Yaşlılık sigortası
Son yıllardır, Çin'in temel yaşlılık sigortasının kapladığı alan devamlı olarak büyürken devlet işletmelerinden ve kolektif işletmelerden çeşitli kategorilerdeki işletmelere ve işletme modeliyle yönetilen halk kuruluşlarına kadar genişletildi ve devlete bağlı olmayan işletmelerin memur ve işçilerinin hakları ve çıkarları güvence altına alındı. 2002 yılının sonuna kadar tüm ülkede 111 milyon 290 bin memur ve işçi ile 36 milyon 800 bin emekli temel yaşlılık sigortası kapsamındaydı. 2003 yılının sonuna kadar, Çin'de temel yaşlılık sigortasını alanların sayısı 2002 yılına kıyasla 7 milyon 530 bin artarak 154 milyon 900 bini buldu. Bunun içinde 116 milyon 380 bin memur ve işçi ile 38 milyon 520 bin emekli yer alıyor.
işsizlik sigortası
Kalabalık nüfuslu Çin, büyük istihdam baskısıyla karşı karşıya. Çin hükümeti, istihdam sorununu çözmek için 1993 yılından itibaren işgücü piyasası politikasını uygulayarak istihdam yolunu geniş ölçüde açtı. Özellikle son yıllarda endüstri yapısının ayarlanmasından dolayı Çin hükümeti işsizlik sorununu çözüme bağlamak için yeni istihdam olanaklarını ortaya çıkarma projeleri uyguladı. 2002 yılının sonuna kadar devlet işletmelerinden gelen 18 milyon işsiz, çeşitli kanallar ve yöntemlerle yeni iş buldu. 2002 yılının sonunda kentler ve kasabalarda kayıtlı işsizlerin sayısı yüzde 4 oldu. Çeşitli halk kuruluşlarında uygulanan işsizlik sigortası sistemi, işgücünün uygun bir dolaşımı ve birleşik işgücü piyasasının oluşumunu sağladı. 2003 yılının sonuna kadar Çin'de işsizlik sigortası alanların sayısı 103 milyon 730 bini buldu. Çin'in bütün kentlerinde ve ilçelerin merkezinde asgari yaşam garantisi sistemi kuruldu. Bu sistem kişi başına düşen aile geliri, ortalamanın asgari yaşam düzeyinden daha düşük olanlara temel yaşam garantisini sağladı.
2003 yılında Çin'de toplam 22 milyon 350 bin kentli ve kasabalı hükümetin asgari yaşam güvencesi altına alınırken yoksul kentlilerin hepsinin bu güvence altına alınması gerçekleştirildi. 2003 senesi sonu işsizlik sigortası olarak ele alınan sayıları bir önceki yıla kıyasla 1.91 milyonluk bir artış kaydetmiş bulunan 103.73 milyon kişi vardı.İşsizlikten ötürü sigorta tazminatı alan 4.15 milyon kişidir.Daha önceki yıllara göre 250,000 kadar azalma olmuştur.Kentsel bölgeler kapsamında 8 milyon işsiz insan vardı.Kentsel işsizlik oranı yüzde iken önceki seneye göre yüzde 0,3 puanında artış söz konusuydu.
Yeniden meslek edindirme
2003 senesinde ülke çapında 8,59 milyon kişiye iş olanağı sağlanmıştır.İşlerinden ayrılmış bulunan 10,38 milyon kişiye yeniden meslek edindirme seçim kartı verilmiş bunların 4,4 milyonuna meslek kazandırılmıştır.2003 yılı senesi sonu itibarı ile devlete ait iş olanakları çerçevesinde ayrılmış bulunan 2.6 milyon çalışan vardır.Yıldan yıla 1.5 milyonluk bir düşüş gözlemlenmiştir.Bunlardan 1.95 milyonu hizmet merkezlerinde kayıtlı olup buralarda temel geçime yönelik ödeneklerden almış ve emekli maaşı ,tıbbi bakım ve işsizlik ödemesi konusunda sosyal güvenlik ödemelerinden faydalanmışlardır.Beijing,Tianjin,Liaoning,Shanghai,Zheshai,Fujian,Shandong ve Guangdong da işlerinden ayrılan çalışanların işsizlik sigortası tarafından ele alınmakta,bu kişilerin temel yaşamlarına yönelik bir garanti rolü oynayan yeniden meslek edindirme hizmet merkezi artık mevcut bulunmamaktadır.
Emekliler için sosyal idare sistemi
2003 senesi sonunda temel emeklilik maaşı sigortasına katılım gösteren 154,9 milyon kişi olup bu rakam önceki senelere göre 7,53 milyonluk bir artış kaydetmiştir.Bunlardan 116,38 milyonu aktif personel 38,52 milyonu emekliye ayrılanlardır.Emeklilere emeklilik ücretlerinin yüksek bir bölümü zamanında ödenmiş herhangi bir gecikmiş borca rastlanmamıştır. 2003 senesi sonunda işlerinden emekli olan 29,33 milyon kişi sosyal kanallar vasıtası ile çeşitli hizmetlerden faydalanmıştır.Sosyal idare sisteminin kapsadığı alan 2002 senesi başlarında 22,8'lik yüzde puanı artışıyla 2002 senesi sonuna kıyasla yüzde 41'lik bir puan artışıyla yüzde 84,5 seviyesine ulaşmıştır.
Tıbbi sigorta
2003 senesi sonunda tıbbi sigortadan faydalanan 108,95 milyon kişi bulunuyor.Bu rakam yıldan yıla 14,95 milyonluk bir artışa tekabül etmektedir.Bunlardan 79,77 milyonu aktif faaliyet gösterenler 29,18 milyonu da emekliye ayrılmış bulunan kişilerdir.Bu rakamlar sırasıyla yıldan yıla 10,51 milyon ve 4,44 milyon artışa denk gelmektedir.
İş hasar sigortası ve doğum sigortası
2003 senesi sonunda çalışmalarda meydana gelebilecek hasarlara karşı ele alınan sigortadan faydalanan kişilerin sayısı yıldan yıla 1,67 milyonluk artışla 45,73 milyona erişmiştir.Sene boyunca 370,000 kişi çalışma esnasında zarar görmüştür.İş hasar sigortasına yönelik düzenlemeleri birçok eyalet düzenlemelerin gerçekleşmesine yönelik planları ele almıştır.2003 senesi sonunda doğum sigortası konusundaki faaliyetleri ele alan 29 eyalet özerk bölge ve belediye vardı.36,48 milyon kişi doğum sigortasından faydalanmıştır.Bu rakam önceki seneye kıyasla 1,6 milyonluk bir artışa denk gelmekte ve 350,000 kişilik personel doğum sigortasından bedel tedarik etmiştir.
Geçim güvenliği
Kentsel bölgelerde yaşayanlara yönelik geçim güvenliği sistemi dinamik bir yönetim eşliğinde ve mümkün olan en geniş çapta sağlam faaliyet gösteren bir karakter sergilemektedir.2003 senesinde toplam 22,35 milyon kentsel kesim devlet tarafından sağlanan geçim güvenliğinden faydalanmıştır.Bu rakam önceki seneye göre yüzde 1,7 milyon üzerindedir.Geçim güvenliğine yönelik giderler önceki seneye göre yüzde 35,9'luk bir artış kaydederek 4,04 milyar yen bir artışla 15,3 milyar yen seviyesine ulaşmıştır.Geçim güvenliği hususunda kişi başına düşen gelir oranı önceki senenin oranına göre yüzde 13,5 artış göstererek 59 Yen seviyesine gelmiştir.
Kırsal kesimde yaşayan çok fakir kişiler için yardım sistemi
2003 senesi sonlarında kırsal kesimlerde yaşayan maddi durumu zayıf kişilerin sayısı 29 milyondu.Bazı kırsal bölgelerde toplam 3,97 milyon kişi üzerinde minimum yaşam destek sistemi tecrübe edilmiş bu imkandan 1,92 milyon kişi faydalanmıştır.Ayrıca kırsal kesimde yaşayan 4,1 milyon hanede toplamı 7,93 milyonu bulan kişi düzenli refaha ulaşmıştır.
Sağlık sigortası
Temel sağlık sigortası, kentler ve kasabalardaki çeşitli kategorilerdeki işletmeler, halk kuruluşları, devlet organları ve sosyal toplulukları kapsayarak Çin'de kaplama alanı en geniş sosyal sigorta sistemlerinden biri oldu. 2002 yılında tedavi, sağlık ve karantina kuruluşlarının sayısı 290 bini, hasta yataklarının sayısı 3 milyon 210 bini ve tıbbi eleman sayısı 4 milyon 440 bini buldu. Beijing, Shanghai, Tianjin ve Chongqing gibi büyük kentlerde tümör, kalp ve beyin damarları, göz, diş, geleneksel Çin tıbbı ve bulaşıcı hastalıklar alanlarında hizmet veren yüksek düzeydeki özel hastane ve çok sayıda birleşik hastane kuruldu. Çeşitli eyaletler ve özerk bölgelerin kentlerinde de modern donatımlara sahip olan birleşik ve özel hastane faaliyete geçti. Şimdi ilçe, nahiye ve köy düzeyinde sağlık şebekesi temeli de geniş kırsal alanda oluşturuldu. Çin'de ilçe düzeyindeki hastanelerin sayısı 2 bini, nahiye ve kasaba hastanelerinin sayısı 48 bini aştı.
2003 yılının sonunda Çin'de sağlık sigortası alanların sayısı 14 milyon 940 bin artarak 108 milyon 950 bini buldu. Bunların içinde sigortadan yararlanan memur ve işçilerin sayısı 79 milyon 770 bini, emeklilerin sayısı 29 milyon 180 bini buldu.
Kaynaklari: CRI cn & vikipedi