Sadaka

, İslamda, Tanrı hoşnutluğunu kazanmak amacıyla yoksullara verilen para ya da mal. Doğruluk anlamındaki sıdk sözcüğünden türetilmiştir.

Kuran’da yüzü aşkın ayette sadakanın önemi belirtilir. Tanrı’nın ahdine vefa göstermenin belirtisi sayılan sadaka kişi ile Cennet arasındaki engelleri kaldırır. Sadaka vermekten kaçınan yalnız ahirette cezalandırılmaz; Tanrı onları zenginliklerini yok ederek bu dünyada da cezalandırır. Kuran’a göre sadaka, kişinin acımasına bağlı bir bağış değil, gereksinim fazlası mal üzerindeki yoksulların hakkıdır.

Ayrı ayrı bütün yoksulları ilgilendirdiği için bir kamu hakkı, eşdeyişle Tanrı hakkıdır (hakkullah). Bu nedenle sadaka bir mümin için toplumsal bir yükümlülük, bir görevdir. İslam hukukçuları sadakayı zorunlu (farz, vacib) ve isteğe bağlı (tatavvu, nafile) olmak üzere ikiye ayırır. Zorunlu sadakalar zekât ve fitredir. Bunların veriliş biçimleri, miktarları, kullanım alanları belirlenmiştir. İsteğe bağlı sadakalarda da gözetilmesi zorunlu kurallar vardır. Buna göre sadaka olabildiğince gizli verilmelidir.

Açıktan verilmesi durumunda da üstünlük taslama, gösterişe kaçma, sonradan başa kakma gibi küçültücü ve incitici davranışlardan kaçınılmalıdır. Sadaka verileceği zaman öncelikle yakından başlayıp uzağa doğru gidilmeli, kişilerin gereksinimlerinin derecesi göz önünde bulundurulmalıdır.