AHLAK

Hulk kelimesinin çoğuludur. Hulk, huy, seciye, tabiat, yaradılış, âdet, alışkanlık gibi birbirine yakın birçok anlama gelmektedir. Ahlak, bir kimsenin huylarım, bir topluluğun alışkanlıklarını anlatmaktadır. Bu huyları, alışkanlıkları inceleyen ilme de "ahlak ilmi" denir. "Ahlak" sözcüğü yalnız başına da "ahlak ilmi" yerine kullanılmaktadır. islamiyet, iman, amel ve ahlak temellerine dayanır. Dolayısıyla Müslümanlıkla dinden bağımsız bir ahlak söz konusu değildir. islam ahlakında esas olan vahye dayanmaktır. Yani temel prensipler Allah tarafından belirlenmiştir. Pey-gamberimiz'in bu konudaki buyruk ve açıklamaları vahyi tamamlayıcı mahiyettedir. Hz.Aişe kendisine sorulan, "Resulullah'm ahlakı nasıldır?" sorusuna, "Onun ahlakı Kur'an ahlakı idi" diye cevap vermiştir. Peygamberimiz kendileri de "Beni Rabbim terbiye etti" buyurmuştur. Müslüman ahlakının temel ilkesi, kendi dışımızdaki insanlara karşı dürüst ve namuslu olmak, kimseyi aldatmamak, kimseyi kandırmam ak tır. Başta namaz bütün ibadetlerdeki gizli amaç mü'mine bu özelliği kazandırmaktır. Bir kimse namaz kılıyor, oruç tutuyor... Ama ahlak bakımından güven vermiyorsa, o kimse yapmakta olduğu ibadetlerden gerekli feyzi almayan biri olarak değerlendirilir. Bir Kur'an ayetinde, "Muhakkak ki namaz insanı ahlaksızlıklardan ve kötülüklerden alıkoyar." "Kur'an, 29/45) buyurulmaktadır. Şüphesiz her ibadet Allah için yapılır, ama ahlakî üstünlük kazandırıcı yönü de gözden uzak tutulamaz. Peygamberimiz'in çeşitli hadisleri bu hususa ışık tutmaktadır. Şöyle buyurmaktadır: "İyilik ahlak güzelliğidir. Kötülük ise insanın vicdanını tırmalayan ve başkasının öğrenmesinden korktuğu şeydir." 'İnsanların namazına, orucuna bakmayın; dindarlarla, dirhemlerle (altın ve gümüşle, akçalı işlerle) muamelesine bakınız." "Sizden biri kendisi için sevdiğini diğer insanlar için de sevene kadar mümin olmaz." Bu son hadis, objektif bir ölçü olarak ortaya konan, "Ahlak, sana yapılmasını istemediğin şeyi, senin de başkasına yapmamandır" ilkesinden daha ileri, objektif ve insancıl bir aşamayı^ ifade etmektedir.