Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

Bu konu Türkçe Dil Bilgisi forumunda ThinkerBeLL tarafından 10 Mart 2009 (11:14) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
44428 kez görüntülenmiş, 1 cevap yazılmış ve son mesaj 18 Ekim 2011 (16:20) tarihinde gönderilmiştir.
  • 5 üzerinden 3.59  |  Oy Veren: 51      
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 10 Mart 2009, 11:14

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

#1 (link)
Admin
ThinkerBeLL - avatarı
Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler
TDK, Türk Dil Kurumu


Büyük harflerin kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır:

A. Cümle büyük harfle başlar:
  • Ak akçe kara gün içindir.
  • Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk)
Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur:
  • Atatürk, "Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!" diyor.
  • Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah Ataç)
Ancak iki çizgi arasındaki açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz:
  • Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi sınırları uçsuz bucaksız denilecek kadar genişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar:
  • Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap Şahabettin)
Ancak iki noktadan sonra cümle niteliğinde olmayan örnekler sıralandığında bu örnekler büyük harfle başlamaz:
  • Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler... (Memduh Şevket Esendal)
UYARI:
Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime büyük harfle başlamaz:
  • 2005 yılında Türk Dil Kurumunun 73. yılını kutladık.
UYARI:
Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlede de ilk harf büyük yazılır:
  • "Banka, bütçe, devlet, fındık, kanepe, menekşe, şemsiye" gibi yüzlerce ke­lime, kökenleri yabancı olmakla birlikte artık dilimizin malı olmuştur.
  • "Et-, ol-" fiilleri, dilimizde en sık kullanılan yardımcı fiillerdir.

B. Dizeler genellikle büyük harfle başlar:

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi;
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi. (Muhibbi)
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak. (Mehmet Akif Ersoy)
Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik;
Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik. (Yahya Kemal Beyatlı)

C. Özel adlar büyük harfle başlar:


1. Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar:
  • Mustafa Kemal Atatürk
  • İsmet İnönü
  • Kâzım Karabekir
  • Ahmet Haşim
  • Tevfik Fikret
  • Mehmet Emin Yurdakul
  • Hüseyin Cahit Yalçın
  • Orhan Veli Kanık
  • Sait Faik Abasıyanık
  • Yunus Emre
  • Evliya Çelebi
  • Gevheri
  • Karacaoğlan
  • Âşık Ömer
  • Wolfgang von Goethe
  • Wilhelm Radloff
  • Vilhelm Thomsen
  • Victor Hugo
Takma adlar da büyük harfle başlar:
  • Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman)
  • Demirtaş (Ziya Gökalp)
  • Tarhan (Ömer Seyfettin)
  • Aka Gündüz (Hüseyin Avni, Enis Avni)
  • Kirpi (Refik Halit Karay)
  • Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel)
  • Server Bedi (Peyami Safa)
  • İrfan Kudret (Cahit Sıtkı Tarancı)
  • Mehmet Ali Sel (Orhan Veli Kanık)

2.
Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, unvanlar, lakaplar, meslek ve rütbe adları büyük harfle başlar:
  • Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk
  • Kaymakam Erol Bey
  • Sayın Prof. Dr. Hasan Eren
  • Hamdi Bey, Mustafa Efendi
  • Zeynep Hanım
  • Bay Ali Çiçekçi
  • Prof. Dr. Mehmet Kaplan
  • Doktor Behçet Uz
  • Mareşal Fevzi Çakmak
  • Yüzbaşı Cengiz Topel
  • Fatih Sultan Mehmet
  • Yavuz Sultan Selim
  • Kanuni Sultan Süleyman
  • Genç Osman
  • Deli İbrahim
  • Avcı Mehmet
  • Nişancı Mehmet Paşa
  • Deli Petro
Akrabalık bildiren kelimeler büyük harfle başlamaz:
  • Tülay abla
  • Ayşe teyze
  • Fatma nine
  • Kemal dayı
  • Saim amca
  • Ali enişte
Akrabalık bil­diren kelimeler başa geldiğinde lakap yerine kullanıldığı için büyük harfle baş­lar:
  • Nene Hatun
  • Baba Gündüz
  • Dayı Kemal
  • Hala Sultan
Bazı tarihî ve menkıbevi şahsiyetlerde ise akrabalık bildiren kelime sonda olduğu hâlde unvan değeri kazandığı ve özel ada dâhil olduğu için büyük harfle yazılır:
  • Gül Baba
  • Susuz Dede
  • Adile Hala
  • Gülsüm Bacı
  • Sultan Ana
Resmî yazılarda saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler de büyük harfle başlar:
  • Sayın Bakan
  • Sayın Başkan
  • Sayın Rektör
  • Sayın Vali
Hitap kelimeleri de bü­yük harfle başlar:
  • Sevgili Kardeşim
  • Aziz Dostum
  • Değerli Arkadaşım

3.
Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar:
  • Sarıkız
  • Fino
  • Karabaş
  • Pamuk
  • Minnoş
  • Tekir

4.
Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar:
  • Türk, Alman, İngiliz, Rus, Arap, Japon
  • Oğuz, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar
  • Karakeçili, Hacımusalı

5.
Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar:
  • Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça, Arapça
  • Oğuzca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca

6.
Devlet adları büyük harfle başlar:
  • Türkiye Cumhuriyeti
  • Amerika Birleşik Devletleri
  • Suudi Arabistan
  • Azerbaycan Cumhuriyeti

7.
Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar:
  • Müslümanlık, Müslüman
  • Hristiyanlık, Hristiyan
  • Musevilik, Musevi
  • Budizm, Budist
  • Hanefilik, Hanefi
  • Malikilik, Maliki
  • Protestanlık, Protestan
  • Katoliklik, Katolik

8.
Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar:
  • Tanrı
  • Allah
  • Cebrail
  • Zeus
  • Oziris
  • Kibele
Ancak tanrı kelimesi özel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar:
  • Eski Yunan tanrıları
Bazı dinî terimlerin küçük harfle başlaması gelenekleş­miştir:
  • cennet
  • cehennem
  • uçmak
  • tamu
  • peygamber
  • sırat köprüsü

9.
Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar:
  • Merkür
  • Neptün
  • Plüton
  • Halley
  • Dünya
  • Güneş
  • Ay
UYARI:
Dünya, güneş, ay
kelimeleri gezegen anlamı dışında kullanıldığında küçük harfle başlar.


10.
Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt, cadde, sokak, semt vb.) büyük harfle başlar:
  • Asya, Avrupa, Afrika, Amerika
  • İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Yakın Doğu
  • Ankara, İstanbul, Taşkent, Bağdat, Moskova
  • Turgutlu, Ürgüp, Ahlat; Çayırbağı, Akçaköy
  • Bahçelievler, Cebeci
  • Atatürk Bulvarı, Ziya Gökalp Caddesi
  • Sankiyedim Sokağı, Asmalımescit Sokağı
UYARI:
Doğu
ve batı sözleri yön bildirdiğinde küçük olarak yazılır:
  • Bursa’nın doğusu.
Bu sözler düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde ise büyük olarak yazılır:
  • Batı medeniyeti, Doğu mistisizmi vb.
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar:
  • Ağrı Dağı
  • Aral Gölü
  • Çanakkale Boğazı
  • Dicle Irmağı
  • Ege Denizi
  • Erciyes Dağı
  • Fırat Nehri
  • Tuna Nehri
  • Van Gölü
  • Zigana Geçidi
  • Süveyş Kanalı
UYARI:
Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, bucak, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar:
  • Konya ili, Etimesgut ilçesi, Taflan köyü vb.
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar:
  • Gazi Osmanpaşa Mahallesi, Yıldız Mahallesi, Yunus Emre Mahallesi
  • Karaköy Meydanı, Zafer Meydanı
  • Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, Ziya Gökalp Bulvarı
  • Nene Hatun Caddesi
  • Cemal Nadir Sokağı, Fevzi Çakmak Sokağı, İnkılap Sokağı, Reşat Nuri Sokağı, Türk Ocağı Sokağı
UYARI:
Yer bildiren özel isimlerde de kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman, kelime başında büyük harf kullanılır:
  • Hisar’dan
  • Boğaz’dan
  • Bulvar’dan

11.
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. yapı adlarının bütün ke­limeleri büyük harfle başlar:
  • Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, İshakpaşa Sarayı
  • Çankaya Köşkü
  • Horozlu Han
  • Ankara Kalesi, Alanya Kales
  • Galata Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Mostar Köprüsü
  • Beyazıt Kulesi
  • Zafer Abidesi, Bilge Kağan Anıtı

12.
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar:
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Dil Kurumu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Devlet Malzeme Ofisi, Millî Kütüphane, Çocuk Esirgeme Kurumu, Atatürk Orman Çiftliği, Çankaya Lisesi
  • Anadolu Kulübü, Mavi Köşe Bakkaliyesi
  • Türk Ocağı, Yeşilay Derneği, Muharip Gaziler Derneği, Emek İnşaat; Bakanlar Kurulu, Danışma Kurulu, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
  • Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü

13.
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar:
  • Medeni Kanun, Borçlar Hukuku (kanun)
  • Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü
  • Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği
UYARI:
Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik vb.ni bildiren kelimeler, belli bir kurum vb. kastedildiğinde büyük harfle baş­lar:
  • Bu yıl Meclis, yeni döneme erken başlayacaktır.
  • Son aylarda Kurum, yazım konusunda yoğun bir çalışma içine girmiştir.
  • 2876 sayılı Kanun bu yıl yeniden gözden geçiriliyor.
  • Bu madde Yönetmelik’in 4’üncü maddesine aykırı düşmektedir.

14.
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, müzik) her kelimesi büyük harfle başlar:
  • Nutuk, Safahat, Kendi Gök Kubbemiz, Anadolu Notları, Sinekli Bakkal
  • Türk Dili, Türk Kültürü, Varlık
  • Resmî Gazete, Hürriyet, Milliyet, Türkiye, Yeni Yüzyıl, Yeni Asır
  • Saraydan Kız Kaçırma, Onuncu Yıl Marşı
UYARI:
Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz:
  • Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi, Halı Dokuyan Kızlar tab­losu.
UYARI:
Büyük harflerin kullanıldığı yerlerde bulunan
  • ve, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de sözleriyle
  • , mi, mu, soru eki
küçük harfle yazılır:
  • Mai ve Siyah, Suç ve Ceza,
  • Leyla ile Mecnun,
  • Turfanda mı, Turfa mı?
  • Diyorlar ki,
  • Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar,
  • Ya Devlet Başa ya Kuzgun Leşe,
  • Ben de Yazdım.

15.
Millî ve dinî bayramlarla bayram niteliği kazanmış günlerin adları büyük harfle başlar:
  • 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı
  • 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
  • Ramazan Bayramı
  • Kurban Bayramı
  • Nevruz Bayramı
  • Anneler Günü
  • Öğretmenler Günü
  • 27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü
  • 14 Mart Tıp Bayramı
  • Hıdırellez
Kurultay, bilgi şöleni, açık oturum vb. toplantıların adlarında her kelime büyük harfle başlar:
  • V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı
  • Manas Bilgi Şöleni

16.
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar:
  • Kurtuluş Savaşı
  • Millî Mücadele
  • Cilalı Taş Devri
  • İlk Çağ
  • Yükselme Devri
  • Millî Edebiyat Dönemi
  • Servetifünun Dönemi
  • Tanzimat Dönemi
UYARI:
Tarihî dönem bildirmeyip tür veya tarz bildiren terimler küçük harfle başlar:
  • divan şiiri, divan edebiyatı, halk şiiri, halk edebiyatı, eski Türk edebiyatı, Türk dili, Türk sanat müziği, Türk halk müziği, tekke edebiyatı.

17.
Özel adlardan türetilen bütün kelimeler büyük harfle başlar:
  • Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Türkolog, Türkoloji, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Asyalılık, Darvinci, Konyalı, Bursalı.
UYARI:
Özel ad kendi anlamı dışında yeni bir anlam kazanmışsa büyük harfle başlamaz:
  • acem (Türk müziğinde bir perde)
  • hicaz (Türk müziğinde bir makam)
  • nihavent (Türk müziğinde bir makam)
  • acemi (tecrübesiz)
  • amper (elektrik akımında şiddet birimi)
  • jul (fizikte iş birimi)
  • allahlık (saf, zararsız kimse)
  • donkişotluk (gereği yokken kahra­manlık göstermeye kalkışmak)
UYARI:
Para birimleri büyük harfle başlamaz:
  • avro, dinar, dolar, lira, yeni kuruş, liret.
UYARI:
Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz.
UYARI:
Müzikte kullanılan makam ve tür adları büyük harfle başlamaz:
  • acemaşiran, acembuselik, bayati, hicazkâr, türkü, varsağı, bayatı.

18.
Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde özel adlar büyük harfle başlar:
  • Antep fıstığı
  • Brüksel lahanası
  • Frenk gömleği
  • Hindistan cevizi
  • İngiliz anahtarı
  • Japon gülü
  • Maraş dondurması
  • Van kedisi

Ç. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar:
  1. 29 Mayıs 1453 Salı günü
  2. 29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982'de göreve başladı.
  3. Lale festivali 25 Haziranda başlayacak.
  4. 1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım. (Atatürk)
Belirli bir tarihi belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar:
  • Okullar genel­likle eylülün ikinci haftasında öğretime başlar.
  • Yürütme Kurulu toplantı­larını perşembe günleri yaparız.

D. Levhalar ve açıklama yazıları büyük harfle başlar:

  • Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor, Otobüs Durağı, Dolmuş Du­rağı, Şehirler Arası Telefon, III. Kat, IV. Sınıf, I. Blok.

E.
Bilim dallarında kullanılan terimlerin büyük harfle yazılışı, ilgili dallardaki uygulamaya bağlıdır:
  • Canis canis, Carduelis carduelis, Ardea alba, Populus alba, Prunus domestica, Pinus silvestris.
F. Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıkta bulunan kelimelerin tamamı, alt başlıkta bulunan kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.

G. Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.


Etiketler:
  • buyuk harf nerede kullanilir
  • buyuk harf nerelerde kullanilir
  • buyuk harfler nerede kullanilir
  • buyuk harfler nerelerde kullanilir
  • buyuk harflerin kullanildigi yerler
Benzer Konular:
Rapor Et
Reklam
Eski 18 Ekim 2011, 16:20

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

#2 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

1.) Cümle büyük harfle başlar.
Örnek:
Bugün hava çok sıcak.

2.) Özel isimler büyük harfle başlar.
Örnek:
Yeşim, Melis, Alp, Kerem

3.) Cümle içindeki tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar.
Örnek:
Atatürk 'Ey Türk Gençliği!' diye seslendi...

4.) İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar.
Örnek:
Olgu: Herkesin varlığını kabul ettiği gerçeklerdir.

5.) Dizeler genellikle büyük harfle başlar.
Örnek:
Ah insanlar, nasıl yaptın bunu bize?
Bu kuşlara, bu ağaçlara
Niye bozdun doğamızı , öldü bu topraklar...

6.) Kişi adlarından önce ve sonra gelen ünvanlar büyük harfle başlar.
Örnek:
Zeynep Hanım

7.) Resmi yazılarda saygı belirten sözcükler büyük harfle başlar.
Örnek:
Sayın Milletvekilimiz,

8.) Hitap kelimeleri büyük harfle başlar.
Örnek:
Sevgili Arkadaşım

9.) Miller , boy , oymak gibi adlar büyük harfle başlar.
Örnek:
Türk, Özbek, Karakeçili

10.) Hayvanlara takılan adlar da büyük harfle yazılır.
Örnek:
Minnoş, Şeker, Pamuk, Minik, Maviş
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.333 saniyede (84.93% PHP - 15.07% MySQL) 16 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 19:54
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi