Maarif Nedir?

MAARİF a. (ar. ma'rifef in çoğl. ma'arif, bilgilerden).
1. Eğitim ve öğretim sistemi: Cumhuriyetten itibaren maarifte pek çok değişiklikler olmuştur.
2. Milli eğitim bakanlığı ya da müdürlüğü: Büyükbabam uzun yıllar maarifte çalışmış.
3. Esk. Bilgi, kültür: Maarif sahibi bir insan.

—Esk. Maarif-mend, bilgili, kültürlü. || Maarif-perver, bilgiyi seven ve koruyan: '‘Münevver ve maarif-perver Abbas Mirza'nın tavsiyesi ile..." (F. Köprülü). || Maarif-i mütenevvia, çeşitli bilgiler. || Maarif-i rabbaniye, ilahi, tanrısal bilgiler. || Maarif-i umumiye nezareti, Milli eğitim bakanlığı.

—Esk. eğit. Maarif meclisi, Osmanlı devletinde eğitim-öğretim işleriyle görevli komisyon. (Maarifi umumiye nizamnamesi’ nin yayımlanmasından [1857] bir süre sonra, Maarif nezareti örgüt bakımından güçlendirilirken, illerde Maarif meclisleri kuruldu [1869], Maarif müdürünün başkanlığında toplanan bu komisyonlar, okul yapım ve donatımı, öğretim elemanlarının sağlanması vb. sorunlar üzerinde gerekli kararları alırlardı.) || Maarif nazırı, OsmanlI devletinde eğitim işleri bakanı. (Bk. ansiki, böl.) || Maarifi umumiye, OsmanlIlar’ da genel eğitim ve öğretim. (Tanzimat'tan [1839] sonra eğitim ve öğretimin yaygınlaştırılması sürecinde bu deyim kullanıldığı gibi, eğitim örgütü de aynı adı aldı.)

—ANSİKL Maarif nazırı, Maarif-i umumiye nezareti kurulduktan (1857) sonra, bu örgütün başına getirilen kişiydi. 1908’de doğrudan padişaha karşı sorumlu bulunuyor, ayrıca Heyet-i vükela (Bakanlar kurulu) üyeliği yapıyordu, ilk Maarif nazırı Abdurrahman Sami Paşa (1857), sonuncusu Sait Bey'dir (4. kez, 19 ağustos 1921 - 30 kasım 1922). Çok sayıdaki Maarif nazırlarından en çok tanınanları Ahmet Kemal Paşa, Saffet Paşa, Ahmet Vefik Paşa, Ahmet Cevdet Paşa, Münif Paşa, Mustafa Nuri Paşa, Recaizade Ekrem Bey ye Emrullah Efendidir. Ankara'da kurulan yeni Maarif vekâleti'nde son osmanlı Maarif nazırının görevi sona erinceye kadar görev yapanlar ise Hamdullah Suphi Tanrıöver (1920), Dr. Rıza Nur (1920), Mehmet Vehbi Bolak (1921), İsmail Safa Özlerdir (1922).