde kurala göre değişmektedir.) teyzemgil- halamgil (Yerini “-ler” ekine bırakmak üzeredir)
Yukarıdaki durumların dışında kalan ve büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükler yabancı dilden alınmış olanlardır: kalem, insan, otel, televizyon, sinema….
Cevap
Misafir12:00, 2 Ekim 2010 
yardım etin!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! ltf bana 5 tane büyük ünlü uyumuna uymayan örnekler veriniz
Cevap
Misafir11:10, 5 Aralık 2010 
matematik dersini çok seviyorum büyük ünlü uyumuna uymayan kelime hangisidir?
Cevap
Misafir19:49, 23 Aralık 2010 
bana 90 tane büyük ünlü uyumuna uyan keLime Lazım yardımmm
Cevap
Misafir18:56, 30 Aralık 2010 
n
vKH
ujkV
hujk
bhj
k
hjk
bjhk
uk
jhk
hg
drfs
swq
E
D
JHFYUHK

IO
GU
G

TR
E
T
ÜJU
UYJK
TYWS
RTW
E
W

R
TUYY
TU
DT
UY
W
SEQUOTE]buyuk unlu uyumuna uyan harfler ile ilgili daha fazla bilgi istiyorum[/QUOTE]
Cevap
Misafir19:11, 30 Aralık 2010 
asa, bebek,
Cevap
Misafir19:51, 30 Aralık 2010 
1 tane cümle verebilirim dağ başını duman almış
Cevap
pesimist16:16, 31 Aralık 2010 
Uymayan kelimeler:

Anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman,
kalem,
ahenk, badem, ceylan, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, limon, model, nişasta, pehlivan, selam, tiyatro, viraj, ziyaret, açıkgöz, bilgisayar, çekyat, hanımeli, helak, hakikat, bahçe, ketçap, kitap.

Uyan kelimeler:

Akşam, yarın, duvarda, yolda, onda, yazıda, onun, saat, alkol, kabul, kontrol, protokol, sadakat, dolap, sevinç, söğüt, renk, kapak, şimdi, sabah, hamur, kedi, eski, köpek, yağmur,doktor, horoz, çiçek, adım, amca, ekşi, yakarı, aşağı, dayı, televizyon, radyo, yabancı, kıyılarımız, uzaklaştırıldı, örnekleri, ormanlarımız, toprak, güzel, havuç, geniş, umut, soğuk, şekil, boyun, alın, oğul, erkek, ufak, boya.
Cevap
Pickopat_MeLek16:39, 31 Aralık 2010 
Uyan cümleler : Haftada bir kez banyo yaparım. Hayalim üç kelime oda şöyle ''Evli,mutlu,çocuklu''. Oyun oynamak çocukları geliştirir. Oyuncular sahaya çıktı. Renk renk kutuları var.

Uymayan cümleler : İnsan hayatı boyunca bir çok şey öğrenir. Kalemleri çok fazlaydı. Kitap okuma alışkanlığını geliştirdim.
Cevap
1 23...Son
«Önceki KonuSonraki Konu»
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adınız:
Doğrulama
Mesaj:
Tüm Soru-Cevap Konuları
Benzer Konular
Büyük ses uyumuna uymayan kelimelere örnek verebilir misiniz?
Büyük ünlü uyumu nedir, büyük ünlü uyumuna uygun kelime örnekleri verir misiniz?
Büyük-küçük ünlü uyumu ve ünsüz yumuşamasına örnek verir misiniz?
Ay ile ilgili cümle örnekleri verir misiniz?
''She'' ile cümle örnekleri verir misiniz?