[Kral_Aslan]

Lüksemburg Dükalığı
Grand-Duché de Luxembourg
Großherzogtum Luxemburg
Grousherzogdem Lëtzebuerg



Lüksemburg Dükalığı, ya da kısaca Lüksemburg Fransa, Almanya ve Belçika ile komşu, denize kıyısı olmayan, kuzeybatı Avrupa'da bir ülkedir. Lüksemburg Avrupa Birliği üyesidir.

Tarihçe

Bu küçük ülkenin tarihi 963'te kont Siegfried'in Lütteburg kalesini kurdurmasıyla başlar. 15.yüzyılda 4 Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu imparatoru Lüksemburg'dan çıkmıştır. Bunlardan Karl I, Lüksemburg'u 1354'te düklüğe dönüştürmüştür. 1443'te Bourgogne sülalesinin eline geçen ve yüzyıllarca yabancı milletlerin egemenliğinde yaşayan düklük Bourgogne sülalesinden Marie'nin Avusturya imparatoru Maximillien I ile evlenmesi ile Habsburglara geçmiştir.
Habsburg'ların bölünmesi ile ailenin İspanyol koluna geçti. 1684'te Fransa kralı 16. Louis tarafından ele geçirilen, 1697'de Habsburgların geri aldığı ülke 1794'te yine Fransız işgaline uğramıştır. 1815'e kadar Fransız egemenliği altında kalan ülke Viyana Kongresi'nde bağımsız bir büyükdüklük olarak Hollanda'ya geçmiştir.1830 ayaklanmasından sonra Belçika'ya geçmiştir.
Fransız İmparatoru Napoléon III'ün ele geçirme girişiminin başarısızlığa uğramasından sonra 1827'de bağımsızlığa kavuşan Lüksemburg Büyükdüklüğü büyük devletlerin himayesi altına alınmış ve 1868'de üstünde birçok değişiklikler yapılmasına rağmen günümüzde de aynı geçerli olan anayasa kullanılmaktadır. O tarihten itibaren yansızlık politikası uygulamasına karşın her iki dünya savaşında da Alman işgalinde kalan Lüksemburg, 1947 Mart'ında Belçika ve Hollanda'yla iktisat ve gümrük birliği Benelüks'ü oluşturmuş, 1949'da NATO'ya, 1957'de Avrupa Ekonomik Topluluğuna üye olmuştur.

Resmi dillerFransızca, Almanca, Lüksemburgca

BaşkentLüksemburg

DükDük Henri

BaşbakanJean-Claude Juncker

Yüzölçümü
- ToplamÜlkeler arasında 166'ıncı
2.586 km²

Nüfus
- Toplam

- Nüfus yoğunluğuÜlkeler arasında 168'inci
442.972
171/km²

Bağımsızlık
- İlanı
- Tanınması

1835

11 Mayıs 1867

Para birimiAvro (Euro)(€)¹

Saat dilimiUTC +1

Ulusal marşOns Hémécht

İnternet alan adı.LU

Uluslararası arama kodu352

(1)1999'dan önce: Lüksemburg Frangı

[BrookLyn]

Lüksemburg
www.MsXLabs.org

Avrupa'nın en küçük ülke­lerinden biridir. Belçika ve Hollanda ile birlikte, Benelüks adı verilen ülkeler grubunu oluşturan Lüksemburg kuzey-güney doğrultu­sunda 82 km, doğu-batı doğrultusunda 56 km uzunluğundadır. Komşuları, batıda ve kuzey­de Belçika, doğuda Almanya Federal Cum­huriyeti, güneyde ise Fransa'dır. Ormanlarla kaplı bir yayla olan Ardenler, Belçika'dan Lüksemburg'un kuzeyine doğru uzanır. Lor raine Yaylası'nın bir bölümünü içine alan Güney Lüksemburg ise tarıma elverişli bir bölgedir. Derin vadilerdeki akarsular, ülke­nin Almanya Federal Cumhuriyeti ile sınırı­nın bir kesimini oluşturan Moselle Irmağı'nda birleşir. Ülkede Almanca'nın bir lehçesi olan Letzeburg konuşulur. Bunun dışında Fransızca ve Almanca yaygındır. Halkın hemen hemen tümünün Katolik olduğu ülkede tek büyük kent, başkent Lüksemburg'dur. Önce Roma­lılar daha sonra Franklar tarafından yüksek bir yayla üzerine kurulmuş, üç yanı sarp uçurumlarla çevrili sağlam bir kalenin çevre­sinde gelişen kentte gotik bir yapı olan tarihsel Nötre Dame Katedrali, St. Michael Kilisesi ve Grandüklük Sarayı vardır. Eski kent, aşağıdaki vadide kurulu olan yeni ken­te, dolambaçlı dar sokaklar ve merdivenlerle bağlanır.

Halkın yaklaşık dörtte biri çiftçilikle uğra­şır. Çiftlikler daha çok ülkenin güney bölgesindedir. Başlıca ürünler buğday, arpa, çav­dar, yulaf ve patatestir. Moselle vadisinde üzüm bağları vardır. Birçok çiftlikte inek ve domuz yetiştirilir. Bu küçük ülkede demir ve çelik üretimi tarım ürünlerinden daha önemli­dir. Lüksemburg'un güneybatı köşesinde zen­gin demir cevheri yatakları vardır. Ülkenin en önemli sanayisi de demir ve çelik sanayisidir. İyi bir kara ve demiryolu ağı, ülkeyi Avrupa'nın öbür ülkelerine bağlar. Moselle Irmağı üzerinde mavnalarla taşımacılık yapılır. Baş­kent yakınında, Findel'deki işlek havalimanı, öbür Avrupa ülkeleriyle hava bağlantısını sağlar. Lüksemburg Radyosu'nun yayınları Avrupa'nın geniş bir bölümüne ulaşır.

Tarih
Bir zamanlar Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'na bağlı bir bölge olan ve Belçika'nın bir bölümünü de içerdiği için bugünkünden daha büyük olan Lüksemburg, 1442'de Burgonya hanedanına bırakıldı. Sonraki yıllarda Avusturya, İspanya ve Fransa'nın egemenli­ğinde kalan ülke, Napolyon Bonapart döne­minde bir Fransız ili oldu. 1815 Viyana Kongresi, Lüksemburg'u bir grandüklük ola­rak Hollanda Kralı I. Willem'e bıraktı. 1830'da Belçika'da Willem'e karşı ayaklanma başlayınca Lüksemburg'un büyük bölümü de ayaklanmaya katıldı. Fransa ve İngiltere'nin işe karışması sonucu 1831'de yeni bir düzenle­me yapıldı ve Lüksemburg ikiye bölündü. Daha büyük olan bölüm Belçika'ya verilir­ken, günümüzdeki Lüksemburg topraklarını oluşturan daha küçük bölüm Willem'in yöne­timinde kaldı.
1867'de yapılan Londra Antlaşması ile bü­yük Avrupa devletleri Lüksemburg Grandüklüğü'nün tarafsızlığını güvence altına aldılar. Buna göre, bir saldırıya uğrarsa Lüksem­burg'u savunacaklardı. Gene de Lüksemburg her iki dünya savaşında da Alman işgaline uğ­radı. 1942'de Almanlar, halkın direnmesine karşın Lüksemburg'u Almanya'ya kattı. 1944'te Müttefik ordularının kurtardığı ülke yeniden bağımsızlığına kavuştu.

Lüksemburg 1945'ten başlayarak öbür Av­rupa ülkeleriyle işbirliğini geliştirmek için büyük çaba gösterdi. NATO'nun üyesi ve Avrupa Topluluğu'nun (AT) kurucu üyesi oldu. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun merkezi de Lüksemburg kentindedir.

Kaynak: MsXLabs.org & Temel Britannica

[Daisy-BT]

Lüksemburg