GANDHİ (indıra)
hintli kadın siyasetçi
(Allahabad 1917 - Delhi 1984)

Kongre partisi başkanı Motilal Nehru'nun torunu ve pandit Cavaharlal Nehru'nun kızı. İsviçre ve İngiltere'de öğrenim gördükten sonra Santiniketan Üniversitesi'ne yazıldı; burada Tagor ile tanıştı. 1947-1964 arasında, 1936’dan beri dul olan babasının yanında siyaset mesleğini öğrendi. 1942 de, Oxford'da tanıştığı parsi bir öğrenci olan Feroze Gandhi (Mahatma Gandhi ile hiçbir akrabalığı yoktur) ile evlendi. 1938'den başlayarak Kongre partisi üyesi olan İ.Gandhi, 1959'da bir yıl için partinin başkanlığına seçildi. Nehru'nun ölümü üzerine Lal Bahadur Şastri başbakanlığa, İ. Gandhi enformasyon ve radyo yayın bakanlığına (ilk bakanlığı) getirildi. L. B. Şastri'nin 1966’da ani ölümü, Kongre'yi güç durumda bıraktı; parti ikiye bölündüğü için tutucu aday Morarci Desai’ye karşı i.

Gandhi’yi seçti Böylece Gandhi, ocak 1967'de başbakan oldu. Şubat ayında, dördüncü milletvekili genel seçimlerini Kongre partisi kazanınca, i. Gandhi, kocasının (1960'ta öldü) eski seçim bölgesi Lok Sabha'dan milletvekili seçildi. Aynı zamanda maliye bakanı olan başbakan yardımcısı M. Desai'yi istifaya zorlayarak iktidarın tek sahibi olmaya adım attı Ağustos 1969'da, Kongre partisi'nin resmi adayına karşı “kendi" adayı V. V. Giri'nin cumhurbaştânlığına seçilmesini sağlayarak parti içinde bir bölünmeye yol açtı. Kendisi de “Kongre-R" adı verilen sol kanadın başına geçti. Mart 1971 milletvekili erken genel seçimlerinde Kongre-R, eski Kongre partisi'nin yasal ardılı olarak ortaya çıktı. Bunun üzerine i. Gandhi, temmuz 1969'da açıklanan reformlara girişti: büyük bankaları ve sigorta şirketlerini millileştirdi, hükümdar ödeneklerini ve mihracelerin ayrıcalıklarını kaldırdı. Ama gerçek bir tarım reformuna girişilmedi; enflasyon oldukça yüksekti. Şubat ve mart 1974'te, fiyat artışları ve işsizlik nedeniyle Gucerat ve Bihar’da ciddi ayaklanmalar meydana geldi. Bunu fırsat bilen Cayprakaş Narayan tüm hoşnutsuzları çevresinde topladı.

Allahabad mahkemesinin, 1971 seçim kampanyası sırasında usulsüzlük yapmakla suçladığı Bayan Gandhi olağanüstü durum ilan etti (haziran 1975 -mart 1977). Canata partisi’nin çevresinde toplanan, Morarcı Desai'nin yönetimindeki muhalefetin mart 1977 genel seçimlerini kazanması olağanüstü duruma son verdi. Ama partisinde yeni bir bölünme yarattıktan (ocak 1978) sonra, "Kongre-I" adı verilen bu yeni partinin yardımıyla muhalefetin başına geçen Bayan Gandhi, ocak 1980 genel seçimlerinde yeniden başbakan oldu.

ikinci başbakanlığı sırasında karşılaştığı en önemli sorun, Pencab’da özerklik kazanmak isteyen Sihler'in çıkardığı karışıklıklar oldu. Ordu birliklerine, sih ayaklanmasının merkezi Amritsar'daki Altın tapı- nak'a saldırmaları için emir verdi. Çarpışmalarda binin üstünde sih öldü (haziran 1984). Militan Sihler'in hedefi durumuna gelen Gandhi kişisel muhafızı iki sih tarafından öldürüldü.