[KisukE UraharA]

Eugène Ionesco (Romen dilinde telaffuzu: Eugen Ionescu) (26 Kasım, 1909 – 29 Mart, 1994) uyumsuz tiyatronun önde gelen yazarlarından biridir. Sıradan durumların ötesinde bireyin var oluşundaki anlamsızlığı kendine özgü bir dille anlatmaktadır.



Yaşam Öyküsü

Resmi internet sitesine göre 1912, başka kaynaklara göre 1909 yılında Romanya'da doğan Ionesco'nun babası Romen, annesi Fransız'dır. Çocukluğu Fransa'da geçen Ionesco anne ve babasının boşanmasının ardından 1925 yılında Romanya'ya döner. 1928 – 1933 yılları arasında Bükreş Üniversitesi'nde Fransız Edebiyatı okuyarak öğretmenlik sertifikası alan Ionesco, burada Emil Cioran ve Mircea Eliade ile tanışır.

1936 yılında Rodica Burileanu ile evlenerek sıradışı çocuk öykülerini ithaf ettiği bir kız babası olur. 1938 yılında doktora çalışmasını tamamlamak için ailesiyle birlikte Fransa'ya döner.İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Marsilya'ya taşınan aile, Fransa'nın özgürlüğe kavuşmasından sonra 1944 yılında Paris'e yerleşir.
1967 yılında İsrail'e gider ve daha sonra öz yaşam öyküsünde yahudi kökenli olduğunu açıklar.

1970 yılında Fransa Akademisi üyeliğine seçilen Ionesco, (accession speech, Fransızca) birçok ödüle de layık görülmüştür. Bunlardan bazıları: Tours Festival Prize for film, 1959; Prix Italia, 1963; Society of Authors Theatre Prize, 1966; Grand Prix National for theatre, 1969; Monaco Grand Prix, 1969; Austrian State Prize for European Literature, 1970; Jerusalem Prize, 1973; bunun yanında New York Üniversitesi ve Leuven (Belçika), Warwick (İngiltere), Tel Aviv (İsrail).üniversiteleri tarafından fahri doktora derecesine layık görülmüştür.

84 yaşında ölen Ionesco Paris'teki Montparnasse Mezarlığına gömülmüştür.
Genellikle Fransızca yazmasına rağmen Romanya'nın en çok gurur duyduğu isimlerden biridir. Romenlerin bu konudaki temel kırgınlığının, gerçek adı olanEugen Ionescu yerine isminin Fransızca söylenişi olan Eugène Ionesco olarak tanınması olduğu bilinir.


Eserleri

Öne çıkan çalışmaları

• La Cantatrice chauve (1950, Kel Kantocu ya da Kel Şarkıcı)
• La Leçon (1951, Ders)
• Les Chaises (1952, Sandalyeler)
• Rhinocéros (1959, Gergedanlar)
• Tueur sans gages (1958, Gönüllü Katil)
• Le Roi se meurt (1962, Kral Ölüyor)
• Le Piéton de l'air (1963, Hava Yayası)
• La Soif et la faim (1964, Açlık ve Susuzluk)
• Macbett (1972, Macbett)

Kuramsal Yazıları

• Notes and Counternotes (Notlar ve karşı notlar - 1962)
• Fragments of a Journal (Günlükten parçalar - 1966)
• Le Solitaire (Fal - 1973)
• Journeys among the Dead (Ölüme yolculuklar - 1980)

[ThinkerBeLL]

Eugène IONESCO (1912 - 1994)
MsXLabs.org & Temel Britannica

II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da Uyum­suzluk Tiyatrosu (Absürd Tiyatro) diye adlandırılan bir tiyatro akımı ortaya çıktı. Ru­men asıllı Fransız oyun yazarı Eugene Iones­co da bu akımın öncülerinden ve en önemli temsilcilerinden biridir. Yerleşik ve alışılmış tiyatro kurallarına karşı çıkarak tiyatroya yenilik getiren bu akımın başlıca temsilcileri arasında Samuel Beckett, Jean Genet, Arthur Adamov, Fernando Arrabal, Harold Pinter, Edvvard Albee, Friedrich Dürrenmatt sayıla­bilir. Çağdaş birçok edebiyat ve felsefe akı­mından etkilenen bu oyun yazarları insanın toplum içinde bile iletişimsiz yaşadığı, yaşa­mın mantıksız ve uyumsuz olduğu savından yola çıkıyorlardı. Yaşamın acıklı ve gülünç yanlarını iç içe anlatmayı amaçlıyorlardı. Ge­leneksel tiyatroya ters düşen bu tiyatroyu lonesco "karşı tiyatro" diye niteliyordu.
Babası Rumen, annesi Fransız olan lonesco Romanya'da Slatina'da doğdu. Küçük yaşta ailesiyle birlikte Paris'e gitti. 1925'te ülkesine dönerek öğrenimini sürdürdü ve Bükreş Üniversitesi'nin Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. Bir süre Romanya'da öğret­menlik yaptı. Bu sırada şiirleri ve eleştiri yazılarıyla tanındı. 1938'de bir burs kazana­rak Fransa'ya gitti ve bu ülkeye yerleşti. 1970'te Fransız Akademisi'ne seçildi.
lonesco ilk tiyatro denemesini yazdığı za­man 37 yaşındaydı. Kel Şarkıcı (la Cantatrice chauve; 1949) adını taşıyan bu oyun 1950'de Paris'te sahnelendi. Ders (la Leçon; 1951), Jacques ya da Boyun Eğme (Jacques ou la soumission; 1953) gibi ilk oyunları kısa oyun­lardı. Sınırlı bir olayın söz konusu olduğu bu oyunlardaki konuşmalar da bağlantısız ve tutarsızdı; kişiler çok kaba çizgilerle belirtil­mişti. Ionesco bu tutumunu daha sonra değiş­tirdi. "Sandalyeler" (les Chaises; 1952), "Victimes du devoir" (1953; "Görev Kurbanları") dilimi­ze kısaca Amede diye çevrilen "Amedee ya da Nasıl Kurtulmalı?" (Amedee ou comment s'en debarrasser?; 1954) oyunlarında olay daha ayrıntılı işlenmiş; dekora önem verilmiş, kişi­lerin özellikleri vurgulanmıştı. Oyunlardaki konuşmalar da daha tutarlı ve anlaşılırdı. Bu oyunlarda ve bundan öncekilerdeki ortak özellik yaşamı saçma bulan, insanları kuklaya benzeten Ionesco'nun alaycı, gülünç, tuhaf anlatımıdır.
Ionesco'nun 1957'den sonra yazdığı oyunla­rın kuruluşu ve örgüsü daha özenlidir. Konuş­malar kişilerin özelliklerini yansıtacak biçim­dedir. "Tueur sans gages" (1959; "Kiralık Olma­yan Katil"), "Gergedan" (le Rhinoceros; 1959), "Kral Ölüyor" (le Roi se meurt; 1962), "le Pieton de l'air" (1963; "Hava Yayası") oyunlarında artık belirli bir kahraman vardır. Beranger adındaki bu kahraman bilinçli, ne yaptığını bilen biridir; acı çeker ve yaşam savaşı verir.
Tiyatro konusundaki düşüncelerini "Notes et contre-notes" (1962; "Notlar ve Karşı Notlar") adlı kitapta toplayan Ionesco'nun birçok oyu­nu dilimize çevrilmiş ve sahnelenmiştir.