Gözün gizli düşmanı: Glokom
7 Haziran 2004 — Glokom alanındaki çalışmalarıyla tanınan ABD’li bilim adamı Prof. Dr. Alon Harris, “glokom, ancak ileri dönemde ve belirgin görme kaybı ortaya çıktığında fark edilir” dedi.
Prof. Dr. Alon Harris, Antalya’da düzenlenen glokom tedavisiyle ilgili seminerde, hastalığın nedenleri, tedavisi ve Türkiye’deki duruma ilişkin bilgi verdi. ABD’nin Indiana Üniversitesi Tıp Fakültesi Glokom Araştırma ve Tanı Merkezi Direktörü olan Harris, glokomun, göz içi basıncının yüksek seyretmesi ve göz sinirlerinin zayıflaması sonucu ortaya çıkan yaygın hastalık olduğunu belirtti.
Glokomda, göz içindeki sıvı basıncının göz sinirlerine zarar verecek oranda yükseldiğini kaydeden Harris, şunları söyledi: “Göz tansiyonu, uzun süre kendini göstermeyen bir hastalıktır. Genellikle ani görme kaybı ile hastalığın farkına varılır. Glokom hastalarının yüzde 20’si görme yetisini yitirir. Daha çok 40-45 yaş üstü kişilerde glokom görülür. Türkiye’de risk altında olan yaklaşık 2 milyon kişinin olduğu sanılıyor. Bunların sadece yüzde 5’i hastalığının farkında ve 100 bin kişi düzenli tedavi görüyor.”
“40 YAŞINDAN SONRA DÜZENLİ MUAYENE ŞART”
Glokomda en büyük tehdit unsurunun hastalığın uzun süre kendini belli etmeden ilerlemesi olduğunu vurgulayan Harris, zamanında teşhis konularak tedavi edilmediği durumlarda hastalığın kalıcı kısmi görme kayıplarına, ileri durumlarda da körlüğe neden olabildiğini kaydetti.
Glokomun kesin olarak bilinen bir nedeni olmadığını ancak genetik faktörlerin bazen önemli rol oynadığını belirten Harris, göz muayenesi sırasında belirlenen yüksek göz içi basıncının hastalığın ilk belirtisi olabildiğini ifade etti. Hastalığa ancak dikkatli bir göz muayenesiyle teşhis konulabildiğine dikkat çeken Harris, şöyle konuştu: “Genellikle 40 yaş üstü kişilerde oluşan hastalık, yıllar içinde yavaş ilerler ve çoğu kişide hastalığa ait herhangi bir belirti görülmez. Glokom, hastalar tarafından ancak ileri dönemde ve belirgin görme kaybı ortaya çıktığında fark edilir. Glokomu olan kişilerin görüş açısı daralır. Glokomda görme kaybı olduktan sonra geri dönüş yoktur. Onun için erken tanı çok önemlidir. 40 yaşından itibaren düzenli muayene gerekir.”
Harris, genetik geçişin yanı sıra sigara, şeker, yüksek tansiyon, uzun süreli kortizon tedavisinin de risk faktörü oluşturduğu glokomun, tüm olumsuzluklarına karşın zamanında teşhis ve düzenli tedavi ile kişide bir yeti kaybına yol açmasının önlenebildiğini kaydetti.
Glokom değişik tipleri olan optik sinirde ilerleyici hasarla, görme alanı kayıpları ve yüksek göz içi basıncı ile karakterize oldukça yaygın bir hastalıktır.
Glokom dünya üzerinde önlenebilir körlük nedenlerinden bir tanesidir. Eğer glokom zamanında tanınır ve tedavi edilirse görme kaybınız önlenebilir. Bir çok insan glokom hastalığına sahip olmakla bu durumu bilmemektedir. Glokom hastalığının bulguları ancak çok ileri dönemlerde belirginleşir. Bu nedenle iyi bir göz muayenesinin önemi unutulmamalıdır
Dünya genelinde yaklaşık 3 milyon kişi glokom nedeni ile görmemektedir. Yaklaşık 100 milyon kişinin artmış göz içi basıncı vardır ve ortalama 2.4 milyon kişi her yıl primer açık açılı glokom tanısı almaktadır.
Glokomda temel risk faktörü yüksek göz iç basıncıdır. Göz içi basıncı, aköz hümör denilen göz içi sıvısının gözden atılımına çeşitli nedenlerle direnç gelişmesine bağlı olarak artar. Eskiden glokoma neden olan tek faktörün yüksek göz içi basıncı olduğu düşünülürdü. Ancak göz içi basıncı kontrol edilen bazı hastaların görme alanında görülen ilerleyici hasar ya da göz içi basıncı normal olan kişilerde izlenen glokom, göz içi basıncının bu hastalığın tek nedeni olmadığını gösterdi.
Optik sinirin göz içi basıncına dayanıklılığı da önemli bir faktördür. Normal toplumda göz içi basıncı değerleri 10 ve 21 mmHg arasındadır, her yüksek göz içi basıncına sahip kişi, glokom hastalığına sahip değildir. İleri yaşla birlikte göz içi basıncında bir miktar yükselme olabilir.
