Kilise
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi
Hristiyan tapınağı ya da Hristiyanlarla ilgili dinsel örgüt. Hristiyanlığın yayılmaya başlamasından sonraki ilk birkaç yüzyılda ilkel kilise tipleri ortaya çıktı. 6. ve 9. yüzyıllar arasında Bizans'ın mimarî etkisiyle bazilika tipinde kiliseler yapıldı. 11. yüzyıldan sonra özellikle İtalya'da, daha sonra Fransa ve Almanya'da Roman tarzında yapılmış kiliselere rastlanmaktadır.
12. ve 13. yüzyıllarda, Fransa başta olmak üzere İspanya ve Orta Avrupa'da Gotik tarzında kiliseler yapıldı. Rönesans ile birlikte antik ögelerin kullanımıyla kilise mimarisinde değişiklik görüldü; bunun en güzel örneği Vatikan'daki San Pietro (Sen Pier) kilisesidir. Barok stilde yapılmış kiliseler genellikle Orta Avrupa'da, Avusturya ve Bavyera'da yaygındır.
19. yüzyılda, yeni gereç ve tekniklerin kullanımıyla gotik tarzına benzetilerek yapılan kiliseler pek başarılı olamadı. Özellikle II. Dünya Savaşı'ndan sonra, geniş teknik olanakların ve dinî hoşgörünün yardımıyla çağdaş kilise yapıları ortaya çıktı. Bunun en güzel örneği, Le Corbusier'nin Fransa'da yaptığı Ronchamp şapelidir. 5. yüzyıldan başlayarak Hristiyanlık içinde ayrı mezhepler ortaya çıktı. 9. yüzyılda Bizans kilisesi Roma kilisesiyle olan bağını kopardı. Antakya kilisesinin geliştirdiği ibadet tarzı, zamanla bütün Bizans kiliselerinde benimsendi ve Bizans ayin usulüne sadık kalan kiliseler "Ortodoks Kilisesi" adı altında anılmaya başlandı. Günümüzde Ortodoks mezhebinden olanların ayrı kiliseleri vardır, hepsine birden Doğu Kiliseleri denir. Batı Kiliseleri'nin içinde yer alan en önemli mezheplerse Katolik, Protestan ve Anglikan mezhepleridir.
