Hz. Ömer, tam adı ÖMER BİN HATTAB

(d. y. 586, Mekke - ö. 3 Kasım 644, Medine, Arabistan)
Hz. Muhammed’den sonra İslam devletini yöneten (hd 634-644) ikinci halife.

Halifeliği döneminde Mezopotamya ve Suriye fethedilmiş, İran’la Mısır’ın fethine başlanmıştır. Mekke’nin Kureyş kabilesinin Adi kolundan geliyordu. Mekke yönetiminde önemli görevlerde bulunmuş, Hz. Muhammed’e ve ilk Müslümanlara şiddetle karşı çıkmıştı. 618’de İslâmî kabul etmesi Müslümanlar için büyük güç kaynağı oldu. 622’de Hz. Muhammed ve öteki Mekkeli Müslümanlarla birlikte Medine’ye göç ettikten sonra peygamberin başdanışmanları arasına girdi, Hz. Muhammed’in bütün savaşlarına katıldı. Bu dönemde Hz. Ebubekir’le yakın ilişki içindeydi. Hz. Muhammed 625’te kızı Hafza’yla evlendikten sonra Ömer’in devlet içindeki konumu güçlendi. Hz. Muhammed’in 632’de ölümünden sonra, Medineli Müslümanların Mekkeli Hz. Ebubekir’in halifeliğini kabul etmelerinde büyük rol oynadı.

Büyük ölçüde Ömer’den güç alarak hüküm süren Hz. Ebubekir (hd 632-634) onu halifeliğe atadı. Hz. Ömer, kendisini “inananların komutanı” (emiru l-müminin) olarak adlandıran ilk halife oldu. Onun döneminde İslam devleti bir Arap beyliğinden bir dünya gücü durumuna geldi. Bu büyük yayılma dönemi boyunca genel politikaları yakından denetledi ve fethedilen topraklarda yönetimin ilkelerini saptadı. İslam devletinin bundan sonraki yapısı, bu arada hukuk düzeni büyük ölçüde Hz. Ömer tarafından oluşturuldu. Resmî yazışmaların korunması için arşiv kurdurdu ve Hicri takvimi düzenletti. Son derece sade bir yaşam süren Hz. Ömer adaleti ve otoritesiyle büyük saygınlık kazanmış güçlü bir yöneticiydi. Halifeliğinin 10. yılında İranlı bir köle tarafından kişisel nedenlerle, Medine’de öldürüldü.