Voice Over IP (IP Üzerinde Ses İletimi)
VIP VIP Üye
10. VoIP nin Diğer Teknolojilerle Karşılaştırması
Endüstrideki entegrasyon trendi, her geçen gün artarken beraberinde de birçok değişik teknolojilerin gelişmesini sağlıyor. Tabii ki bununla beraber yeni iş alanları yaratıyor .
Bundan yaklaşık 20 yıl önceye kadar, günümüzde yaşanan ses-veri entegrasyon trendinin tam tersi yaşanıyordu. Sadece ses için dizayn edilmiş Anahtarlamalı Halk Telefon Ağı (PSTN- Public Switched Telephony Network) üzerinde veri iletişimi o zamanların gözde teknolojisiydi. 300bps hızındaki modemler bu ağda çalıştırılabilir limitti. Zamanla PSTN'in devre anahtarlamalı mimarisinin veri için çok da verimli olmadığı anlaşıldı ve değişik paket teknolojileri geliştirildi (X.25, SMDS, FR, ATM, IP, vs.).
Günümüzde değişik ses-veri engterasyonu teknolojileri mevcut.
Bunlar alttaki konu başlıklarındaki gibidir.
10.1. FR üzeri Ses (VoFR-Voice Over Frame Relay)
Frame Relay (FR) teknolojisi, YAA (Yerel Alan Ağı)'ların veri yoğunluklu trafiğinin, GAA (Geniş Alan Ağı)'na düşük maliyetli ve yüksek performanslı bağlantısı için geliştirildi. Bu teknoloji, X.25 ve ISDN standardlarına dayanmaktadır. Frame Relay terimi, her çeşit bilginin (ses, video ve veri) standartta tanımlanmış çerçevelerin (frame) içine konularak, ağ üzerinde anahtarlanması ile gerçekleştirilmesinden gelmektedir.
Ses ve verinin FR ağı üzerinde bütünleştirilmesi, şirketlerin değişik yerlerdeki ofislerini tek bir ağ üzerine bağlar. Böylece FR ağının sağladığı yüksek performanslı veri iletişiminin yanında çok düşük fiyata telefon görüşmesi sağlanır. Genelde, FR ağına harcanan yatırım kendini bir yıl içinde amortize eder.
10.2. ATM üzeri ses (VTOA - Voice Telephony Over ATM - Asynchronous Transfer Mode)
Günümüzde, servis sağlayıcılarının (AT&T, Sprint, MCIWorldcom, etc.) en çok kullandığı paket teknolojisi ATM'dir. ATM'in önermiş olduğu Servis Kalitesi (QoS- Quality of Service), gecikmeye duyarlı uygulamaları (ses, görüntü) ve veri iletişimini gerçekleştirmek için mükemmel bir olanak sağlıyor.
ATM teknolojisi, farklı trafik karakteristiği gösteren uygulamalar için farklı ATM Uyum Katmanları (AAL - ATM Adaptation Layer) sağlıyor. AAL1 servis sağlayıcılarının omurgasında ses trafiği için kullanılırken, AAL5 ise veri trafiğini üstlenmektedir. ATM Uyum Katmanında kapsüllenen ses veya veri trafiği, daha sonra ATM hücrelerine yerleştirilerek fiziksel katmana yollanır. Böylece ses ve veri trafiği aynı fiziksel bağlantı üzerinden, fakat ATM katmanı açısından değişik sanal bağlantılar (Virtual Connection) üzerinden gönderilir. ATM katmanında farklı uygulamalara istenilen önem değerleri verilerek bağlantılar için gerekli ATM trafik parametreleri atanır.
Jetstream ve Coppercom gibi piyasaya yeni giren şirketlerin desteklediği VoDSL teknolojisi, önümüzdeki yıllar içinde iyi bir pazar payı kapacağa benziyor. Cahners In-Stat Group'un pazar araştırma raporunda, VoDSL'in 2000 yılı sonunda 1 milyar dolarlık pazar payına sahip olacağı belirtilmiştir.
AAL2 katmanının sağladığı bu özellikler GSM dünyasında da ilgi görmeye başladı. Ericsson ve Nokia gibi GSM devleri, baz istasyonları ve santral arasındaki hızlı omurga üzerinde AAL2 testlerine başladı.
10.3. IP üzeri ses (VoIP - Voice Over Internet Protocol)
Daha çok kampus ortamında kurulmakta olan bu teknoloji, şirket içi telefon ve PBX ekipman masraflarını düşürmekte, bilgisayar-telefon etkileşimini (CTI - Computer-Telephony Interaction) ve birleşik mesajlaşmayı (unified messaging) kolaylaştırmaktadır.
IP üzeri ses üç değişik şekilde uygulanabilinir:
İkinci ve üçüncü senaryolarda ise, ses ağı ve IP (Internet Protocol) ağının birbirleri ile uyum içinde çalışması için "gateway" adı verilen ekipman kullanılmasi gerekir. Gateway, ses içeren IP paketlerini ses ağının anlayabileceği biçime sokarak, iki kullanıcı arasındaki bağlantıyı kurar. Gateway kullanıcılara transparan olmalıdır. Alcatel, Cisco ve Shoreline'nin piyasaya sürdüğü IP PBX ürünleri, sağladıkları ek özelliklerle gateway ekipmanlarından üstün olmaktadır.
IP üzeri ses teknolojisinin sağladığı gözardı edilmez avantajların yanında, halen aşması gereken bariyerler var:
Endüstrideki entegrasyon trendi, her geçen gün artarken beraberinde de birçok değişik teknolojilerin gelişmesini sağlıyor. Tabii ki bununla beraber yeni iş alanları yaratıyor .
Sponsorlu Bağlantılar
Bugün ise, super hızlı omurgalar üzerinde gerçekleştirilen veri merkezli paket anahtarlamalı ağlar (PSN - Packet Switched Network) mevcuttur. Ses trafiginin de uygun bir şekilde veri trafiğine entegre edilmesi, iki ayrı ağ tipi bulundurmanın getirdiği masraf ve problemleri azaltacaktır.
Günümüzde değişik ses-veri engterasyonu teknolojileri mevcut.
Bunlar alttaki konu başlıklarındaki gibidir.
10.1. FR üzeri Ses (VoFR-Voice Over Frame Relay)
Frame Relay (FR) teknolojisi, YAA (Yerel Alan Ağı)'ların veri yoğunluklu trafiğinin, GAA (Geniş Alan Ağı)'na düşük maliyetli ve yüksek performanslı bağlantısı için geliştirildi. Bu teknoloji, X.25 ve ISDN standardlarına dayanmaktadır. Frame Relay terimi, her çeşit bilginin (ses, video ve veri) standartta tanımlanmış çerçevelerin (frame) içine konularak, ağ üzerinde anahtarlanması ile gerçekleştirilmesinden gelmektedir.
Tipik bir FR uygulaması, yandaki şekilde gösterildiği gibi, YAA'dan gelen veriyi ve PBX'den gelen ses ve faxi FRAD (Frame Relay Access Device) içinde tek bir fiziksel FR bağlantısı üzerinde bütünleştirir. FRAD, her uygulamaya değişik sanal bağlantılar atayıp, bu bağlantılarin performans parametrelerini, uygulamanın ihtiyacına göre belirleyebilir.
Ses ve verinin FR ağı üzerinde bütünleştirilmesi, şirketlerin değişik yerlerdeki ofislerini tek bir ağ üzerine bağlar. Böylece FR ağının sağladığı yüksek performanslı veri iletişiminin yanında çok düşük fiyata telefon görüşmesi sağlanır. Genelde, FR ağına harcanan yatırım kendini bir yıl içinde amortize eder.
10.2. ATM üzeri ses (VTOA - Voice Telephony Over ATM - Asynchronous Transfer Mode)
Günümüzde, servis sağlayıcılarının (AT&T, Sprint, MCIWorldcom, etc.) en çok kullandığı paket teknolojisi ATM'dir. ATM'in önermiş olduğu Servis Kalitesi (QoS- Quality of Service), gecikmeye duyarlı uygulamaları (ses, görüntü) ve veri iletişimini gerçekleştirmek için mükemmel bir olanak sağlıyor.
ATM teknolojisi, farklı trafik karakteristiği gösteren uygulamalar için farklı ATM Uyum Katmanları (AAL - ATM Adaptation Layer) sağlıyor. AAL1 servis sağlayıcılarının omurgasında ses trafiği için kullanılırken, AAL5 ise veri trafiğini üstlenmektedir. ATM Uyum Katmanında kapsüllenen ses veya veri trafiği, daha sonra ATM hücrelerine yerleştirilerek fiziksel katmana yollanır. Böylece ses ve veri trafiği aynı fiziksel bağlantı üzerinden, fakat ATM katmanı açısından değişik sanal bağlantılar (Virtual Connection) üzerinden gönderilir. ATM katmanında farklı uygulamalara istenilen önem değerleri verilerek bağlantılar için gerekli ATM trafik parametreleri atanır.
Son günlerin gözde teknolojisi, xDSL üzeri ses (VoDSL-Voice Over DSL), ATM'in AAL2 katmanını kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu katmanın sağladığı ses sıkıştırma ve çoğullayıcı özellikleri ev, küçük ve orta büyüklükteki ofislere tek bir fiziksel bağlantı üzerinden 8-16 arası telefon hattı sağlamaktadır. Şekildeki IAD (Integrated Access Device) veri ve ses trafiğini entegre eder.
Jetstream ve Coppercom gibi piyasaya yeni giren şirketlerin desteklediği VoDSL teknolojisi, önümüzdeki yıllar içinde iyi bir pazar payı kapacağa benziyor. Cahners In-Stat Group'un pazar araştırma raporunda, VoDSL'in 2000 yılı sonunda 1 milyar dolarlık pazar payına sahip olacağı belirtilmiştir.
AAL2 katmanının sağladığı bu özellikler GSM dünyasında da ilgi görmeye başladı. Ericsson ve Nokia gibi GSM devleri, baz istasyonları ve santral arasındaki hızlı omurga üzerinde AAL2 testlerine başladı.
10.3. IP üzeri ses (VoIP - Voice Over Internet Protocol)
Daha çok kampus ortamında kurulmakta olan bu teknoloji, şirket içi telefon ve PBX ekipman masraflarını düşürmekte, bilgisayar-telefon etkileşimini (CTI - Computer-Telephony Interaction) ve birleşik mesajlaşmayı (unified messaging) kolaylaştırmaktadır.
Cisco'nun en büyük destekleyicisi olduğu IP üzeri ses teknolojisinin pazar payı sürekli artıyor. Başka bir pazar araştırma şirketine (Cahners In-Stat Group) göre, VoIP'nin pazar payı önümüzdeki beş yıl içinde yüzde 280 artış göstererek 3.6 milyar dolara ulaşacak.
IP üzeri ses üç değişik şekilde uygulanabilinir:
- PC'den PC'ye
- PC'den telefona
- Telefondan telefona
İkinci ve üçüncü senaryolarda ise, ses ağı ve IP (Internet Protocol) ağının birbirleri ile uyum içinde çalışması için "gateway" adı verilen ekipman kullanılmasi gerekir. Gateway, ses içeren IP paketlerini ses ağının anlayabileceği biçime sokarak, iki kullanıcı arasındaki bağlantıyı kurar. Gateway kullanıcılara transparan olmalıdır. Alcatel, Cisco ve Shoreline'nin piyasaya sürdüğü IP PBX ürünleri, sağladıkları ek özelliklerle gateway ekipmanlarından üstün olmaktadır.
IP üzeri ses teknolojisinin sağladığı gözardı edilmez avantajların yanında, halen aşması gereken bariyerler var:
- Konuşmanın kalitesi ağın trafik yoğunluğuna bağlıdır. Bugünkü telefon ağıyla aynı kaliteyi sağlayabilmek için, ağ üzerinde servis kalitesi (QoS) garanti edilmelidir. Bu sebeble, Multi-Protocol Label Switching (MPLS) ve IP Type of Service(ToS) protokolleri geliştirilmiştir.
- IP üzeri ses standardları halen geliştirilme aşamasındadır:
- H.323 V2.0 - International Telecommunication Union (ITU)
- Media Gateway Control Protocol (MGCP) - Internet Engineering Task Force (IETF)
- Session Initiated Protocol (SIP) - IETF
- Şu an kullandığımız telefonlar için gerekli elektrik, santral tarafından sağlanmaktadır. Herhangi bir elektrik kesintisinde dahi telefonunuz acil hatlara (polis, hastane, v.b.) erişebilmektedir. IP telefonlarında gerekli elektrik, kullanıcı tarafında sağlandığından bu durum gerçekleşmez. Fakat General Bandwidth şirketinin bu yıl sonunda piyasaya süreceği ürün ile santraller elektrik kesintisi durumunda IP telefonlara gerekli elektriği sağlayabilecekler.
Tanrı varsa eğer, ruhumu kutsasın... Ruhum varsa eğer!
