REDİF a. (ar. redif). Esk. Osmanlı devletinde ihtiyat askerine verilen ad. (Bk. ansikl. böl.)
—Ed. Uyaktan sonra yinelenen hece ya da sözcükler. (Halk edebiyatında "döner ayak” denir. Örn. "O gül endam bir al şala bürünsün yürüsün / Ucu gönlüm gibi ardınca sürünsün yürüsün" [Enderunlu Vasıf], Bu beyitte uyağı "bûr" ve "sür" oluşturmaktadır. Uyağı izleyen ve iki dizede ortak olan "ünsün yürüsün" ek ve sözcükleri rediftir.)
—ANSİKL. Ask. tar. 1843’te osmanlı ordusunun muvazzaf birlikleri beş orduya ayrıldığı zaman orduların yedek kuvvet gereksinmeleri olan ihtiyat birlikleri için kaynak aranmaya başlanmıştı. Bu nedenle hemen ihtiyaç duyulduğu zaman yeni terhis edilmiş askerlerden yararlanılması için “Redif teşkilatı" kuruldu, Serasker Rıza Paşa zamanında (1843), beş yıl olarak kabul edilmiş bulunan muvazzaflık süresini bitiren deneyimli askerlerin oturdukları il ve ilçelerde "redif" olarak bulunmaları karar altına alındı. Bu yeni düzenlemede, her ordu bölgesinde muvazzaflık süresini bitirerek redif teşkilatına katılan redif eratının, yılda bir kez bağlı oldukları tabur merkezlerinde birer ay eğitim yapmaları uygun görülmüş ve bu süre içerisinde muvazzaf erat gibi "maaş ve tayinata müstehak" olacakları kanunlaştırılmıştı.
Redif kuvvetlerinin yurt içindeki "konuşları" şöyleydi:
1. Hassa ordusu redif alayları, merkezleri sıra ile İzmit, Bursa, İzmir, Aydın, Afyonkarahisar ve İsparta'da bulunan altı piyade alayı ve Bursa, Aydın ve İsparta'da üç süvari alayı ve yine İsparta'da bir topçu alayı;
2. İstanbul (Öersaadet) ordusu redif alayları, merkezleri Edirne, Bolu, Ankara, Çorum, Konya ve Kayseri’de altı piyade alayı, Bolu, Ankara ve Kayseri'de üç süvari alayı ile Çorum ve Edirne'de birer topçu alayı;
3. Rumeli redif alaylar; merkezleri Manastır, Selanik, Yanya, Üsküp, Sofya ve Şumnu'da altı piyade alayı;
4. Anadolu ordusu redif alayları, merkezlen Sivas, Tokat, Harput (Elazığ), Erzurum, Diyarbakır va Kars'ta altı piyade alayından kurulmuştu. Her dört ordudaki redif piyade alayları dörder taburiuydular.
Hüseyin Avni Paşa seraskerliğe atandığı zaman çıkarılan yeni bir kanuna göre muvazzaflık hizmet süresi, dört yıla indirildi ve bir yıl muvazzaf ihtiyatlıktan sonra altı yıl sürecek bir rediftik hizmet dönemi esas olarak kabul edildi (1869). Rediftik süresi 1887’de sekiz yıla çıkanldı.
Redif teşkilatına komuta edecek subaylar, muvazzaf ordu subaylarıyla aynı niteliklere sahip bulunuyorlardı. Ancak bunlar, rediflerin bulundukları yerleşim bölgelerinde banş süresinde askerlik şubelerinde görevlendirilmişlerdi. Redif teşkilatı 1912'de kaldırıldı.
Kaynak: Büyük Larousse