Sili Nedir?

SİLİ a. (fars sili). Esk.
1. Şamar, tokat.
2. Bela, felaket.
3. Sili-hor, sili-har, tokat, şamar yiyen. || Sili-zen, tokat atan.

SİLİ sıf. (esk. türkç. silig'den).
1. Temiz, arı.
2. İffetli, namuslu.

—Dökme. Atkı ipliklerinin arasına sıkıştırılan desen ipliklerinin üç üstten, bir alttan atlayarak dokuma yüzeyini doldurduğu ve dokuma boyunca birbirine koşut yivler oluşturduğu atkı yüzlü bir düz dokuma türü. (Bk. ansikl. böl.) || Sili dokuma, sili tekniğiyle dokunmuş kilim, heybe, yastık yüzü vb. || Sili dokuma tekniği, sili dokumaların yapımında uygulanan dokuma tekniği. (Bk. ansikl. böl.)

—ANSİKL. Sili, daha çok Türkmenler'in yerleştiği yörelerde dokunur Desen karakteri Türkistan halılarını andırır; dokuma tekniği değişiklik yapılmasına olanak vermediğinden desenler Orta Asya özelliklerini yitirmemiştir. Dokunmasının kolay olmasına karşın fazla yün gittiğinden çok yaygın değildir. Sililerde desen aralarındaki zemin, bez dokuma ya da atkı yüzlü dokumadır.

• Sili dokuma tekniği, sililer, atkı iplikleri arasına sıkıştırılan desen ipliklerini desene göre bir alttan üç üstten geçirerek dokunur. Desenin konturlarında atkı atılır ve iplik kaldığı yerden bir üst sıraya çıkarak aynı üç çözgü ipliğinin üzerinden geriye döner. Araya atılan atkı, üst sıraya dikey olarak çıkmış olan ipliğin çözülmesini önler. Dokumanın eni boyunca desen ipliği geçirildikten sonra sıkıştırmak için iki sıra atkı atılır. Bazen desenin özelliğine göre üç-bir atlamalar diyagonal çizgiler oluşturacak biçimde her sırada birer kayarak yapılır. Kimi sililerde hem dik hem diyagonal dokuma şekli bir arada yer alır. Bazılarındaysa sili tekniği cicim tekniğiyle birlikte kullanılır. Uygulanan tekniğin özelliği nedeniyle desenlerin çoğunluğu geometriktir.