Arama

Besim Atalay

Güncelleme: 31 Temmuz 2016 Gösterim: 3.190 Cevap: 1
Daisy-BT - avatarı
Daisy-BT
Ziyaretçi
21 Mayıs 2011       Mesaj #1
Daisy-BT - avatarı
Ziyaretçi

Besim Atalay

Ad:  atalay besim.JPG
Gösterim: 643
Boyut:  18.8 KB

(d. 1882, Uşak - ö. 7 Kasım 1965, Ankara)
Sponsorlu Bağlantılar
özellikle Kâşgarlı Mahmud’un Divanü Lügati’t-Türk adlı ünlü sözlüğünü çevirerek Türk dili araştırmalarına büyük katkıda bulunmuş dilci.

İlk ve ortaöğrenimini Uşak’ta yaptı. Bir süre medreseye devam etti. İstanbul Darülmuallimin’ini (öğretmen okulu) bitirdi (1912). Konya, Trabzon ve Ankara öğretmen okullarında, İstanbul’da Darüşşafaka Lisesi’nde öğretmenlik, Maraş, İçel ve Niğde’de maarif müdürlüğü yaptı. İçel’deyken, sancak merkezi olan Silifke’de Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni kurdu (1919). I. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Kütahya milletvekili olarak girdi (1920), milletvekilliği 1946’ya değin sürdü.

1. Türk Dili Kurultayına katıldı (1932). Türk Dili Tetkik Cemiyeti’ne (sonradan Türk Dil Kurumu) üye seçildi. 1949’a değin Türk Dil Kurumu’nda saymanlık işlerini yürüttü. Bu arada Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde ve Ankara Polis Enstitüsü’nde de Farsça dersleri verdi.

Türk dilinin temel yapıtlarından birçoğunu bugünkü Türkçeye çeviren Besim Atalay, Türkçe dilbilgisine ilişkin konularda da yapıtlar hazırlamış, dilin özleştirilmesi yolunda çaba harcamıştır.

Başlıca yapıtları arasında
  • Maraş Tarih ve Coğrafyası (1923, yb 1973),
  • Bektaşilik ve Edebiyatı (1924, 1991),
  • Türk Dili Kuralları (1931),
  • Türkçemizde Men-Man (1940),
  • Türk Dilinde Ekler ve Kökler Üzerine Bir Deneme (1942),
  • Türkçede Kelime Yapma Yolları (1945),
  • Senglâh, Lugat-i Nevâî (1950),
  • Türk Dilinde Ana Kelimeler ya da Türkçe Türetme Sözlüğü (ös. 1967),
  • Çeşitli Halk Fıkraları ve Deyimleri (ös. 1968),
  • Abuşka Lügati veya Çağatay Sözlüğü (ös. 1970) sayılabilir.
Aynca Kâşgarlı Mahmud’dan Divanü Lügati’t-Türk (1939-43, 5 cilt, tıpkıbasım ve dizin de içerir), et-Tuhfetü’ z-Zekiye fi’l-Lügati’t- Türkiye (1945, tıpkıbasım ve dizin de içerir), Bergamah Kadri’den Müyessiretü’llûm (1946), Molla Salih’ten eş-Süzûrü’z- Zehebiye ve’l-Kitabü’l-Ahmediye fi’l-Lugati’t Türkiye (1949) gibi çeviri ve yayınları da vardır.

kaynak: Ana Britannica

Son düzenleyen Safi; 31 Temmuz 2016 02:47
Biyografi Konusu: Besim Atalay nereli hayatı kimdir.
Safi - avatarı
Safi
SMD MiSiM
31 Temmuz 2016       Mesaj #2
Safi - avatarı
SMD MiSiM

ATALAY (Besim)

Ad:  Besim_Atalay.jpg
Gösterim: 473
Boyut:  8.0 KB

türk dilbilimci, yazar
Sponsorlu Bağlantılar
(Uşak 1882 - Ankara 1965)

Uşak'ta medrese öğrenimi gördü. Din öğrenimini İstanbul'da da sürdürerek icazet aldı (1909). Öğretmenlik, milli eğitim müdürlüğü yaptı. Silifke'de Müdafaayı hukuk ce- miyeti’ni kuranlar arasındaydı; Kurtuluş savaşı'nı destekleme çalışmalarını Uşak'ta sürdürdü.

Ankara'ya giderek Milli eğitim bakanlığı'nda hars (kültür) müdürlüğü yaptı. Bu görevi sırasında halk ağzından söz derleme çalışmasını gerçekleştirdi. 1920'de Kütahya milletvekili olarak girdiği TBMM'de görevini yedi dönem sürdürdü- Türk dil kurumu'nda yönetici olarak çalıştı (1932-1951).

Türkçenin biçimbilgisiyle ilgili incelemeler yayımladı:
  • Türk dili kuralları (1931),
  • Türkçemizde -men. -man (1940),
  • Türk dilinde ekler ve kökler üzerine bir deneme (1942),
  • Türkçede kelime yapma yolları (1946).
Türk dilinin tarihsel dönemleriyle ilgili bazı dil yapıtlarını günümüz türkçesine çevirerek bilimsel yayınlarını yaptı;
  • Divanü lügat it türk (5 cilt, 1939-1943),
  • Et-Tuhfet üz -zekiyye fi T lügat ıt-Türkiyye (1946),
  • Müyessiret ül-ulûm (1946) vb.
  • Tarikat (Bektaşilik ve edebiyatı, 1921),
  • din (Müslümantara öğütler, 1923; Tanrı kitabından namaz türeleri, 1944 vb.)
  • konuları üzerinde de durmuş, Kurani türkçeye çevirmiştir (Tanrı kitabı, 1962).

Kaynak: Büyük Larousse

BEĞEN Paylaş Paylaş
Bu mesajı 1 üye beğendi.
SİLENTİUM EST AURUM

Benzer Konular

19 Haziran 2012 / Keten Prenses Bilim tr
17 Şubat 2007 / Kral_Aslan Edebiyat tr
9 Temmuz 2015 / nötrino Bilim tr
27 Temmuz 2008 / TiglonBoYs Edebiyat tr
27 Ağustos 2015 / Safi Bilim tr