MUAVİYE I (610 Mekke-680 Şam)
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi
Birinci Emevî halifesi. Ümeyyeoğullarından Ebu Süfyan'ın oğludur. Mekke'nin Muhammet Peygamber tarafından fethinden az önce Müslümanlığı kabul etti ve Muhammet Peygamber'in vahiy kâtiplerinden biri oldu. Ebubekir'in halifeliğinde kardeşiyle birlikte Suriye'nin fethine gönderildi. Ağabeyi Zeyit'in ölümü üzerine, onun yerine Şam valisi oldu. Halife Ömer zamanında vali olarak yetkisi Şam ordugâhı ve Şam iliyle sınırlıyken, Halife Osman zamanında bu yetki, tüm Suriye illerini ve Suriye'de bulunan orduları içine alacak kadar genişletildi. 20 yıllık Suriye valiliği zamanında Bizans yönetim ve askerlik usullerinden de yararlanarak Suriye'yi örnek bir eyalet durumuna getirdi. Disiplinli bir ordu kurdu.
Halife Osman'ın öldürülmesine engel olamadı. Fakat öcünü almak için çalıştı. Halife Ali ile yaptığı mücadelelerde başarılı oldu. İbni Mulcem'in ayaklanması, Muaviye'nin halife olmasını kolaylaştırdı. 661'de Irak'a yaptığı seferle Ali'nin yerine oğlu Hasan'ın halife olmasını önleyerek halifeliği elde etti. Kıbrıs ve Rodos'u ele geçirdi. Her yıl Bizans topraklarına akınlar yaptı. İstanbul, oğlu Yezit tarafından iki kez kuşatıldı. Muaviye, halifeliğinin sonlarına doğru oğlu Yezit'i önce Suriye'de, sonra öteki eyaletlerde halife ilân etti. Muaviye, halifeliği din unvanı olmaktan çıkararak bir devlet yönetim kurumu durumuna getirdi. İslâm İmparatorluğu'nun başkentini Şam'a aldı. 18 yıl büyük bir kudretle saltanat sürdü.
